Wskaźnik pęcznienia (swelling index) jest parametrem jakościowym stosowanym przede wszystkim dla surowców śluzowych. Opisuje on, jaką objętość zajmuje określona masa surowca po napęcznieniu w wodzie w zdefiniowanych warunkach. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ obecność śluzów (polisacharydów hydrofilowych) powoduje wiązanie wody, zwiększanie objętości i tworzenie lepkich układów, co odpowiada za działanie osłaniające na błony śluzowe oraz za mechanizm działania przeczyszczającego typu "objętościowego".
Odpowiedź "Psylli semen." jest właściwa, bo nasiona babki (psyllium) należą do klasycznych surowców śluzowych: ich składniki pęcznieją w wodzie, a wskaźnik pęcznienia jest użyteczny do oceny jakości (np. czy surowiec ma odpowiednią zawartość frakcji śluzowej i zdolność wiązania wody).
Pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego typu oznaczenia:
- "Thymi herba." to surowiec głównie olejkowy (aromatyczny); w praktyce ocenia się go innymi parametrami związanymi z olejkiem eterycznym, a nie pęcznieniem.
- "Gentianae radix." jest surowcem gorzkim; w jego przypadku kluczowe są związki goryczowe i oceny typowe dla tej grupy, a nie właściwości śluzowe.
- "Valerianae radix." to surowiec o działaniu uspokajającym, również oceniany innymi wskaźnikami (związanymi z charakterystycznymi składnikami), a nie przez pęcznienie w wodzie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "pęcznienie", "śluz", "zdolność wiązania wody", myśl o surowcach takich jak babka (psyllium), prawoślaz czy siemię lniane. Gdy pojawia się "olejek eteryczny" lub "gorycz", zwykle będą to inne metody i inne parametry jakości.
