KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 34.
W systemie mechatronicznym zmontowano układ napędowy według przedstawionego schematu a następnie wykonano pomiary sprawdzające. Który z podanych wyników pomiaru świadczy o wadliwym wykonaniu połączenia?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny układu napędowego w systemie mechatronicznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wadliwe połączenie przewodowe rozpoznaje się po przerwie (∞) w pomiarze między zaciskami dwóch różnych elementów, które zgodnie ze schematem powinny być połączone przewodem. Wynik "K3:2 – H1:X1, ∞" wskazuje brak ciągłości tej trasy (np. brak lub przerwany przewód). Pozostałe wyniki sugerują raczej uszkodzenie aparatu (styk/przycisk).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy diagnostyki po montażu układu sterowania: trzeba odróżnić błąd okablowania (złe/brakujące połączenie) od uszkodzenia elementu (np. przycisku lub styku stycznika). W pomiarach omomierzem typowo:

  • 0 oznacza ciągłość (bardzo małą rezystancję, praktycznie zwarcie),
  • oznacza przerwę (brak połączenia).

Kluczowe jest jednak nie samo "0 czy ∞", lecz miejsce pomiaru i to, co powinno wynikać ze schematu.

Wynik "K3:2 – H1:X1, ∞" świadczy o wadliwym wykonaniu połączenia, ponieważ jest to pomiar pomiędzy dwoma różnymi aparatami (zacisk przekaźnika czasowego i zacisk lampki). Jeżeli w układzie przewidziano między nimi przewód, to omomierz powinien wykazać ciągłość. Odczyt ∞ oznacza, że trasa jest przerwana: najczęściej nie wpięto przewodu, przewód jest uszkodzony albo jest podłączony do złego zacisku.

Odpowiedzi mylące wynikają z tego, że także inne "złe" wyniki pomiarów mogą wystąpić, ale dotyczą wnętrza elementu, a nie połączenia między elementami:

  • Pomiar na przycisku S1 (styk NC) z wynikiem ∞ wskazuje, że styk nie przewodzi w spoczynku, co pasuje do awarii przycisku (np. uszkodzony styk), a nie do braku przewodu między różnymi aparatami.
  • Pomiar "S2:4 – K2:A1, 0" potwierdza ciągłość połączenia między punktami, więc nie wskazuje usterki montażowej.
  • Pomiar "K2:33 – K2:34, 0" na styku NO sugeruje sklejenie styków (uszkodzenie aparatu). To nie jest typowy błąd połączenia przewodów, tylko problem ze stykiem, który nie przełącza się prawidłowo.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy mierzysz przewód między aparatami (wtedy "∞" często oznacza brak połączenia), czy styk elementu (wtedy musisz znać, czy w danym stanie ma być NO czy NC). Pomiary rezystancji wykonuje się przy odłączonym zasilaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wynik ∞ (nieskończona rezystancja) oznacza przerwę w obwodzie, czyli brak ciągłości między punktami pomiaru. W praktyce to zwykle: brak przewodu, przerwany przewód, zły zacisk lub styk, który w danym stanie powinien być otwarty.
Wynik 0 (lub bliski 0 Ω) oznacza ciągłość – punkty są połączone elektrycznie bardzo małą rezystancją. Dla kontroli montażu przewodów jest to zwykle wynik oczekiwany, jeśli schemat przewiduje bezpośrednie połączenie.
Sprawdź, czy pomiar dotyczy dwóch różnych aparatów (wtedy wynik ∞ często oznacza brak przewodu) czy styków jednego elementu (wtedy wynik zależy od typu styku NO/NC i stanu spoczynkowego). To podstawowa metoda rozróżniania przy diagnostyce.
To pomiar między zaciskiem przekaźnika czasowego a zaciskiem lampki. Jeśli schemat przewiduje połączenie tych punktów, omomierz powinien pokazać ciągłość. ∞ wskazuje, że nie ma drogi przewodzenia – typowo przewód nie został podłączony, jest przerwany lub trafił w niewłaściwy zacisk.
W praktyce oczekuje się bardzo małej rezystancji (blisko 0 Ω) dla poprawnego przewodu i zaciśniętych końcówek. Wskazanie bardzo duże lub ∞ oznacza przerwę. Zawsze interpretuj wynik razem z miejscem pomiaru i tym, co wynika ze schematu.
Styk NC (normalnie zamknięty) ma ciągłość w spoczynku, a po zadziałaniu elementu przechodzi w przerwę. Dlatego przy pomiarze styków NC w stanie spoczynkowym wynik ∞ jest podejrzany i częściej wskazuje uszkodzenie styku niż błąd przewodów.
Styk NO (normalnie otwarty) ma przerwę w spoczynku, a po zadziałaniu powinien mieć ciągłość. Jeśli w spoczynku NO pokazuje 0 Ω, może to oznaczać sklejone styki lub inną awarię aparatu. To inny typ usterki niż brak przewodu.
Nie. Pomiary rezystancji/ciągłości omomierzem wykonuje się przy odłączonym zasilaniu. Omomierz podaje własne napięcie pomiarowe, a zewnętrzne zasilanie może zafałszować wynik i uszkodzić miernik. Najpierw odłącz napięcie i upewnij się, że obwód jest bezpieczny.
Najczęstszy błąd to uznanie, że "∞ zawsze oznacza błąd montażu". Tymczasem ∞ może być poprawne dla styków NO w spoczynku. Drugi błąd to brak rozróżnienia: pomiar między aparatami (okablowanie) vs pomiar na aparacie (sprawność styku).
1) Zaznacz na schemacie dwa punkty pomiaru.
2) Ustal, czy powinny być połączone przewodem czy przez styk.
3) Sprawdź ciągłość odcinkami (od zacisku do zacisku).
4) Gdy pojawi się ∞, zawęź miejsce: przewód, złączka, końcówka lub błędny zacisk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wadliwe połączenie przewodowe rozpoznaje się po przerwie (∞) w pomiarze między zaciskami dwóch różnych elementów, które zgodnie ze schematem powinny być połączone przewodem.

Źródła:

  • Wikipedia: Multimetr – opis funkcji pomiaru rezystancji, https://pl.wikipedia.org/wiki/Multimetr (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Omomierz – podstawy pomiaru oporu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Omomierz (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: Styk (elektryczny) – pojęcie styków NO/NC w aparatach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Styk_(elektryczny) (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki dla mechatroników: pomiary rezystancji i ciągłości
  • Instrukcje obsługi multimetrów (pomiar Ω i test ciągłości) stosowanych w pracowniach szkolnych
  • Zadania z czytania schematów sterowania (NO/NC, cewki, styki pomocnicze) z arkuszy próbnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego