KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 38.
Włączenie silnika sterowanego za pośrednictwem stycznika K1 podłączonego do zaprogramowanego sterownika PLC następuje po
Ilustracja przedstawia schemat połączeń oraz program sterowania dla systemu z wykorzystaniem sterownika PLC, co jest typowe
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Załączenie silnika przez stycznik K1 następuje wtedy, gdy program PLC spełni warunek zezwolenia na start.
Poprawna jest odpowiedź "wciśnięcie przycisku S1 i zadziałaniu czujnika B1", bo łączy sygnał startu (S1) z sygnałem potwierdzenia/bezpieczeństwa (B1). Pozostałe opcje zmieniają element sterujący albo wprowadzają nieuzasadnione opóźnienie.

Pełne wyjaśnienie:

W układach mechatronicznych silnik bywa załączany pośrednio: sterownik PLC wystawia sygnał na wyjście, a to wyjście steruje cewką stycznika K1. Dopiero zamknięcie głównych styków stycznika umożliwia zasilenie silnika. Kluczowe jest więc jakie warunki logiczne w programie PLC muszą zostać spełnione, aby K1 zadziałał.

Odpowiedź "wciśnięcie przycisku S1 i zadziałaniu czujnika B1" opisuje typowy układ, w którym sam przycisk START nie wystarcza: potrzebne jest jeszcze zezwolenie z czujnika (np. czujnik położenia, krańcówka, czujnik osłony). Taki warunek to najczęściej koniunkcja (logiczne AND): PLC załączy K1 dopiero, gdy jednocześnie występuje sygnał z S1 oraz sygnał z B1.

Odpowiedź "wciśnięcie przycisku S2 i zadziałaniu czujnika B1" jest błędna, bo podmienia przycisk na inny; w praktyce S2 często pełni rolę STOP lub innej funkcji i nie odpowiada za uruchomienie w tym zadaniu.

Odpowiedź "wciśnięcie przycisku S1 i wciśnięcie przycisku S2" jest błędna, bo wymaga dwóch działań operatora zamiast warunku z czujnikiem; dodatkowo jednoczesne wymaganie START i STOP jest nielogiczne w standardowych układach sterowania.

Odpowiedź "odliczeniu czasu 10 sekund przez instrukcję T1" jest błędna, ponieważ sama funkcja czasowa nie jest przyczyną startu, jeśli nie wynika to wprost z programu. Timer jest zwykle elementem pomocniczym (opóźnienie załączenia/wyłączenia), a nie jedynym warunkiem uruchomienia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, które sygnały są warunkami zezwolenia (przycisk, czujnik, blokada), a dopiero potem analizuj ewentualne timery i podtrzymania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że PLC nie zasila silnika bezpośrednio, tylko steruje cewką stycznika K1 swoim wyjściem. Stycznik przełącza obwód mocy silnika, a PLC realizuje logikę: zezwolenia, blokady, podtrzymania i zabezpieczenia.
Najczęściej wymagany jest sygnał startu (np. przycisk) oraz co najmniej jedno zezwolenie z czujnika (np. osłona zamknięta, pozycja osiągnięta, brak awarii). Dzięki temu stycznik nie załączy się w niebezpiecznym stanie.
To typowy wzorzec bezpieczeństwa i automatyki: operator inicjuje pracę przyciskiem, ale uruchomienie jest dozwolone dopiero, gdy czujnik potwierdzi właściwy stan maszyny. W praktyce odpowiada to logice AND w programie.
W logice drabinkowej (LAD) najczęściej są to styki połączone szeregowo w tej samej gałęzi, a w FBD blok AND. Oznacza to, że oba sygnały muszą mieć stan "1", aby na wyjściu pojawił się sygnał załączający.
B1 to oznaczenie czujnika/krańcówki w wielu schematach dydaktycznych. Może potwierdzać pozycję, obecność detalu, zamknięcie osłony lub inny warunek. W zadaniu pełni rolę sygnału zezwalającego na uruchomienie.
Może, ale tylko jeśli program PLC tak to definiuje (np. start automatyczny po opóźnieniu). Zwykle timer działa jako element pomocniczy: opóźnia załączenie lub wyłączenie, filtruje sygnał, realizuje zwłokę czasową w sekwencji.
Najczęściej myli się oznaczenia (S1 z S2), zakłada "start/stop" bez sprawdzenia programu oraz ignoruje, że czujnik może być warunkiem obowiązkowym. Błąd powoduje wybór odpowiedzi "z przyzwyczajenia", a nie na podstawie logiki.
W diagnostyce PLC obserwuje się stany wejść (czy S1 jest aktywny, czy B1 zadziałał), a następnie stan wyjścia sterującego K1. Jeśli wejścia są poprawne, a wyjście nie, szuka się blokady (awaria, STOP, interlock) lub błędu w programie.
Gdy obwód mocy wymaga większych prądów i napięć niż może obsłużyć wyjście PLC. Stycznik zapewnia separację i przełączanie mocy, a PLC steruje tylko cewką. To standard w układach napędowych w automatyce.
Ćwicz czytanie prostych programów LAD/FBD: rozpoznawanie AND/OR, podtrzymania, blokad i timerów. Równolegle powtórz elementy wykonawcze (stycznik, przekaźnik, silnik) oraz typowe oznaczenia S (przyciski) i B (czujniki).
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe opcje zmieniają element sterujący albo wprowadzają nieuzasadnione opóźnienie.

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (definicje języków PLC, elementy logiki BOOL, timery)
  • Dokumentacja producentów PLC — Siemens S7: "System Manual SIMATIC S7-1200, Programmable Controller" (rozdziały o wejściach/wyjściach i instrukcjach czasowych), https://support.industry.siemens.com/ (dokument wyszukiwalny w serwisie) - dostęp 2026-03-04
  • Dokumentacja producentów PLC — Schneider Electric Modicon M221: "Programming Guide / User Manual" (sekcje: digital inputs/outputs, timers), https://www.se.com/ (dokument wyszukiwalny w serwisie) - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o językach programowania PLC (LAD/FBD/ST) i logice BOOL
  • Instrukcje producentów PLC dotyczące wejść/wyjść oraz timerów
  • Podręczniki z podstaw automatyki i elektrotechniki dotyczące styczników i układów sterowania silników

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego