KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 38.
Ile kg buraków cukrowych należy użyć do produkcji 100 kg cukru jeżeli zawartość sacharozy w buraku cukrowym wynosi 16%?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zawartość sacharozy 16% oznacza, że w 1 kg buraków jest 0,16 kg sacharozy. Aby uzyskać 100 kg cukru (tu: przyjęcie 100% odzysku), trzeba dostarczyć 100 kg sacharozy: 100 / 0,16 = 625 kg buraków. Dlatego poprawny wynik to 625,0 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano, że burak cukrowy zawiera 16% sacharozy. Zapis procentowy trzeba zamienić na ułamek dziesiętny:

16% = 16/100 = 0,16

To oznacza, że w 1 kg buraków znajduje się 0,16 kg sacharozy. Szukamy takiej masy buraków, aby ilość sacharozy wyniosła 100 kg (w zadaniu przyjęto model teoretyczny, bez strat):

m(buraków) · 0,16 = 100 kg

Stąd:

m(buraków) = 100 / 0,16 = 625 kg

Odpowiedź "625,0 kg" jest więc zgodna z prostym bilansem masowym opartym wyłącznie o zawartość procentową.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "160,0 kg" zwykle wynika z błędu intuicyjnego: kojarzenia 16% z liczbą 160 lub z wykonania niepoprawnej operacji (np. 100·1,6).
  • "62,5 kg" odpowiada sytuacji, jakby 16% potraktować jak 160% albo jakby pomylić kierunek obliczeń (dzielenie przez 1,6 lub przestawienie przecinka).
  • "1600,0 kg" może wynikać z potraktowania 16% jako 0,0625 lub z innego błędu w przekształceniu procentów.

W praktyce technologii cukru rzeczywisty uzysk cukru z buraków bywa niższy od teoretycznego (straty w procesie, melasa), ale w tego typu zadaniu testowym liczy się obliczenie wynikające bezpośrednio z danych: udziału 16% i masy 100 kg produktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Traktuj 16% jako ułamek 0,16. Jeśli chcesz uzyskać 100 kg sacharozy (cukru w modelu teoretycznym), rozwiązujesz równanie: m · 0,16 = 100, więc m = 100/0,16 = 625 kg.
Oznacza, że w 100 kg buraków znajduje się 16 kg sacharozy (udział masowy 16%). Równoważnie: w 1 kg buraków jest 0,16 kg sacharozy. Tę interpretację stosuje się w bilansach masowych surowiec–produkt.
Bo 0,16 to "ile sacharozy jest w 1 kg buraków". Szukasz masy buraków, która dostarczy łącznie 100 kg sacharozy. Gdy znasz "ilość na 1 kg", całkowitą masę surowca wyznacza się przez ilość wymaganą / ilość w 1 kg.
Nie przy 16% i 100 kg produktu. 160 kg buraków zawierałoby tylko 160 · 0,16 = 25,6 kg sacharozy. Taki wynik zwykle wynika z błędu w przeliczaniu procentów lub z pomylenia działań (mnożenie zamiast dzielenia).
Stosuje się go m.in. przy planowaniu produkcji, doborze ilości surowca, ocenie wydajności i rozliczaniu strat. W cukrownictwie pomaga oszacować zapotrzebowanie na buraki dla określonej ilości cukru, choć w praktyce uwzględnia się też straty procesowe.
Najczęściej: zamiana 16% na 16 zamiast 0,16, przestawienie przecinka (0,016), wybór złego działania (mnożenie zamiast dzielenia), oraz pomylenie "masy składnika" z "masą mieszaniny". Pomaga zapis równania: masa surowca · udział = masa składnika.
Nie zawsze. To wynik teoretyczny wynikający wyłącznie z udziału sacharozy. W realnym procesie występują straty technologiczne i część cukrów pozostaje w produktach ubocznych (np. w melasie). Dlatego rzeczywiste zużycie surowca bywa większe.
Możesz wykonać szybkie sprawdzenie: 16% z 625 kg to 0,16 · 625 = (16 · 625)/100. Ponieważ 625/100 = 6,25, masz 16 · 6,25 = 100. Zgadza się, więc 625 kg buraków daje 100 kg sacharozy w modelu zadania.
Zasada jest stała: dzielisz przez 100. Przykłady: 16% → 0,16; 5% → 0,05; 0,5% → 0,005. Potem w bilansie masowym stosujesz wzór: masa składnika = masa mieszaniny · udział lub po przekształceniu dzielenie.
Potrzebna byłaby informacja o stratach procesu lub o wydajności ekstrakcji/krystalizacji, ewentualnie o zawartości cukru w wysłodkach i melasie. Wtedy oblicza się uzysk rzeczywisty, a zapotrzebowanie na buraki rośnie w porównaniu do obliczenia teoretycznego.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zawartość sacharozy 16% oznacza, że w 1 kg buraków jest 0,16 kg sacharozy.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" — definicja i przeliczanie procentów na ułamek dziesiętny, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL), "Stężenie procentowe" — interpretacja procentów jako części całości, https://pl.wikipedia.org/wiki/St%C4%99%C5%BCenie_procentowe (dostęp: 2026-03-04)
  • OpenStax, Chemistry 2e, Section "Percent Composition" — zasada obliczeń udziału masowego, https://openstax.org/books/chemistry-2e/pages/3-5-percent-composition (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik/notesy z działu: obliczenia technologiczne i bilanse masowe w przemyśle spożywczym
  • Zbiór zadań z obliczeń procentowych i stężeń (poziom szkoły ponadpodstawowej)
  • Materiały dydaktyczne o bilansach masowych w procesach spożywczych (wydajność teoretyczna vs rzeczywista)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego