KWALIFIKACJA INF2 - STYCZEŃ 2021 (test 3)

PYTANIE NR 1.
Wskaż rysunek przedstawiający symbol bramki logicznej NOT.
Ilustracja przedstawia cztery symbole bramek logicznych, które są używane w elektronice i informatyce do reprezentowania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol bramki NOT (inwertera) przedstawia element z jednym wejściem i jednym wyjściem. Charakterystyczną cechą jest małe kółko na wyjściu, które oznacza negację (odwrócenie stanu logicznego). Należy wybrać rysunek zawierający właśnie ten znak negacji przy wyjściu.

Pełne wyjaśnienie:

Bramka logiczna NOT, nazywana też inwerterem, realizuje negację sygnału logicznego. Oznacza to, że jej wyjście przyjmuje stan przeciwny do wejścia: gdy na wejściu jest 0, na wyjściu jest 1; gdy na wejściu jest 1, na wyjściu jest 0.

W schematach logiki cyfrowej rozpoznaje się ją po dwóch kluczowych cechach graficznych:

  • jedno wejście (pojedyncza linia sygnałowa doprowadzona do symbolu),
  • jedno wyjście oraz małe kółko na wyjściu (tzw. "bubble"), które jednoznacznie oznacza negację.

To kółko jest najważniejszym wyróżnikiem: może występować nie tylko przy inwerterze, ale także przy innych bramkach lub wejściach/wyjściach układów, aby zaznaczyć odwrócenie logiki. Dlatego w tym zadaniu należy szukać rysunku, na którym negacja jest zaznaczona właśnie tym kółkiem.

Dlaczego pozostałe rysunki (niebędące NOT) mogą kusić?

  • Rysunek z podobnym kształtem, ale bez kółka często odpowiada buforowi (brak negacji) – błąd polega na przeoczeniu drobnego elementu.
  • Symbole bramek AND/OR zwykle mają inne obrysy i często więcej niż jedno wejście; jednak przy szybkiej ocenie można pomylić je z inwerterem, jeśli patrzy się tylko na "strzałkowaty" zarys.
  • Niektóre warianty symboliki (różne konwencje rysowania) nadal zachowują zasadę, że kółko = negacja; brak kółka oznacza brak odwrócenia.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz wejścia/wyjścia, a dopiero potem sprawdź, czy na wyjściu jest kółko negacji. Taka kolejność ogranicza pomyłki wynikające z pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka NOT (inwerter) to element logiki cyfrowej, który odwraca stan logiczny sygnału: 0 zamienia na 1, a 1 na 0. Ma jedno wejście i jedno wyjście, a w symbolu zwykle widać kółko negacji na wyjściu.
Najpewniejszy znak to małe kółko na wyjściu (oznaczenie negacji). Dodatkowo bramka NOT ma tylko jedno wejście. Jeśli widzisz element z kilkoma wejściami, to najczęściej nie jest to czysty inwerter (chyba że negacja dotyczy konkretnego wejścia/wyjścia).
Kółko (tzw. bubble) to graficzny zapis negacji. Informuje, że sygnał w tym punkcie jest odwracany logicznie. Ten sam znak spotyka się też przy innych bramkach lub wejściach/wyjściach układów, gdy producent/dokumentacja oznacza aktywność w stanie niskim.
W praktyce często rysuje się ją jako trójkąt zakończony kółkiem na wyjściu, ale w różnych konwencjach spotyka się warianty symboli. Niezależnie od stylu rysowania, kluczowa cecha pozostaje stała: kółko negacji oraz jedno wejście.
Tablica prawdy dla NOT jest najprostsza: dla wejścia 0 wyjście wynosi 1, a dla wejścia 1 wyjście wynosi 0. W nauce do egzaminu warto zapamiętać to jako "zawsze odwrotnie", bo ta zasada pomaga szybko weryfikować, czy rozpoznany symbol faktycznie oznacza negację.
Najczęściej myli się NOT z buforem (symbol podobny, ale bez kółka) albo przeocza się małe kółko na wyjściu. Inna pomyłka to automatyczny wybór bramki z "ładnym kształtem" bez sprawdzenia liczby wejść. Na egzaminie zawsze szukaj kółka negacji.
Tak, w symbolice układów cyfrowych kółko może oznaczać negację także na wejściu (wejście aktywne stanem niskim). W zadaniu o bramce NOT zwykle chodzi jednak o element, który sam realizuje inwersję, więc typowo kółko jest przy wyjściu inwertera.
Inwersja sygnału przydaje się m.in. w układach sterowania (zmiana polaryzacji sygnału), generowaniu sygnałów do logiki aktywnej niskim stanem oraz w prostych kombinacjach logicznych. Dla technika informatyka ważne jest czytanie schematów płyt i modułów, gdzie negacje są często oznaczane kółkiem.
NAND i NOR to bramki wielowejściowe (zwykle 2 lub więcej wejść) z kółkiem negacji na wyjściu. NOT ma tylko jedno wejście. Jeśli widzisz kółko na wyjściu, ale element ma kilka wejść, to najpewniej jest to NAND albo NOR, a nie inwerter.
Skuteczne jest połączenie dwóch metod: fiszki z symbolami (rozpoznawanie po kształcie) oraz tablice prawdy (rozumienie działania). Do NOT zapamiętaj regułę "kółko oznacza negację" i trenuj na wielu rysunkach, żeby nie przeoczyć drobnego kółka.
info

Statystycznie 79% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Symbol bramki NOT (inwertera) przedstawia element z jednym wejściem i jednym wyjściem."

Źródła:

  • Wikipedia: NOT gate (Inverter) – https://en.wikipedia.org/wiki/NOT_gate (dostęp: 2026-03-02)
  • All About Circuits: The NOT Gate (Inverter) – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/not-gate/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): Bramki logiczne – https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_logiczna (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki do podstaw elektroniki cyfrowej (bramki i algebra Boole’a)
  • Materiały dydaktyczne o symbolach bramek logicznych (tabele symboli ANSI/IEC)
  • Ćwiczenia: rozpoznawanie bramek na rysunkach i budowanie tablic prawdy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego