Wskaźnik pęcznienia to parametr jakościowy używany w ocenie wybranych surowców roślinnych. W praktyce opisuje on, jak silnie surowiec zwiększa objętość po uwodnieniu. Dzieje się tak głównie wtedy, gdy surowiec zawiera znaczną ilość substancji śluzowych, które intensywnie wiążą wodę i tworzą lepkie, pęczniejące układy.
Psylli semen (nasiona babki) jest klasycznym przykładem surowca śluzowego, dlatego właśnie dla niego oznacza się wskaźnik pęcznienia. Parametr ten ma znaczenie praktyczne: pęcznienie koreluje z właściwościami osłaniającymi i z działaniem "masowym" w przewodzie pokarmowym (zwiększanie objętości treści jelitowej po odpowiednim nawodnieniu).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Thymi herba (ziele tymianku) kojarzy się głównie z olejkami eterycznymi i działaniem wykrztuśnym/antyseptycznym. Nie jest typowym surowcem śluzowym, więc wskaźnik pęcznienia nie jest dla niego charakterystycznym badaniem.
- Gentianae radix (korzeń goryczki) zawiera przede wszystkim związki gorzkie; jego ocena jakościowa wiąże się z innymi właściwościami niż pęcznienie.
- Valerianae radix (korzeń kozłka) jest surowcem o działaniu uspokajającym, a w ocenie jakości akcent pada na inne grupy składników i cechy surowca niż zdolność do pęcznienia.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "pęcznienie", myśl o surowcach śluzowych (wiążących wodę), a nie o surowcach olejkowych, gorzkich czy uspokajających.