KWALIFIKACJA ELM4 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 6.
W tabeli przedstawiono wyniki pomiarów rezystancji uzwojeń i rezystancji izolacji silnika trójfazowego pompy hydraulicznej wykonane podczas jego przeglądu. Wyniki tych pomiarów wskazują na
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów rezystancji uzwojeń i rezystancji izolacji silnika trójfazowego pompy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "zwarcie między uzwojeniem V1–V2 a obudową silnika" oznacza uszkodzenie izolacji do masy (doziemienie).
Taki defekt ujawnia przede wszystkim pomiar rezystancji izolacji do obudowy jako wartość wyraźnie niższą dla danej fazy, podczas gdy przerwa lub zwarcie między uzwojeniami zmieniałyby głównie rezystancje uzwojeń.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce silnika trójfazowego często wykonuje się dwa typy pomiarów: rezystancję uzwojeń (między U1–U2, V1–V2, W1–W2) oraz rezystancję izolacji (najczęściej każdej fazy do obudowy/PE). Każdy z tych pomiarów "wykrywa" inny rodzaj uszkodzeń.

Zwarcie uzwojenia do obudowy (doziemienie) polega na przebiciu lub osłabieniu izolacji między przewodem uzwojenia a korpusem silnika. Typowym objawem jest istotnie zaniżona rezystancja izolacji mierzona między daną fazą (np. V1–V2 lub jej końcówką) a obudową. Rezystancja samego uzwojenia może przy tym pozostać zbliżona do pozostałych faz, bo przewód uzwojenia nadal tworzy ciągły obwód, tylko "ucieka" do masy.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "zwarcie między uzwojeniem V1 - V2, a obudową silnika." — wskazuje na problem izolacji do korpusu, a nie na przerwę czy zwarcie międzyfazowe.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w takim rozumowaniu?

  • "przerwę w uzwojeniu W1 - W2" sugerowałaby brak ciągłości obwodu tej fazy. W praktyce pomiar rezystancji uzwojenia dałby wynik skrajnie wysoki (często poza zakresem) lub niestabilny. To jest inny "podpis" pomiarowy niż doziemienie.
  • "zwarcie między uzwojeniami U1 - U2 oraz W1 - W2" oznaczałoby zwarcie międzyzwojowe/międzyuzwojeniowe lub inne nieprawidłowe połączenie między fazami. Zwykle objawia się to zmianą (często spadkiem) rezystancji uzwojeń oraz niesymetrią między fazami, a nie wyłącznie problemem izolacji do obudowy konkretnej fazy.
  • "przerwę w uzwojeniu V1 - V2" również wskazywałaby na brak ciągłości tej fazy. Wtedy kluczowy byłby pomiar rezystancji uzwojenia (V1–V2), a nie niska rezystancja izolacji do obudowy.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w zadaniu podano równocześnie rezystancje uzwojeń i rezystancje izolacji, najpierw ustal, czy problem dotyczy ciągłości obwodu (przerwa), symetrii uzwojeń (zwarcie międzyzwojowe/międzyfazowe), czy izolacji do masy (doziemienie). To porządkuje wybór odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To uszkodzenie izolacji, w którym przewód uzwojenia ma połączenie (często przez małą rezystancję) z korpusem silnika.

Skutkiem mogą być zadziałania zabezpieczeń, prądy upływu i ryzyko porażenia. Najczęściej wykrywa się je pomiarem rezystancji izolacji do obudowy.

Doziemienie rozpoznaje się po wyraźnie obniżonej rezystancji izolacji między badaną fazą a obudową w porównaniu z innymi fazami.

W praktyce patrzy się na różnice między fazami oraz na to, czy wynik jest niestabilny lub "ucieka" podczas pomiaru.

Rezystancja uzwojenia (U1–U2 itd.) opisuje głównie ciągłość i stan przewodu w obwodzie fazy.

Przy doziemieniu przewód może nadal być ciągły, więc rezystancja uzwojenia bywa zbliżona do innych faz, a problem ujawnia dopiero pomiar izolacji do masy (obudowy).

Przerwa oznacza brak ciągłości obwodu fazy, np. zerwany przewód, spalony odcinek lub uszkodzone połączenie.

W pomiarze rezystancji uzwojenia zwykle daje to wynik bardzo duży (często poza zakresem) albo brak stabilnego wskazania, a nie tylko spadek izolacji do obudowy.

Zwarcie międzyzwojowe zwykle powoduje niesymetrię parametrów faz: zmienioną rezystancję uzwojenia, wzrost prądu, przegrzewanie i spadek momentu.

W samych pomiarach rezystancji izolacji do obudowy może nie być jednoznacznych zmian, jeśli izolacja do masy nie jest uszkodzona.

Niekoniecznie. Niska rezystancja izolacji może wynikać także z wilgoci, zabrudzeń przewodzących, oleju lub osadów w skrzynce zaciskowej.

Dlatego w praktyce ocenia się warunki pomiaru, powtarzalność wyniku oraz wykonuje dodatkowe czynności (suszenie, czyszczenie, ponowny pomiar).

Rezystancję uzwojeń mierzy się omomierzem (często w funkcji niskich rezystancji), a rezystancję izolacji miernikiem typu megomierz.

Kluczowe jest poprawne odłączenie silnika od instalacji, rozładowanie po pomiarze oraz porównywanie wyników między fazami.

Porównuje się je zawsze w silniku trójfazowym podczas przeglądu, bo zdrowy silnik ma zbliżone rezystancje faz (z uwzględnieniem tolerancji i temperatury).

Duża asymetria sugeruje problem w jednej fazie: częściowe zwarcie, pogorszenie połączeń lub uszkodzenie przewodu.

Rezystancja przewodnika rośnie wraz z temperaturą, więc "ciepły" silnik ma większą rezystancję uzwojeń niż "zimny".

Na egzaminie warto pamiętać, że interpretując różnice między fazami porównuje się pomiary wykonane w tych samych warunkach temperaturowych i dla wszystkich faz.

Ćwicz rozpoznawanie trzech typowych stanów: przerwa (brak ciągłości), zwarcie międzyzwojowe/międzyfazowe (niesymetria uzwojeń), doziemienie (niska izolacja do obudowy).

Pomaga tabelka: "co mierzymy" → "jaki typ uszkodzenia wykrywa" oraz rozwiązywanie zadań z interpretacją wyników.

info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z diagnostyki maszyn elektrycznych (pomiary rezystancji uzwojeń i izolacji)
  • Instrukcje obsługi (DTR) megomierzy i omomierzy oraz zasady bezpieczeństwa pomiarów
  • Materiały dydaktyczne dotyczące typowych uszkodzeń silników klatkowych i ich objawów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego