KWALIFIKACJA INF2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 3.
W systemie Linux plik ma ustawione uprawnienia na 541. Właściciel może plik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Uprawnienia 541 oznaczają (dla właściciela) cyfrę 5, czyli 4+1. To daje prawo odczytu (r) i wykonania (x), bez prawa zapisu (w). Dlatego właściciel może plik odczytać i wykonać, ale nie może go modyfikować.

Pełne wyjaśnienie:

W Linuksie uprawnienia pliku często zapisuje się ósemkowo (jak w poleceniu chmod) w postaci trzech cyfr: pierwsza dotyczy właściciela (user), druga grupy (group), trzecia innych (others).

Każda cyfra od 0 do 7 jest sumą bitów:

  • 4 = odczyt (r)
  • 2 = zapis/modyfikacja (w)
  • 1 = wykonanie/uruchomienie (x)

Dla uprawnień 541 interesuje nas właściciel, czyli pierwsza cyfra: 5. Rozbijamy ją na składniki: 5 = 4 + 1. To oznacza, że właściciel ma:

  • prawo odczytu (r), bo jest "4",
  • prawo wykonania (x), bo jest "1",
  • brak prawa zapisu (w), bo nie ma składnika "2".

Stąd poprawne jest stwierdzenie, że właściciel może plik odczytać i wykonać.

Pozostałe odpowiedzi wynikają z typowych pomyłek:

  • "tylko wykonać" pomija fakt, że w "5" zawiera się również "4", czyli odczyt.
  • "modyfikować" byłoby prawdziwe, gdyby w pierwszej cyfrze występował składnik "2" (np. 6=4+2 lub 7=4+2+1), ale tu go nie ma.
  • "odczytać, zapisać i wykonać" odpowiadałoby wartości 7 (4+2+1), a nie 5.

Na egzaminie warto zawsze rozbić cyfrę na sumę 4/2/1 zamiast zgadywać na podstawie podobnych przykładów (np. 755).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 541 to tryb ósemkowy: pierwsza cyfra dla właściciela, druga dla grupy, trzecia dla innych. Cyfry są sumą: 4=odczyt, 2=zapis, 1=wykonanie. Dla właściciela jest 5=4+1, więc ma odczyt i wykonanie.
Traktuj cyfrę jak sumę składników: 4 (r), 2 (w), 1 (x). Np. 5=4+1 to r-x, 6=4+2 to rw-, 7=4+2+1 to rwx. To najszybsza metoda na zadania egzaminacyjne.
Modyfikacja wymaga bitu zapisu w, czyli składnika "2" w cyfrze właściciela. W 541 pierwsza cyfra to 5, a 5=4+1, więc nie ma "2". Odczyt i uruchomienie są dozwolone, zapis nie.
Wartość 5 oznacza 4+1, czyli r (odczyt) i x (wykonanie). Brakuje składnika 2, więc nie ma w (zapisu). W zapisie symbolicznym to zwykle wygląda jak r-x.
Cyfra 4 odpowiada prawu odczytu (read, r). Jeśli w danej trójce (właściciel/grupa/inni) występuje 4, to ta kategoria użytkowników może czytać zawartość pliku (lub listować katalog, zależnie od typu obiektu).
Cyfra 1 odpowiada prawu wykonania (execute, x). Dla pliku oznacza możliwość uruchomienia go jako programu/skryptu (jeśli ma poprawny format). Dla katalogu oznacza możliwość "wejścia" do katalogu i dostępu do jego elementów.
Najczęściej myli się kolejność cyfr (właściciel/grupa/inni) albo zgaduje na podstawie popularnych wartości jak 755. Drugi błąd to przypisywanie 5 do "pełnych praw", choć pełne prawa to 7. Warto zawsze rozbić cyfrę na 4/2/1.
Tak, ale nie właścicielowi. W 541 druga cyfra to 4 (grupa ma tylko odczyt), a trzecia to 1 (inni mają tylko wykonanie). Żadna z cyfr nie zawiera składnika 2, więc nikt nie ma prawa zapisu (modyfikacji).
Tryb ósemkowy jest wygodny, gdy chcesz szybko ustawić komplet praw dla trzech kategorii naraz, np. chmod 541 plik. Tryb symboliczny bywa czytelniejszy przy drobnych zmianach, np. dodaniu samego x: chmod u+x plik.
Ćwicz mapowanie 0–7 na r/w/x i odwrotnie, najlepiej na krótkich przykładach w terminalu. Utrwal kolejność: właściciel, grupa, inni. Sprawdzaj wynik poleceniem ls -l. Na egzaminie zawsze rozpisuj cyfrę jako 4+2+1.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Uprawnienia 541 oznaczają (dla właściciela) cyfrę 5, czyli 4+1."

Źródła:

  • Linux man-pages: chmod(1) manual page (opis trybu ósemkowego i znaczenia r/w/x), https://man7.org/linux/man-pages/man1/chmod.1.html - dostęp 2026-03-02
  • GNU Coreutils Manual: chmod invocation (numeric modes, r=4, w=2, x=1), https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/chmod-invocation.html - dostęp 2026-03-02
  • The Open Group Base Specifications (POSIX): File mode bits / chmod (ogólne zasady praw dostępu), https://pubs.opengroup.org/onlinepubs/9699919799/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Strony podręcznika systemowego: man chmod, man chown, man umask
  • Dokumentacja GNU Coreutils dla chmod
  • Materiały kursowe o systemach UNIX/Linux: uprawnienia i własność plików

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego