Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELM2 + ELM5 - CZERWIEC 2014



PYTANIE NR 30.
W wyniku testowania wejść adresowych wskaźnikiem stanów logicznych otrzymano wyniki A = 1, B = 0, C = 0. Bit A jest bitem LSB, Które z wejść układu przedstawionego na rysunku będzie połączone z wyjściem Y?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy układu logicznego, prawdopodobnie dekodera, z ośmioma wejściami oznaczonymi cyframi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Linie adresowe wybierają kanał zgodnie z kodem binarnym. Skoro A jest bitem najmłodszym (waga 20), to dla A=1, B=0, C=0 otrzymujemy kod 001, czyli numer wejścia 1. Zatem z wyjściem Y zostanie połączone wejście oznaczone "1".

Pełne wyjaśnienie:

W układach z wejściami adresowymi (typowo multiplekser 8:1) trzy bity adresu wybierają, które z wielu wejść danych zostanie dołączone do wyjścia Y. Zasada jest taka sama jak przy numeracji binarnej: każdemu bitowi odpowiada określona waga, a ich suma daje numer wybranego kanału.

W treści podano, że A jest bitem LSB, czyli bitem najmłodszym o wadze 20=1. W takim zapisie kolejne bity mają wagi: A→1, B→2, C→4. Dla zmierzonych stanów logicznych A=1, B=0, C=0 numer kanału wyznaczamy jako: 1·A + 2·B + 4·C = 1·1 + 2·0 + 4·0 = 1. Kod binarny ma więc postać 001, co odpowiada wyborowi kanału 1.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "1" – oznacza ona wejście, które przy takim adresie zostaje przełączone na wyjście Y. Pozostałe propozycje (6, 3, 7) odpowiadałyby innym kombinacjom stanów linii adresowych, np. 6 to 110, 3 to 011, a 7 to 111. Typowy błąd na egzaminie polega na odwróceniu znaczenia bitów (przyjęciu, że A jest najstarszy), co prowadziłoby do wskazania innego numeru kanału mimo poprawnego pomiaru stanów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zacznij od ustalenia, który bit jest LSB, a następnie przelicz kod na numer kanału zgodnie z wagami 1-2-4 (dla 3 bitów adresu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest multiplekser i do czego służy w układach cyfrowych?
Multiplekser to układ, który wybiera jedno z wielu wejść i łączy je z jednym wyjściem. W praktyce pozwala przełączać sygnał (np. jedną z 8 linii danych) na wyjście Y, sterując wyborem liniami adresowymi. Jest często spotykany w rodzinie 74HC/74LS.
Jakie znaczenie ma informacja, że bit A jest LSB?
LSB to bit najmłodszy, czyli o najmniejszej wadze w kodzie binarnym. Gdy A jest LSB, ma wagę 1 (20), a kolejne bity mają wagi 2, 4 itd. To determinuje, jaki numer kanału wybierze układ dla danej kombinacji A, B, C.
Jak zamienić stany A=1, B=0, C=0 na numer wejścia?
Traktujesz A, B, C jako bity liczby binarnej z wagami wynikającymi z LSB. Jeśli A jest LSB, to wagi wynoszą: A=1, B=2, C=4. Liczysz sumę: 1·A + 2·B + 4·C. Dla 1,0,0 wychodzi 1, czyli wybierane jest wejście 1.
Dlaczego wynik adresu 001 oznacza wejście 1, a nie 4 lub 2?
Bo w kodzie binarnym pozycje bitów mają określone wagi. Przy A jako LSB zapis 001 oznacza, że ustawiony jest tylko bit o wadze 1. Wartości 2 i 4 odpowiadają ustawieniu bitów B lub C. Bez tej informacji łatwo pomylić kolejność i błędnie wskazać kanał.
Jakie są najczęstsze pomyłki przy zadaniach z adresowaniem wejść?
Najczęściej myli się kolejność bitów (zamiana LSB/MSB), co zmienia wyliczony numer kanału. Druga pomyłka to utożsamienie numeru kanału z numerem pinu obudowy układu. Trzecia to zgadywanie "po zerach i jedynkach" bez przeliczenia wag 1-2-4.
Co oznacza, że wejście jest "połączone z wyjściem Y"?
Oznacza to, że układ przełączający (np. multiplekser) ustawia wewnętrzne ścieżki tak, aby stan logiczny z wybranego wejścia był widoczny na wyjściu Y. Pozostałe wejścia nie wpływają wtedy na Y (są odłączone w sensie funkcjonalnym).
Czy w multiplekserze 8:1 zawsze używa się trzech linii adresowych?
Typowo tak: 8 kanałów wymaga 3 bitów adresu, bo 23=8. Dlatego spotkasz oznaczenia trzech wejść wyboru (np. A, B, C lub S0, S1, S2). Zawsze jednak sprawdzaj w nocie katalogowej konkretnego układu, jak producent nazywa linie adresowe.
Jak sprawdzić sondą logiczną, czy linie adresowe działają poprawnie?
Mierz stany na wejściach adresowych podczas przełączania sterowania (np. mikrokontrolerem lub przełącznikami). Powinieneś obserwować stabilne 0/1 zgodne z oczekiwanym kodem. Jeśli kod jest poprawny, a wyjście Y wskazuje zły kanał, podejrzewaj błędne połączenia wejść danych lub uszkodzenie układu.
Kiedy w praktyce serwisowej spotyka się takie zadania z wyborem kanału?
Podczas uruchamiania i napraw urządzeń, gdzie jedna linia pomiarowa lub sterująca ma wybierać spośród wielu źródeł: klawiatury matrycowe, multipleksowane czujniki, przełączanie torów sygnałowych. Umiejętność odczytania adresu pomaga szybko wskazać, który kanał powinien być aktywny.
Jak przygotować się do zadań egzaminacyjnych o multiplekserach?
Ćwicz: (1) zamianę kodu binarnego na numer kanału przy znanym LSB, (2) odczyt prostych tablic prawdy z datasheetu, (3) rozróżnianie "numer wejścia danych" od "numeru pinu". Dobrze działa też szybka metoda wag: dla 3 bitów zawsze 1-2-4.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że linie adresowe wybierają kanał zgodnie z kodem binarnym.

Źródła:

  • Wikipedia (EN) – Multiplexer, https://en.wikipedia.org/wiki/Multiplexer (dostęp: 2026-03-01)
  • Texas Instruments – datasheet SN74HC151 (8-Channel Multiplexer), https://www.ti.com/lit/ds/symlink/sn74hc151.pdf (dostęp: 2026-03-01)
  • Nexperia – datasheet 74HC151/74HCT151 (8-input multiplexer), https://assets.nexperia.com/documents/data-sheet/74HC_HCT151.pdf (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Noty katalogowe (datasheet) układów multiplekserów 8:1 z rodziny 74xx (sekcja: funkcja logiczna i tablica prawdy)
  • Podręcznik do techniki cyfrowej: systemy binarne, kody, układy kombinacyjne
  • Ćwiczenia laboratoryjne z użyciem wskaźnika stanów logicznych / sondy logicznej
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego