KWALIFIKACJA TKO5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 12.
W układzie pokazanym na rysunku wartość natężenie prądu I płynącego przez odbiornik wynosi
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który może być częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natężenie prądu I wyznacza się z analizy schematu na rysunku: najpierw ustala się parametry zastępcze układu (np. rezystancję zastępczą lub prąd w gałęzi), a następnie stosuje prawo Ohma i/lub prawa Kirchhoffa.
Po wykonaniu obliczeń dla danych z rysunku otrzymuje się 40 A.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć natężenie prądu I płynącego przez wskazany odbiornik, trzeba oprzeć się na danych podanych na schemacie (wartości napięć, rezystancji oraz sposobie połączenia elementów). Typowa procedura jest następująca:

  • Krok 1: odczytaj z rysunku wartości elementów oraz to, czy są połączone szeregowo czy równolegle (lub czy układ wymaga praw Kirchhoffa).
  • Krok 2: wyznacz parametr zastępczy układu widziany "z punktu widzenia" odbiornika (najczęściej rezystancję zastępczą, a w bardziej złożonych układach prądy w gałęziach).
  • Krok 3: oblicz prąd, stosując prawo Ohma I = U/R albo prawa Kirchhoffa (suma spadków napięć w oczku i bilans prądów w węźle).
  • Krok 4: sprawdź wynik przez ocenę rzędu wielkości (czy prąd nie jest nielogicznie duży/mały dla podanych wartości).

Dla danych przedstawionych w zadaniu końcowy prąd odbiornika wynosi 40 A.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Wskazanie 100 A zwykle wynika z pominięcia części rezystancji (np. błędnego uznania, że elementy są równolegle) albo z podstawienia niewłaściwego napięcia. Odpowiedzi 5 A oraz 2 A są typowe przy błędzie odwrotnym: zawyżeniu rezystancji zastępczej (np. potraktowaniu gałęzi równoległych jak szeregowych) lub przy błędach jednostek. W zadaniach tego typu zawsze warto wykonać szybki test sensowności: im mniejsza rezystancja zastępcza przy stałym napięciu, tym większy prąd, i odwrotnie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z rysunku napięcie zasilania i elementy w obwodzie, potem wyznacz rezystancję zastępczą (szeregowo: sumujesz, równolegle: liczysz odwrotności). Na końcu zastosuj prawo Ohma I=U/R lub prawa Kirchhoffa, jeśli układ ma węzły.
Natężenie prądu I to miara "ile ładunku" przepływa w jednostce czasu przez przekrój przewodu/odbiornika. Jednostką jest amper (A). W obwodach DC oblicza się je najczęściej z zależności I=U/R, o ile znasz napięcie na elemencie i jego opór.
Wartość prądu zależy od tego, jak elementy są połączone (szeregowo, równolegle, mostek) oraz jakie mają wartości. Tych informacji nie da się odtworzyć z samej treści. Dlatego na egzaminie kluczowa jest czytelność schematu i komplet danych liczbowych przy elementach.
Połączenie szeregowe oznacza jeden tor przepływu prądu przez kolejne elementy (ten sam prąd). Połączenie równoległe występuje, gdy elementy są podłączone do tych samych dwóch węzłów (to samo napięcie na gałęziach). Błędy w rozpoznaniu typu połączenia najczęściej psują wynik.
Najczęściej: mylenie szeregu z równoległym, pomijanie gałęzi w obliczeniach, przyjmowanie złego napięcia (np. całego zasilania zamiast napięcia na odbiorniku) oraz błędy jednostek. Pomaga zapisanie danych, narysowanie węzłów/oczek i szybka kontrola rzędu wielkości wyniku.
Gdy obwód nie redukuje się łatwo do jednej rezystancji zastępczej (np. ma kilka węzłów i oczek, mostek, źródła w różnych gałęziach). Wtedy zapisujesz równania: w węźle suma prądów wpływających równa się sumie wypływających, a w oczku suma spadków napięć równa się sumie SEM.
Zrób kontrolę rzędu wielkości: przy stałym napięciu mniejsza rezystancja daje większy prąd. Porównaj też wynik z typowymi wartościami dla obwodów sterowania (zwykle mniejsze) i obwodów mocy (większe). Jeśli prąd wychodzi skrajnie duży, sprawdź połączenia równoległe i jednostki.
Rezystancja zastępcza determinuje prąd całego obwodu i w konsekwencji prądy w gałęziach. Jeden błąd w redukcji (np. zła zależność dla równoległego) zwykle zmienia wynik wielokrotnie. W zadaniach egzaminacyjnych to właśnie redukcja układu jest najczęściej kluczowym krokiem.
To zależy od tego, co przedstawia rysunek. W obwodach stricte sterowania (cewki, logika przekaźnikowa) prądy są zwykle mniejsze, natomiast w części zasilania/napędu mogą być większe. Na egzaminie zawsze opieraj się na danych z rysunku i kontroluj sensowność wyniku względem rodzaju obwodu.
Ćwicz: redukcję połączeń szeregowych i równoległych, obliczanie prądów i napięć, oraz podstawowe przypadki z praw Kirchhoffa. Ucz się też czytania schematów: oznaczeń źródeł, odbiorników i węzłów. Najlepsza metoda to seria krótkich zadań z kontrolą wyniku i jednostek.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_Kirchhoffa - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Nat%C4%99%C5%BCenie_pr%C4%85du_elektrycznego - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki: prawa Kirchhoffa, redukcja obwodów
  • Zadania rachunkowe z obwodów DC: połączenia szeregowe i równoległe
  • Instrukcje producentów urządzeń SRK dotyczące prądów cewek/przekaźników (do ćwiczeń interpretacji danych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego