W pytaniu sprawdzana jest praktyczna umiejętność posługiwania się KNR, czyli odczytu normy nakładów robocizny oraz jej przeliczenia na konkretną ilość robót. Interesuje nas wyłącznie robocizna pracowników wykonujących prace pomocnicze podczas wykonywania wykopu.
Aby dojść do wyniku, należy:
- odszukać w tablicy 0201 wiersz/pozycję odpowiadającą danemu rodzajowi robót (wykop wykonywany koparką),
- wybrać kolumnę dla gruntu kat. I,
- sprawdzić, czy parametr pojemności łyżki 0,25 m3 jest wskazany w nagłówku kolumny (lub w opisie wariantu),
- odczytać normę r-g dotyczącą prac pomocniczych (a nie np. operatora, transportu, czy innej czynności),
- zastosować przeliczenie na 1000 m3, pamiętając o jednostce odniesienia normy w KNR (częstym błędem jest potraktowanie normy "na 100 m3" jak "na 1 m3").
Odpowiedź "280,00 r-g" jest poprawna, bo odpowiada wynikowi przeliczenia normy z tablicy 0201 na podaną objętość wykopu, po wybraniu właściwych parametrów (kategoria gruntu i pojemność łyżki) oraz właściwej pozycji dotyczącej prac pomocniczych.
Pozostałe odpowiedzi są typowymi rezultatami błędów rachunkowych lub błędnego odczytu:
- "28,00 r-g" zwykle wynika z pominięcia zera w skali (np. przeliczenie na 100 m3 zamiast 1000 m3 albo błąd w mnożeniu przez 10/100).
- "26,18 r-g" może pochodzić z odczytu wartości z niewłaściwej kolumny (inna pojemność łyżki lub inna kategoria gruntu) albo z błędnego przesunięcia przecinka dziesiętnego.
- "261,80 r-g" wygląda jak wartość zbliżona do poprawnej, ale zaniżona; często jest skutkiem odczytu normy dla innej czynności/pozycji w tablicy lub drobnego błędu w przeliczeniu jednostki odniesienia.
Na egzaminie warto przyjąć nawyk kontroli: po odczycie normy zawsze sprawdź jednostkę (na 1 m3, 10 m3, 100 m3), a po przeliczeniu oceń, czy wynik ma realistyczną wielkość dla 1000 m3 robót.