"Płuco rolnika" jest zaliczane do hiperwrażliwościowych zapaleń płuc (alergicznego zapalenia pęcherzyków płucnych). Nie jest to typowa infekcja, tylko reakcja immunologiczna wywołana wielokrotnym wdychaniem antygenów organicznych obecnych w zanieczyszczonym materiale roślinnym.
Najważniejszym czynnikiem etiologicznym są termofilne promieniowce (actinomycetes), czyli bakterie rozwijające się w spleśniałych, samozagrzewających się paszach i sianie. Do rozwoju sprzyjają warunki niewłaściwego przechowywania, zwłaszcza gdy materiał jest zbyt wilgotny i dochodzi do podwyższenia temperatury w pryzmie. Dlatego odpowiedź wskazująca na bakterię rozwijającą się w spleśniałych samozagrzanych paszach jest zgodna z mechanizmem choroby.
Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, bo dotyczą innych dróg narażenia i innych narządów docelowych:
- "Wirusy przenoszone przez gryzonie" kojarzą się z odmiennymi chorobami odzwierzęcymi (np. zespołami gorączkowymi), a nie z alergicznym zapaleniem pęcherzyków płucnych po ekspozycji na zapleśniałe siano.
- "Włośnia spiralna" wywołuje włośnicę, w której dominują objawy związane z układem pokarmowym i mięśniami; zakażenie wiąże się z jedzeniem mięsa, a nie z inhalacją pyłów rolniczych.
- "Tasiemiec" dotyczy tasiemczycy przewodu pokarmowego; również nie pasuje ani droga narażenia (pokarmowa), ani obraz choroby.
W praktyce rolniczej ważna jest profilaktyka: właściwe suszenie i magazynowanie siana/pasz, ograniczanie kontaktu ze spleśniałym materiałem, dobra wentylacja oraz stosowanie masek filtrujących przy pracach pylących. Na egzaminie warto zapamiętać klucz: mokre/spleśniałe samozagrzane siano → promieniowce → alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych.
