KWALIFIKACJA SPC4 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 13.
Z rozbioru 1 tony ćwierćtuszy wołowej tylnej uzyskuje się 20 kg polędwicy. Ile wynosi wskaźnik uzysku?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik uzysku to udział masy produktu w masie surowca wyrażony w %. Z 1 t (1000 kg) uzyskano 20 kg polędwicy, więc uzysk = (20/1000)·100% = 2%. Dlatego poprawny wynik to 2,00%.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik uzysku (uzysk procentowy) oblicza się jako stosunek masy otrzymanego produktu do masy surowca, a następnie wynik mnoży przez 100%, aby otrzymać wartość w procentach.

W zadaniu podano:

  • masa surowca: 1 tona, czyli 1000 kg,
  • masa produktu (polędwicy): 20 kg.

Obliczenie:

uzysk = (masa produktu / masa surowca) · 100%
uzysk = (20 kg / 1000 kg) · 100%
uzysk = 0,02 · 100% = 2%

Zapis z dwoma miejscami po przecinku daje 2,00%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 0,20% powstaje zwykle z pomyłki o rząd wielkości (np. potraktowania 20/1000 jako 0,002 albo błędnego przesunięcia przecinka).
  • 0,02% to jeszcze większy błąd skali: odpowiadałoby sytuacji, w której z 1000 kg uzyskano 0,2 kg, a nie 20 kg.
  • 20,00% wynika z nieuwzględnienia masy surowca (sugestia "20 kg → 20%") albo z błędnego przyjęcia, że 1 tona to 100 kg, co jest nieprawidłowe.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprowadź dane do tych samych jednostek (tu: kg), dopiero potem licz ułamek i na końcu zamień na procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik uzysku to procentowy udział masy uzyskanego elementu (np. polędwicy) w masie surowca wyjściowego (np. ćwierćtuszy). Liczy się go jako: (masa produktu / masa surowca) × 100%. Pomaga ocenić wydajność rozbioru i planować produkcję.
Podziel masę produktu przez masę surowca (w tych samych jednostkach), a następnie pomnóż wynik przez 100%. Przykład: 20 kg z 1000 kg daje 20/1000 = 0,02, więc 0,02 × 100% = 2%. To standardowy rachunek procentowy.
W układzie SI 1 tona (t) jest jednostką masy równą 1000 kilogramów (kg). W zadaniach o uzysku to kluczowe, bo błąd w przeliczeniu t→kg zmienia wynik o rząd wielkości. Przed liczeniem procentów zawsze ujednolić jednostki.
Nie. 20% oznaczałoby 200 kg z 1000 kg. Skoro mamy 20 kg z 1000 kg, to jest to 20/1000 = 0,02, czyli 2%. Częsty błąd wynika z patrzenia tylko na liczbę "20" bez odniesienia do całej masy surowca.
Najczęstsze pomyłki to: brak przeliczenia 1 t na 1000 kg, błędne przesunięcie przecinka (0,2% zamiast 2%), odwrócenie dzielenia (1000/20), albo wpisanie liczby kilogramów jako procentu (20 kg → 20%). Pomaga zapis wzoru i kontrola sensu wyniku.
Warto wykonać szybkie oszacowanie: 1% z 1000 kg to 10 kg, więc 20 kg powinno dać około 2%. Taka kontrola "na oko" pozwala wychwycić błędy rzędu wielkości (np. 0,02% albo 20%). To dobra technika na egzaminie.
Liczy się go m.in. podczas rozbioru i wykrawania (kontrola wydajności), przy planowaniu partii produkcyjnych (ile elementu uzyskamy z dostawy), w rozliczeniach magazynowych oraz w analizie strat. To wskaźnik użyteczny w ocenie procesu i kosztów.
Po obliczeniu procentu można zaokrąglić do dwóch miejsc po przecinku zgodnie z zasadami matematycznymi. Dla 2% zapis z dwoma miejscami to 2,00%. Jeśli wychodzi np. 1,666…%, to po zaokrągleniu będzie 1,67%.
0,20% z 1000 kg to 0,002 × 1000 kg = 2 kg. Taki przelicznik pomaga rozumieć procenty: bardzo małe wartości procentowe odpowiadają małym masom. Jeśli w zadaniu uzyskano 20 kg, to 0,20% nie pasuje, bo dawałoby tylko 2 kg.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) przeliczanie jednostek masy (t, kg, g), (2) rachunek procentowy z prostymi ułamkami, (3) kontrolę sensu wyniku (np. 1% z 1000 kg = 10 kg). Rozwiązuj zadania z różnymi masami, zapisując zawsze wzór na uzysk.
info

Statystycznie 71% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wskaźnik uzysku to udział masy produktu w masie surowca wyrażony w %."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Procent" (definicja i przeliczanie ułamka na procent): https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent - dostęp 2026-02-27
  • Matzoo.pl – "Procenty" (zadania i zasady obliczeń procentowych): https://www.matzoo.pl/klasa6/procenty_31_199 - dostęp 2026-02-27
  • Khan Academy (PL) – "Procenty" (materiał o obliczeniach procentowych): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Zadania z rachunku procentowego (poziom szkoły branżowej/technikum)
  • Materiały dydaktyczne z technologii mięsa: pojęcia uzysku, wydajności i strat
  • Arkusze ćwiczeń z przeliczania jednostek masy i procentów w technologii żywności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego