KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 39.
Wydajność linii produkcyjnej dżemu brzoskwiniowego wynosi 240 kg na godzinę. Oblicz, ile ton dżemu wyprodukuje zakład w ciągu 5 dni, pracując po dwie 8-godzinne zmiany produkcyjne na dobę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność to 240 kg/h. W ciągu doby zakład pracuje 2×8 h = 16 h, więc produkuje 240×16 = 3840 kg/dobę. Przez 5 dni: 3840×5 = 19200 kg. Ponieważ 1 t = 1000 kg, otrzymujemy 19200/1000 = 19,2 t dżemu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na obliczeniu całkowitej masy produkcji na podstawie wydajności linii i czasu pracy.

1) Ustal czas pracy w ciągu doby
Zakład pracuje w systemie dwuzmianowym, a każda zmiana trwa 8 godzin. Zatem w jednej dobie linia pracuje:
2 × 8 h = 16 h/dobę.

2) Oblicz produkcję dobową
Wydajność wynosi 240 kg na godzinę, więc w 16 godzin powstanie:
240 kg/h × 16 h = 3840 kg/dobę.

3) Oblicz produkcję w 5 dni
Jeśli produkcja dobowa jest stała, to w 5 dni otrzymamy:
3840 kg/dobę × 5 dób = 19200 kg.

4) Przelicz kilogramy na tony
W przemyśle spożywczym tona metryczna to 1000 kg, więc:
19200 kg ÷ 1000 = 19,2 t.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "9,6 t" to dokładnie połowa poprawnego wyniku i zwykle wynika z policzenia tylko jednej zmiany (8 h/dobę zamiast 16 h/dobę).
  • "1,2 t" może wynikać z użycia niewłaściwego czasu (np. 5 godzin lub 1 zmiana przez część doby) albo z błędnego przeliczenia 240 kg/h na t/h.
  • "0,8 t" jest typowym skutkiem zgubienia zera lub pomyłki w konwersji kg→t (np. dzielenie przez 10 000 zamiast przez 1000) albo zastosowania zbyt małej liczby godzin.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki w kolejnych krokach (kg/h, h/dobę, doby), bo to szybko ujawnia, czy nie pominąłeś zmiany lub błędnie przeliczyłeś masę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz łączny czas pracy w godzinach, a potem pomnóż go przez wydajność: masa = (kg/h) × h. Na końcu dopiero przelicz jednostki (np. kg na t). Taki zapis ogranicza pomyłki w liczbie godzin i w konwersji masy.
To informacja, że przy założonych warunkach pracy linia wytwarza średnio 240 kg produktu w każdej godzinie. Jeśli czas pracy się wydłuża (więcej godzin lub więcej zmian), masa produkcji rośnie proporcjonalnie, o ile wydajność pozostaje stała.
Dwie zmiany po 8 godzin to 2 × 8 = 16 godzin pracy na dobę. W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze wykonać ten krok osobno i zapisać wynik z jednostką (h/dobę), żeby nie pominąć jednej zmiany.
Pytanie wymaga wyniku w tonach, a wydajność jest w kg/h. Po obliczeniu masy w kilogramach trzeba zastosować konwersję: 1 t = 1000 kg. Błędy najczęściej biorą się z pomylenia dzielnika lub z niewłaściwego miejsca przecinka.
Taki wynik byłby poprawny, gdyby zakład pracował tylko 8 godzin na dobę (jedna zmiana), bo wtedy czas pracy w 5 dni to 5×8 h, a nie 5×16 h. W zadaniu podano jednak dwie zmiany, więc trzeba liczyć 16 h/dobę.
Najczęściej: (1) policzenie tylko jednej zmiany zamiast dwóch, (2) pomylenie dni z godzinami, (3) brak kontroli jednostek (kg vs t), (4) zgubienie zera w wyniku, (5) pominięcie kroku "produkcja dobowa" i liczenie na skróty.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych, jeśli nie podano przerw ani przestojów, przyjmuje się ciągłą pracę przez podany czas zmian. Jeżeli w treści pojawią się straty czasu (np. mycie, awarie), wtedy czas efektywny trzeba odpowiednio pomniejszyć.
Wykonaj przybliżenie: 240 kg/h to ok. 0,24 t/h. Dziennie jest 16 h, więc ok. 0,24×16 ≈ 3,84 t/dobę. Przez 5 dni ≈ 19,2 t. Jeśli wynik jest rzędu 0,8 t lub 1,2 t, to prawdopodobnie pomylono czas lub jednostki.
Stosuj zapis z jednostkami w każdym kroku: 240 kg/h × 16 h/dobę = 3840 kg/dobę, potem × 5 dób, a na końcu ÷ 1000 kg/t. Taki schemat minimalizuje ryzyko pomyłek rachunkowych.
Służą do planowania produkcji (ile wyrobu powstanie w danym okresie), bilansowania surowców (ile wsadu potrzeba), doboru opakowań i organizacji magazynu. To także podstawa do oceny wykorzystania mocy przerobowych i realizacji planu zmianowego.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność to 240 kg/h. W ciągu doby zakład pracuje 2×8 h = 16 h, więc produkuje 240×16 = 3840 kg/dobę."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), sekcja o jednostkach spoza SI dopuszczonych do użycia z SI (tonne, symbol t): https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-02-27)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), Units: Metric (SI) — definicje i przeliczenia (w tym tonne/metric ton i kilogram): https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (hasło źródłowe do szybkiej weryfikacji definicji jednostki), "Tona": https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy rachunku jednostek w technologii żywności (kg, t, h, doba)
  • Materiały do planowania produkcji: wydajność, zdolność produkcyjna, harmonogram zmian
  • Zestawy zadań z obliczeń technologicznych w przemyśle spożywczym (wydajność i czas)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego