KWALIFIKACJA BUD22 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
W tabeli przedstawiono średnią temperaturę powietrza z wielolecia w okresie IV – IX. Jaka była różnica między średnią temperaturą w tym okresie a temperaturą w lipcu?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi średnich temperatur powietrza w miesiącach od kwietnia (IV) do września
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć różnicę, należy odczytać z tabeli średnią temperaturę dla okresu IV–IX (wielolecie) oraz temperaturę w lipcu, a następnie wykonać odejmowanie: wartość z lipca minus średnia z IV–IX (lub odwrotnie, jeśli podajemy różnicę jako wartość dodatnią). Wynik podaje się w °C.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z danymi klimatycznymi kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt oraz poprawne działanie.

1) Odczyt danych z tabeli
Należy znaleźć w tabeli:

  • wartość "średniej temperatury powietrza z wielolecia" dla okresu IV–IX (czyli kwiecień–wrzesień),
  • wartość temperatury dla miesiąca lipiec (VII).

2) Obliczenie różnicy
Różnica między dwiema temperaturami to po prostu odejmowanie jednej wartości od drugiej. Najczęściej w tego typu pytaniu oczekuje się dodatniej różnicy, czyli różnicy jako "ile stopni wynosi rozbieżność", niezależnie od tego, która wartość jest większa. W praktyce oznacza to, że odejmujemy mniejszą wartość od większej (różnica jako wartość bezwzględna).

Dlaczego odpowiedź "4,2°C" jest poprawna?
Odpowiedź ta odpowiada wynikowi odejmowania wartości temperatury w lipcu i średniej z okresu IV–IX zgodnie z danymi z tabeli, wyrażonemu w stopniach Celsjusza.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "1,6°C" typowo wynika z odjęcia niewłaściwych pozycji (np. pomylenie lipca z innym miesiącem) albo z błędu w odczycie jednej cyfry po przecinku.
  • "3,3°C" może być skutkiem odczytania innej średniej (np. dla krótszego okresu) lub pomylenia wiersza/kolumny w tabeli.
  • "1,1°C" często pojawia się, gdy ktoś liczy różnicę między sąsiednimi miesiącami zamiast między lipcem a średnią IV–IX, albo gdy zaokrągla zbyt wcześnie.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wykonasz obliczenie, zaznacz na tabeli (palcem lub długopisem) dokładnie te dwie komórki, które dotyczą: (1) średniej IV–IX oraz (2) lipca. To ogranicza pomyłki odczytu i skraca czas.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odczytaj z tabeli dwie liczby: średnią temperaturę dla IV–IX oraz temperaturę dla lipca. Następnie wykonaj odejmowanie jednej wartości od drugiej. Jeśli pytanie mówi o "różnicy", zwykle podaje się wartość dodatnią, czyli większa minus mniejsza, w jednostce °C.
To uśredniona wartość temperatury wyliczona z wielu lat obserwacji dla danego miesiąca lub okresu. Dzięki temu eliminuje się wpływ pojedynczych, nietypowych lat. Na egzaminie traktuj ją jak zwykłą liczbę z tabeli, którą można porównywać i odejmować.
W zapisie rzymskim miesiące oznacza się numerami: IV to 4. miesiąc (kwiecień), a IX to 9. miesiąc (wrzesień). Okres IV–IX obejmuje więc sześć miesięcy: kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień.
Matematycznie tak, jeśli odejmiesz większą wartość od mniejszej. Jednak w pytaniach o "różnicę" na egzaminach zwykle chodzi o dodatnią wielkość (ile stopni wynosi rozbieżność). Dlatego najbezpieczniej policzyć większa wartość minus mniejsza i podać wynik w °C.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie złego miesiąca (np. czerwiec zamiast lipca), odczyt z niewłaściwej kolumny (np. innej stacji lub innego parametru), oraz przeoczenie przecinka dziesiętnego. Pomaga zaznaczenie dwóch potrzebnych komórek przed liczeniem.
Porównaj rząd wielkości: jeśli lipiec jest zwykle cieplejszy niż średnia z IV–IX, różnica powinna być dodatnia i raczej kilka stopni, a nie dziesiątki. Dodatkowo sprawdź jednostkę (°C) i to, czy nie pomyliłeś przecinka (np. 4,2 zamiast 42).
Najpierw odczytaj nagłówki tabeli: które dane dotyczą "wielolecia" i które są przypisane do konkretnej lokalizacji/serii. Wybierz dokładnie tę kolumnę/wiersz, do którego odnosi się polecenie. Jeśli polecenie nie doprecyzowuje, zwykle chodzi o główną, zbiorczą średnią.
W inżynierii środowiska i melioracji warunki klimatyczne wpływają na organizację robót (np. prace ziemne, terminy robót, warunki gruntowo-wodne). Umiejętność czytania tabel klimatycznych i wykonywania prostych obliczeń jest potrzebna przy planowaniu i analizie warunków terenowych.
Wynik podaj jako liczbę z jednostką °C, z dokładnością taką, jak w tabeli (często do jednego miejsca po przecinku). Nie dopisuj dodatkowych opisów, jeśli to test jednokrotnego wyboru. Upewnij się, że zachowujesz polski zapis dziesiętny z przecinkiem.
Ustaw liczby "pod przecinkiem" i odejmuj jak w działaniu pisemnym: osobno część całkowitą i dziesiętną. Jeśli trzeba, pożycz 1 z części całkowitej (np. 18,1 − 13,9 = 4,2). Na egzaminie to ogranicza błędy w obliczeniach w porównaniu do liczenia w pamięci.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw meteorologii i klimatologii (średnie wieloletnie, interpretacja tabel)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu danych i prostych obliczeń różnic
  • Notatki z jednostek i zapisu wyników (°C, zaokrąglenia, różnica wartości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego