KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 39.
Wydajność linii produkcyjnej dżemu truskawkowego wynosi 120 kg na godzinę. Oblicz, ile ton dżemu truskawkowego wyprodukuje zakład w ciągu 5 dni, pracując po dwie 8-godzinne zmiany produkcyjne na dobę.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W ciągu doby zakład pracuje 2×8 h = 16 h. Przez 5 dni daje to 5×16 h = 80 h pracy. Produkcja wynosi 120 kg/h × 80 h = 9600 kg. Po przeliczeniu 9600 kg ÷ 1000 = 9,6 t, więc poprawny wynik to 9,6 t.

Pełne wyjaśnienie:

Wydajność linii 120 kg/h oznacza, że w każdej godzinie pracy (przy założeniu stałej wydajności) powstaje 120 kg dżemu. Aby policzyć produkcję w dłuższym okresie, najpierw trzeba poprawnie ustalić łączną liczbę godzin pracy, a dopiero potem pomnożyć ją przez wydajność.

1) Liczba godzin pracy w ciągu doby
Zakład pracuje w systemie dwóch zmian, a każda zmiana trwa 8 godzin. To daje:
2 × 8 h = 16 h/dobę.

2) Liczba godzin pracy w ciągu 5 dni
Skoro w każdej dobie jest 16 godzin pracy, to w 5 dni będzie:
5 × 16 h = 80 h.

3) Produkcja w kilogramach
Teraz mnożymy wydajność przez czas pracy:
120 kg/h × 80 h = 9600 kg.
Jednostki "h" skracają się, a zostają kilogramy, co jest poprawne wymiarowo.

4) Przeliczenie na tony
1 tona to 1000 kg, więc:
9600 kg ÷ 1000 = 9,6 t.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "0,6 t" zwykle wynika z policzenia tylko jednej zmiany (5×8 h = 40 h), a potem błędnego przeliczenia: 120×40 = 4800 kg = 4,8 t, więc 0,6 t nie pasuje do żadnej poprawnej ścieżki.
  • "4,8 t" odpowiada sytuacji, gdy ktoś pominie drugą zmianę: 5 dni × 8 h = 40 h, a 120 kg/h × 40 h = 4800 kg = 4,8 t.
  • "0,4 t" bywa skutkiem podwójnego błędu: pominięcia dni/zmian oraz błędnej konwersji kg na t (np. podzielenia przez 10 000 albo przesunięcia przecinka).

Na egzaminie warto stosować prostą kontrolę: wynik w tonach powinien być większy niż 1 t, bo 120 kg/h to 0,12 t/h, a przez 80 h daje 0,12×80 = 9,6 t.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz łączny czas pracy w godzinach, a potem pomnóż go przez wydajność: produkcja = (kg/h) × h. Na końcu przelicz jednostki, jeśli trzeba (np. kg na t). Zawsze sprawdź, czy godziny "skracają się" w zapisie jednostek.
Bo zmiany opisują, ile godzin realnie pracuje linia w ciągu doby. Jeśli zakład ma 2 zmiany po 8 h, to nie pracuje 8 h/dobę, tylko 16 h/dobę. Pominięcie liczby zmian zaniża czas pracy, a więc i wynik produkcji.
To informacja, że w każdej godzinie pracy linii (przy założeniu stałych warunków) powstaje 120 kg wyrobu gotowego. W praktyce to parametr planistyczny do harmonogramów, bilansów surowców i oceny realizacji planu produkcji.
Stosuje się relację 1 t = 1000 kg. Aby zamienić kg na t, dzielisz przez 1000: np. 9600 kg ÷ 1000 = 9,6 t. W drugą stronę (t na kg) mnożysz przez 1000.
Gdy łączna masa jest duża (np. kilka dni pracy linii), zapis w tonach jest czytelniejszy i częściej używany w raportach produkcyjnych, zamówieniach surowców i logistyce. Dla krótkich okresów (zmiana, kilka godzin) częściej zostaje się przy kg.
Najczęstsze błędy to: pominięcie liczby zmian, pomylenie liczby dni z liczbą godzin, błędne przeliczenie kg↔t (zły kierunek dzielenia/mnożenia), oraz przesunięcie przecinka przy wyniku dziesiętnym. Pomaga zapis krok po kroku z jednostkami.
Nie, jeśli zadanie tego nie podaje. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się stałą wydajność przez cały zadany czas pracy. Gdy przestoje lub straty mają być uwzględnione, muszą być podane jako dane (np. procent strat, czas postoju).
Możesz oszacować w tonach na godzinę: 120 kg/h to 0,12 t/h. Jeśli łącznie jest 80 h pracy, to 0,12×80 ≈ 9,6 t. Taka kontrola "zgrubna" pomaga wychwycić pominięcie zmiany lub błąd w przeliczeniu jednostek.
Rób obliczenia w 4 krokach: (1) godziny/dobę, (2) godziny w całym okresie, (3) produkcja w kg, (4) zamiana na t. Przy każdym działaniu dopisz jednostki (kg/h, h, kg, t). To zmniejsza ryzyko błędu "na skróty".
Bo 4,8 t to wynik dla jednej zmiany: 5 dni × 8 h = 40 h, a 120 kg/h × 40 h = 4800 kg = 4,8 t. To typowa pułapka na nieuwagę, gdy ktoś nie uwzględni dwóch zmian w dobie.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W ciągu doby zakład pracuje 2×8 h = 16 h."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tona" – definicja i relacja do kilograma (1 t = 1000 kg), https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Kilogram" – jednostka masy SI, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń z obliczeń technologicznych w przemyśle spożywczym (dział: wydajność, bilanse)
  • Tablice i przeliczniki jednostek (masa: kg, t) używane w technologii żywności
  • Zadania maturalne/techniczne z obliczeń jednostek i pracy w czasie (ćwiczenie dokładności rachunków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego