KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 27.
Wartość błędu miejsca zera, którą należy wpisać w kolumnie 9 w wierszu wskazanym strzałką w przedstawionym fragmencie dziennika pomiaru kątów pionowych, wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z pomiarami geodezyjnymi, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Błąd miejsca zera wpisuje się w dzienniku jako wartość obliczoną z odczytów dla wskazanego wiersza i przypisanej kolumny, z zachowaniem znaku zgodnie z regułą obliczeń w pomiarach kątów pionowych. W tym przypadku poprawny wpis ma wartość -0g00c75cc, a pozostałe propozycje różnią się znakiem lub wielkością.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach kątów pionowych błąd miejsca zera opisuje systematyczne przesunięcie "zera" koła/układu odczytowego instrumentu względem położenia idealnego. W praktyce jest to wielkość, którą wyznacza się z obserwacji kontrolnych zapisanych w dzienniku i następnie wpisuje do odpowiedniej kolumny (tu: kolumna 9) dla konkretnego wiersza (wskazanego strzałką).

Kluczowe są dwie rzeczy:

  • Wartość liczbowa musi wynikać z danych w danym wierszu (często jest to wynik różnicy/średniej zgodnie z przyjętą metodą kontroli miejsca zera).
  • Znak nie jest "umowny" – zależy od tego, czy zera jest przesunięte w kierunku dodatnim czy ujemnym według definicji stosowanej w dzienniku i w procedurze obliczeń.

Odpowiedź -0g00c75cc jest poprawna, ponieważ odpowiada wynikowi obliczeń dla wskazanego wiersza i jednocześnie ma właściwy znak ujemny. Typowym źródłem pomyłek jest mechaniczne odwrócenie znaku (wybór wartości dodatniej przy tych samych cyfrach) albo przeskalowanie części setnych, co prowadzi do wartości 0g01c50cc zamiast 0g00c75cc.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z +0g00c75cc ma tę samą wartość bezwzględną, ale odwrotny znak, co zwykle wynika z pomylenia kolejności odejmowania lub nieprzestrzegania definicji znaku błędu miejsca zera.
  • Warianty z 0g01c50cc (dodatni lub ujemny) mają inną wielkość – często takie odpowiedzi biorą się z podwojenia/zdublowania poprawki, odczytu z sąsiedniego pola tabeli lub błędnej konwersji jednostek w systemie gradowym.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy odczytujesz dane dokładnie z właściwej kolumny i wiersza, a dopiero potem oceń znak wyniku zgodnie z regułą zapisaną w dzienniku/ćwiczeniach. To minimalizuje błędy nieuwagi i "wyboru na podobieństwo".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Błąd miejsca zera to systematyczne przesunięcie położenia "zera" układu odczytowego instrumentu względem ideału. Powoduje stałe odchylenie obserwowanych wartości, dlatego wyznacza się go z obserwacji kontrolnych i wpisuje do dziennika, aby uwzględnić go w obliczeniach.
Znak wynika z przyjętej definicji w dzienniku i z tego, czy wynik obliczeń daje wartość dodatnią czy ujemną. Najczęstsza pomyłka to odwrócenie kolejności odejmowania lub automatyczne przyjęcie wartości dodatniej. Zawsze sprawdź regułę liczenia dla danego formularza.
Są to jednostki systemu gradowego: g (grad), c (setna grada) i cc (setna setnej). W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest poprawne "przenoszenie" części setnych, bo błąd w zapisie c/cc daje inną wielkość błędu.
Wpis służy kontroli jakości obserwacji i umożliwia późniejsze opracowanie wyników zgodnie z procedurą. Bez tej informacji łatwo przenieść do obliczeń niepoprawny kąt pionowy, co wpływa na pochodne wyniki (np. różnice wysokości). To element dokumentowania i weryfikacji pomiaru.
Najczęściej występuje pomyłka kolumny lub wiersza (odczyt "obok"), nieuwzględnienie znaku oraz mylenie jednostek g/c/cc. Częsty jest też błąd "na podobieństwo", gdy wybiera się odpowiedź z tymi samymi cyframi, ale bez sprawdzenia, czy znak i wielkość wynikają z obliczeń.
Zależy od konstrukcji dziennika: czasem kolumna zawiera wynik pośredni, a czasem już wartość końcową. Na egzaminie należy założyć, że poprawny wpis ma wynikać z danych wskazanego wiersza i zasad obliczeń dla tej rubryki. Jeśli w kolumnie jest miejsce na wynik, zwykle wymaga to wyliczenia.
Najlepiej pracować na kilku przykładach formularzy i wykonywać pełny cykl: odczyt danych, obliczenie wartości do wpisu, kontrola znaku i zapis w jednostkach g/c/cc. Pomaga też nawyk podkreślania wiersza/kolumny i wykonywania krótkiej kontroli rachunkowej, zanim wybierzesz odpowiedź.
Błąd miejsca zera dotyczy przesunięcia odniesienia (zera) w danym układzie pomiarowym i jest wyznaczany z obserwacji kontrolnych. Inne błędy (np. kolimacji) mają inne testy i objawy. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że "miejsce zera" odnosi się do stałej poprawki wyznaczanej z układu odczytów.
Takie zestawy odpowiedzi testują dwie kompetencje: poprawne obliczenie wielkości oraz poprawne określenie znaku. Różnica o podobnej skali jest typowa dla drobnych poprawek instrumentu. To także sposób na wychwycenie typowych pomyłek: odwróconego znaku i podwojonego/źle przeliczonego wyniku.
W zadaniach z dziennika pomiarowego zwykle trzeba liczyć dokładnie, bo różnice między odpowiedziami bywają małe. "Logika" pomaga tylko w kontroli: czy rząd wielkości jest sensowny i czy znak jest zgodny z regułą. Ostatecznie wybór powinien wynikać z danych w tabeli i procedury obliczeń.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Błąd miejsca zera wpisuje się w dzienniku jako wartość obliczoną z odczytów dla wskazanego wiersza i przypisanej kolumny, z zachowaniem znaku zgodnie z regułą obliczeń w pomiarach kątów pionowych."

Materiały:

  • Podręczniki do geodezji/inżynierii pomiarowej omawiające pomiary kątowe i dzienniki obserwacji
  • Instrukcje użytkowania teodolitów/tachimetrów z opisem błędów instrumentu i kontroli miejsca zera
  • Materiały dydaktyczne OKE/CKE dotyczące prowadzenia i interpretacji dzienników pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego