KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Z przedstawionego rysunku wynika, że szerokość h warstwy komina pomiędzy punktami 1 i 2 została wyznaczona w wyniku pomiaru
Ilustracja przedstawia schemat pomiaru geodezyjnego, który jest związany z określeniem szerokości warstwy komina oznaczonej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niwelacja trygonometryczna polega na wyznaczeniu różnicy wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego oraz odległości (zwykle skośnej/poziomej) między punktami. Jeśli z rysunku wynika, że h między punktami 1 i 2 wyznaczono właśnie z kąta i odległości, to poprawna jest odpowiedź: niwelacja trygonometryczna, a nie klasyczna niwelacja czy sam pomiar biegunowy.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza rozpoznanie, jaką metodą wyznaczono różnicę wysokości (w treści oznaczoną jako szerokość/odległość h warstwy między punktami 1 i 2) na podstawie sposobu pomiaru widocznego na rysunku.

Niwelacja trygonometryczna wykorzystuje zależności trygonometryczne: różnicę wysokości między punktami wyznacza się z pomierzonego kąta pionowego (lub zenitalnego) oraz odległości (najczęściej odległości skośnej i/lub jej redukcji). W praktyce terenowej realizuje się to tachimetrem/total station, ale kluczowe jest to, że celem jest komponent wysokościowy wyznaczany z kąta i odległości.

Odpowiedź "niwelacji punktów rozproszonych" jest nieadekwatna, ponieważ ten zwrot opisuje raczej organizację pomiaru (punkty w terenie) niż konkretny mechanizm wyznaczania różnicy wysokości z kąta pionowego i odległości. Bez wskazania obserwacji kątowo-odległościowych nie identyfikuje jednoznacznie metody wysokościowej.

Odpowiedź "tachimetrycznego" bywa myląca: tachimetria to szerszy sposób pomiaru sytuacyjno-wysokościowego, obejmujący obserwacje kątów i odległości oraz obliczenia współrzędnych. W tym zadaniu istotą jest jednak wyznaczenie h jako różnicy wysokości metodą trygonometryczną; dlatego właściwsza jest nazwa "niwelacja trygonometryczna" jako określenie celu i sposobu obliczeń wysokości.

Odpowiedź "biegunowego" dotyczy głównie wyznaczania położenia punktu w planie (metoda biegunowa: kierunek + odległość od stanowiska), a nie samego wyznaczania różnicy wysokości. Metoda biegunowa może współwystępować w pomiarach tachimetrycznych, ale sama w sobie nie jest nazwą metody niwelacyjnej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na schemacie widzisz kąt pionowy/zenitalny oraz odległość i celem jest h/ΔH między punktami, szukaj odpowiedzi odnoszącej się do niwelacji trygonometrycznej, a nie do ogólnych nazw pomiaru sytuacyjnego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niwelacja trygonometryczna to wyznaczanie różnicy wysokości między punktami na podstawie pomiaru kąta pionowego oraz odległości. Zamiast klasycznych odczytów na łatach (jak w niwelacji geometrycznej) wykorzystuje zależności trygonometryczne, często realizowane tachimetrem/total station.
Najczęściej potrzebujesz: kąta pionowego (lub zenitalnego), odległości (skośnej i/lub zredukowanej) oraz informacji o wysokości instrumentu i celu/zwierciadła, jeśli występują. Na ich podstawie oblicza się składową wysokościową i różnicę wysokości ΔH.
Ponieważ to kąt pionowy pozwala rozłożyć zmierzoną odległość na składową poziomą i składową wysokościową. Ta składowa wysokościowa jest podstawą do wyznaczenia różnicy wysokości między punktami. Bez kąta pionowego nie da się obliczyć ΔH z samej odległości.
Niwelacja geometryczna opiera się na odczytach z łat i poziomej osi celowej (różnice wysokości z przewyższeń). Niwelacja trygonometryczna opiera się na kątach pionowych i odległościach. Geometryczna bywa dokładniejsza w sprzyjających warunkach, a trygonometryczna jest wygodna przy punktach trudnodostępnych.
Metoda biegunowa służy do wyznaczania położenia punktu względem stanowiska przez pomiar kierunku (kąta poziomego) i odległości. Najczęściej kojarzy się z wyznaczaniem współrzędnych w planie. Sama nazwa nie wskazuje jeszcze, że celem jest różnica wysokości, jak w niwelacji trygonometrycznej.
Nie wprost. Tachimetria to szerszy zestaw czynności: pomiar kątów i odległości oraz obliczanie współrzędnych punktów (sytuacja i wysokość). Niwelacja trygonometryczna to konkretny sposób wyznaczania różnicy wysokości z kąta pionowego i odległości, często wykonywany właśnie tachimetrem.
Szukaj oznaczeń sugerujących kąt pionowy/zenitalny oraz odległość między punktami (np. linia celowa, odcinek skośny, znak kąta przy instrumencie). Jeżeli obliczana jest wartość h/ΔH pomiędzy punktami, to typowa przesłanka dla niwelacji trygonometrycznej.
Najczęściej myli się pojęcia: wybiera się "metodę biegunową" dla wszystkiego, co ma kąt i odległość, albo "tachimetrię" jako odpowiedź ogólną. Warto zapamiętać: gdy pytanie dotyczy różnicy wysokości i pojawia się kąt pionowy, właściwym tropem jest niwelacja trygonometryczna.
Stosuje się ją m.in. gdy punkt jest trudnodostępny dla niwelacji geometrycznej (przeszkody terenowe, obiekty, skarpy), gdy potrzebny jest szybki pomiar wysokościowy w ramach pomiarów realizacyjnych lub kontrolnych, oraz gdy i tak pracuje się tachimetrem i można wykorzystać pomiar kąta pionowego.
Ćwicz rozpoznawanie, co jest mierzone: kąty poziome, kąty pionowe, odległości oraz co jest wynikiem (współrzędne XY czy różnica wysokości ΔH). Pomaga tworzenie krótkiej "mapy skojarzeń": kąt pionowy + odległość → trygonometrycznie, a odczyty na łatach → geometrycznie.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że niwelacja trygonometryczna polega na wyznaczeniu różnicy wysokości na podstawie pomiaru kąta pionowego oraz odległości (zwykle skośnej/poziomej) między punktami.

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Niwelacja_trygonometryczna - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachimetria - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Skrypty szkolne z geodezji: niwelacja (geometryczna i trygonometryczna) oraz tachimetria
  • Instrukcje do tachimetrów/total station: pomiar kąta pionowego i odległości
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z rozpoznawania metod pomiaru na rysunkach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego