Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2020



PYTANIE NR 1.
W wyniku ekstrakcji wysuszonej substancji roślinnej roztworem etanolowo-wodnym w temperaturze pokojowej otrzymuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roztwór etanolowo-wodny użyty do ekstrakcji wysuszonego surowca roślinnego w temperaturze pokojowej prowadzi do otrzymania nalewki, czyli wyciągu alkoholowo-wodnego.
Napar i odwar wykonuje się wodą (zwykle na gorąco), a intrakt typowo wiąże się z surowcem świeżym.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podano trzy kluczowe elementy procesu: surowiec roślinny jest wysuszony, zastosowano rozpuszczalnik etanolowo-wodny oraz ekstrakcja przebiega w temperaturze pokojowej. Taki zestaw cech odpowiada sporządzaniu nalewki, czyli wyciągu roślinnego, w którym czynnikiem ekstrahującym jest mieszanina etanolu i wody, a proces nie wymaga gotowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Intrakt" bywa mylony z nalewką, bo również jest wyciągiem z użyciem alkoholu. Kluczowa różnica polega na typowym doborze surowca i sposobie postępowania: intrakty kojarzy się przede wszystkim z użyciem surowca świeżego (zawierającego wodę i łatwo ulegającego zmianom), co odróżnia je od procesu opisanego w pytaniu (surowiec wysuszony).
  • "Odwar" to wyciąg wodny otrzymywany z surowców twardszych przez gotowanie lub dłuższe ogrzewanie w wodzie. W pytaniu nie ma wody jako jedynego rozpuszczalnika i nie ma podgrzewania, więc ta odpowiedź nie spełnia warunków.
  • "Napar" również jest wyciągiem wodnym, zwykle z surowców miękkich, przygotowywanym przez zalanie gorącą wodą i krótkie odstawienie. Tu ponownie nie zgadza się rozpuszczalnik (etanolowo-wodny zamiast wody) i brak wskazania użycia wysokiej temperatury.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści widzisz "etanol" lub "roztwór etanolowo-wodny", w pierwszej kolejności rozważ nalewki i inne wyciągi alkoholowe. Jeżeli pojawia się "zalanie wrzątkiem" lub "gotowanie", wtedy kierunek myślenia to napar/odwar. Dopiero później dopasuj szczegóły, takie jak rodzaj surowca (świeży vs suszony).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest nalewka w farmacji roślinnej?
Nalewka to wyciąg z surowca roślinnego otrzymany przy użyciu rozpuszczalnika alkoholowego, najczęściej mieszaniny etanolu i wody. Kluczowe jest to, że nie jest to wyciąg wyłącznie wodny, a proces zwykle nie polega na gotowaniu surowca.
Dlaczego roztwór etanolowo-wodny wskazuje na nalewkę, a nie na napar?
Napar przygotowuje się wodą (zwykle gorącą), a nie mieszaniną alkoholu i wody. Jeżeli w treści zadania pojawia się etanol, to sygnał, że chodzi o wyciąg alkoholowy lub alkoholowo-wodny, czyli typowo nalewkę, a nie napar.
Jak odróżnić napar od odwaru na egzaminie technika farmaceutycznego?
Napar zwykle kojarzy się z krótkim kontaktem surowca z gorącą wodą (zalanie i odstawienie), a odwar z gotowaniem lub dłuższym ogrzewaniem w wodzie, często dla twardszych części roślin. W obu przypadkach rozpuszczalnikiem jest woda.
Co to jest intrakt i czym różni się od nalewki?
Intrakt jest wyciągiem roślinnym, który bywa kojarzony z użyciem surowca świeżego. Nalewka natomiast jest typowym wyciągiem alkoholowo-wodnym z surowca roślinnego, często suszonego. W zadaniach egzaminacyjnych różnica zwykle wynika z rodzaju surowca i opisu postępowania.
Kiedy w opisie procesu ważna jest temperatura pokojowa?
Informacja o temperaturze pokojowej pomaga wykluczyć metody wymagające ogrzewania, takie jak napar (gorąca woda) czy odwar (gotowanie). Gdy brak podgrzewania, a rozpuszczalnik jest etanolowo-wodny, najbardziej pasuje to do sporządzania nalewki.
Jakie słowa-klucze w zadaniu sugerują napar lub odwar?
Najczęstsze sygnały to "zalanie wrzątkiem", "gorąca woda", "parzenie", "gotowanie", "ogrzać" lub "wytrawiać na gorąco". Takie określenia wskazują na wyciągi wodne (napar/odwar), a nie na wyciągi alkoholowe, jak nalewki.
Czy nalewka zawsze powstaje bez podgrzewania surowca?
W typowych ujęciach edukacyjnych nalewkę łączy się z ekstrakcją w rozpuszczalniku alkoholowo-wodnym bez gotowania surowca. Na egzaminie najważniejsze jest rozpoznanie, że użyto etanolu, a nie samej wody, oraz że nie ma warunków typowych dla naparu/odwaru.
Jakie są najczęstsze pomyłki uczniów przy wyciągach roślinnych?
Typowe pomyłki wynikają z podobieństwa nazw i skojarzeń: wybór "naparu" lub "odwaru" mimo obecności etanolu w treści, albo mylenie "nalewki" z "intraktem" bez sprawdzenia, czy surowiec jest świeży czy wysuszony oraz czy proces wymaga ogrzewania.
Dlaczego suszony surowiec roślinny ma znaczenie w tym pytaniu?
Stan surowca (suszony vs świeży) jest cechą różnicującą niektóre wyciągi. W zadaniach szkolnych intrakt częściej łączy się z surowcem świeżym, natomiast nalewka jest typowo kojarzona z ekstrakcją surowca roślinnego rozpuszczalnikiem etanolowo-wodnym.
Jak przygotować się do pytań o ekstrakcję w MED.9?
Ucz się poprzez mapę skojarzeń: rozpuszczalnik (woda vs etanolowo-wodny), temperatura (pokojowa vs gorąca) oraz czas/obróbka (zalanie, gotowanie, maceracja). To pozwala szybko dopasować: napar, odwar, nalewka, intrakt.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Roztwór etanolowo-wodny użyty do ekstrakcji wysuszonego surowca roślinnego w temperaturze pokojowej prowadzi do otrzymania nalewki, czyli wyciągu alkoholowo-wodnego."

Materiały:

  • Podręcznik farmakognozji (dział: wyciągi roślinne, maceracja, nalewki)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla technika farmaceutycznego (temat: postacie leków roślinnych)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. aktualne monografie/farmakopea) do potwierdzenia bieżących definicji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego