KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 5.
Widoczne na ilustracji przerzedzenie korony sosny to obraz żeru uzupełniającego
Ilustracja przedstawia drzewo sosny z wyraźnym przerzedzeniem korony.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerzedzenie korony sosny widoczne na ilustracji jest typowym objawem ubytku igliwia spowodowanego żerem uzupełniającym. W takim ujęciu diagnostycznym poprawne jest wskazanie "cetyńca większego", bo to on odpowiada za opisany obraz uszkodzeń w koronie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest rozpoznanie objawu (przerzedzenie korony sosny) oraz pojęcia żeru uzupełniającego. W praktyce ochrony lasu oznacza to, że nie pytamy wyłącznie o "jakiegokolwiek" szkodnika sosny, ale o takiego, którego aktywność prowadzi do widocznego ubytku aparatu asymilacyjnego w koronie w formie przerzedzenia.

Odpowiedź "cetyńca większego" pasuje do tego opisu, ponieważ w ujęciu egzaminacyjnym łączy się go z objawami żeru uzupełniającego, których skutkiem jest wyraźne przerzedzenie korony (mniej igliwia, gorsze zagęszczenie ulistnienia/ugliwienia na pędach, osłabienie wyglądu korony).

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami" testowymi: mogą kojarzyć się z sosną lub z uszkodzeniami drzew, ale nie odpowiadają wprost zestawieniu: konkretny obraz na koronie + żer uzupełniający. W takich zadaniach łatwo o błąd, jeśli uczeń wybiera nazwę "na pamięć", bez powiązania jej z symptomem na ilustracji.

  • "tycza cieśli" – odpowiedź może kusić przez skojarzenie z uszkodzeniami drewna lub pędów, ale w tym pytaniu rozstrzygający jest obraz przerzedzenia korony związany z żerem uzupełniającym.
  • "kornika sześciozębnego" – nazwa wskazuje na grupę korników, które często kojarzy się z osłabieniem drzew, jednak samo przerzedzenie korony jako bezpośredni obraz żeru uzupełniającego nie jest tu właściwym tropem.
  • "drwalnika paskowanego" – to również odpowiedź odwołująca się do szkodników drzew, ale bez właściwego dopasowania do wskazanego w pytaniu rodzaju żeru i efektu widocznego w koronie.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach opartych o ilustrację zawsze najpierw nazwij objaw (co dokładnie widać), następnie określ typ uszkodzenia (np. żer na igliwiu), a dopiero na końcu dopasuj gatunek. To ogranicza zgadywanie oparte na samych nazwach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Żer uzupełniający to żerowanie, które nie jest główną fazą niszczenia tkanki roślinnej, ale uzupełnia potrzeby pokarmowe owada (np. przed rozrodem) i może powodować widoczne objawy, takie jak przerzedzenie aparatu asymilacyjnego.
Rozpoznajesz je po mniejszym zagęszczeniu igliwia w koronie, prześwitach między pędami oraz ogólnym wrażeniu "rzadszej" korony. W diagnostyce ważne jest też, czy ubytek dotyczy igieł, pędów czy kory.
W wielu pytaniach egzaminacyjnych to właśnie obraz (gdzie i jak wygląda uszkodzenie) jest kluczem do rozpoznania sprawcy. Sam opis słowny bywa zbyt ogólny, a ilustracja pozwala ocenić charakter i lokalizację objawów.
Najczęściej myli się szkodniki o podobnych nazwach lub przypisuje objaw do "popularniejszego" gatunku. Drugą częstą pomyłką jest ignorowanie typu żeru (np. uzupełniający) i wybór odpowiedzi pasującej tylko do sosny, ale nie do objawu.
Nie. Przerzedzenie korony może wynikać z różnych przyczyn: żeru owadów na igliwiu, stresu siedliskowego, suszy lub innych czynników osłabiających. W zadaniu egzaminacyjnym rozstrzyga dopasowanie do wskazanego typu żeru i ilustracji.
Uszkodzenia igliwia widać jako ubytki, przebarwienia lub przerzedzenie aparatu asymilacyjnego w koronie. Uszkodzenia kory częściej wiążą się z otworami wlotowymi, odchodami, chodnikami podkorowymi lub wyciekiem żywicy.
Lustracje wykonuje się w terminach dostosowanych do biologii szkodników i okresów pojawiania się objawów. Celem jest wczesne wykrycie zagrożenia, ocena nasilenia i podjęcie decyzji o dalszym monitoringu lub działaniach ochronnych.
Najważniejsze są: miejsce objawu (korona, pień, pędy), charakter ubytku (przerzedzenie, zgryzanie, przebarwienia), rozkład w koronie (wierzchołek, część środkowa) oraz to, czy objaw wygląda na świeży czy starszy.
W praktyce egzaminacyjnej wymaga się znajomości podstawowych gatunków i umiejętności powiązania ich z typowymi objawami. Warto uczyć się w parach: gatunek ↔ objaw, zamiast samych nazw bez kontekstu.
Ucz się objawami: zrób zestawienia "co widać" (np. przerzedzenie korony, uszkodzenia kory) i dopasuj typowych sprawców. Pomaga też praca na zdjęciach/atlasach oraz krótkie notatki: miejsce żeru, skutek i sezonowość.
info

Statystycznie 28% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Przerzedzenie korony sosny widoczne na ilustracji jest typowym objawem ubytku igliwia spowodowanego żerem uzupełniającym."

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (atlasów szkodników i kluczy diagnostycznych dla leśnictwa)
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania uszkodzeń i szkodników sosny używane w kształceniu leśnym (pozycje wskazane przez nauczyciela lub OKE)
  • Notatki z działu "Ochrona lasu/Entomologia leśna" dotyczące typów żeru i objawów defoliacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego