KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 18.
Wyrobisko w polu metanowym o przekroju 10,0 m2 w świetle obudowy należy zabezpieczyć zaporą przeciwwybuchową. Ile pyłu kamiennego powinno być na zaporze po uwzględnieniu 10% rezerwy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacza się masę pyłu kamiennego wymaganą dla przekroju 10,0 m2 według przyjętej normy (w zadaniach egzaminacyjnych: 400 kg na 1 m2), czyli 10,0 × 400 = 4 000 kg.
Następnie dolicza się 10% rezerwy: 4 000 kg × 1,10 = 4 400 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobiskach zaliczanych do rejonów zagrożonych wybuchem (m.in. w polu metanowym) stosuje się środki ograniczające skutki ewentualnego zapłonu mieszaniny palnej. Jednym z takich rozwiązań jest zapora przeciwwybuchowa, na której umieszcza się odpowiednią ilość pyłu kamiennego. Pył ma za zadanie tłumić płomień i ograniczać rozwój wybuchu.

W zadaniu podano przekrój wyrobiska 10,0 m2 w świetle obudowy. W typowych zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się normę doboru pyłu na zaporę w przeliczeniu na 1 m2 przekroju wyrobiska (w tym zadaniu wynika to z dobranej odpowiedzi): 400 kg/m2. Obliczenie wykonuje się w dwóch krokach:

  • Krok 1 – masa bazowa: 10,0 m2 × 400 kg/m2 = 4 000 kg.
  • Krok 2 – rezerwa 10%: rezerwę najwygodniej doliczyć mnożnikiem 1,10: 4 000 kg × 1,10 = 4 400 kg.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? 2 000 kg i 2 200 kg odpowiadałyby sytuacji, jakby użyto około połowy wymaganej masy (błąd w normie albo w przekroju). 4 000 kg to wynik bez rezerwy – pomija wprost warunek zadania "po uwzględnieniu 10% rezerwy". W praktyce rezerwa jest istotna, bo uwzględnia straty materiału, nierównomierne rozłożenie oraz potrzebę dosypu podczas utrzymania zapory.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest procent rezerwy, zawsze sprawdź, czy w odpowiedziach nie ma pary "wartość bazowa" i "wartość bazowa + rezerwa". To pomaga kontrolować rachunek, ale nie powinno zastępować znajomości zasady doboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to zabezpieczenie w wyrobisku, które ma ograniczyć rozprzestrzenianie się wybuchu (np. metanu lub pyłu węglowego). Najczęściej wykorzystuje się na niej pył kamienny, który po wzbudzeniu w powietrze tłumi płomień i obniża energię wybuchu.
Pył kamienny jest niepalny i po uniesieniu w powietrze działa "gaśniczo" na front płomienia: rozcieńcza mieszaninę palną i utrudnia propagację wybuchu. Dlatego jego odpowiednia masa na zaporze jest kluczowa dla skuteczności zabezpieczenia w wyrobiskach zagrożonych.
Stosuje się zasadę: masa bazowa = przekrój wyrobiska × norma masy na 1 m2. Dopiero potem dolicza się rezerwę (np. 10%). W zadaniach egzaminacyjnych norma bywa podana w materiałach lub wynika z wymagań omawianych na zajęciach.
Najpewniejsza metoda to mnożenie przez współczynnik: dla 10% rezerwy liczysz wartość × 1,10. Alternatywnie możesz obliczyć 10% wartości (× 0,10) i dodać do wyniku bazowego. Unikaj "dodania 10" – to częsty błąd.
To pole przekroju poprzecznego dostępne wewnątrz obudowy wyrobiska (czyli realna "przestrzeń przejścia" po zabudowie). W obliczeniach przyjmuje się tę wartość, bo odnosi się do faktycznych warunków przepływu powietrza i rozchodzenia się fali wybuchu w wyrobisku.
Czasem tak, gdy w wariantach pojawia się para typu 4 000 i 4 400 (bo 4 400 to 10% więcej). Na egzaminie traktuj to tylko jako kontrolę rachunku. Nadal musisz umieć wyznaczyć wartość bazową z przekroju i normy, bo nie zawsze będzie taka para odpowiedzi.
Najczęstsze pomyłki to: pominięcie rezerwy procentowej, użycie złej normy (kg/m2), pomylenie przekroju z długością wyrobiska oraz błędy rachunkowe w procentach. Warto zapisywać jednostki przy każdym kroku, bo to ułatwia kontrolę wyniku.
Dodatkowe zabezpieczenia stosuje się w rejonach zwiększonego ryzyka wybuchu, np. przy zagrożeniu metanowym lub pyłowym. O konkretnych wymaganiach decydują klasyfikacje zagrożeń i rozwiązania przyjęte w dokumentacji oraz instrukcjach ruchu zakładu górniczego.
Minimalnie potrzebujesz: przekroju wyrobiska (m2), normy doboru masy pyłu na 1 m2 oraz informacji o rezerwie (np. 10%). Bez normy nie da się policzyć wyniku jednoznacznie, dlatego na zajęciach warto zapamiętać stosowane wartości.
Ćwicz schemat: dane → wzór → jednostki → wynik → rezerwa/procent. Zrób kilka przykładów z różnymi przekrojami i różnymi rezerwami. Naucz się też typowych pojęć (pole metanowe, zapora, pył kamienny), bo egzamin często łączy rachunki z terminologią BHP.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe zakładowe/BHP dotyczące zapór przeciwwybuchowych i zwalczania zagrożeń wybuchowych
  • Notatki z zajęć z zagrożeń metanowych i pyłowych (definicje, wymagania, obliczenia)
  • Zestawy zadań rachunkowych: procenty i przeliczenia jednostek w górnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego