KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 23.
Które z wymienionych substancji oznaczone w próbce ścieków przekraczają dopuszczalne wartości stężeń określone dla ścieków przemysłowych wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi stężeń różnych substancji w ściekach przemysłowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać przekroczenia, porównuje się wartości zmierzone z dopuszczalnymi. Przekroczenie występuje tylko wtedy, gdy wynik jest większy od limitu. W tabeli WWA ma 0,3 przy limicie 0,2, a fluorki 21 przy limicie 20, więc oba wskaźniki przekraczają normę. Miedź równa limitowi i nikiel poniżej limitu nie są przekroczeniami.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu należy ustalić, które wskaźniki w próbce ścieków przekraczają dopuszczalne wartości dla ścieków przemysłowych wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej. Kluczowe jest poprawne rozumienie słowa "przekraczają": chodzi o sytuację, w której wartość zmierzona jest większa od wartości dopuszczalnej (znak >), a nie równa limitowi.

Analiza polega na porównaniu par "zmierzona wartość" i "dopuszczalna wartość" dla każdej substancji:

  • WWA: 0,3 mgC/l przy limicie 0,2 mgC/l. Ponieważ 0,3 > 0,2, wskaźnik jest ponad dopuszczalnym poziomem.
  • Miedź: 1 mgCu/l przy limicie 1 mgCu/l. Ponieważ 1 = 1, nie ma przekroczenia (to typowa pułapka egzaminacyjna).
  • Nikiel: 0,9 mgNi/l przy limicie 1 mgNi/l. Ponieważ 0,9 < 1, wskaźnik mieści się w wymaganiach.
  • Fluorki: 21 mgF/l przy limicie 20 mgF/l. Ponieważ 21 > 20, występuje przekroczenie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "WWA i fluorki", bo tylko te dwie pozycje mają wartości większe od limitów.

Pozostałe propozycje są błędne z następujących powodów: odpowiedzi zawierające "miedź" zakładają, że równość z limitem oznacza przekroczenie, co jest nieprawidłowe; odpowiedzi zawierające "nikiel" ignorują fakt, że wynik jest niższy od dopuszczalnego. W praktyce wykrycie przekroczeń oznacza konieczność działań korygujących, np. podczyszczania ścieków lub zmiany procesu technologicznego, aby nie obciążać kanalizacji i oczyszczalni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie oznacza, że wynik badania jest większy niż wartość dopuszczalna (porównanie typu "zmierzone > limit"). Jeśli wynik jest równy limitowi, to nie jest to przekroczenie. Na egzaminie zawsze sprawdzaj znak nierówności i nie zaokrąglaj na niekorzyść bez powodu.
Dla każdej substancji wykonaj to samo działanie: odczytaj wartość zmierzoną, odczytaj limit i porównaj. Zapisz sobie w myślach trzy przypadki: > przekroczenie, = zgodność, < zgodność. Dopiero potem wybieraj parę substancji z przekroczeniem.
Bo "przekroczenie" w języku technicznym i prawnym oznacza wyjście ponad dopuszczalną wartość. Równość oznacza osiągnięcie wartości granicznej, ale nadal mieści się ona w wymaganiach. To częsty błąd: intuicyjne "na granicy = źle" nie działa w zadaniach porównawczych.
WWA to wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne – grupa związków organicznych, które mogą trafiać do ścieków np. z procesów spalania, obróbki paliw czy smarów. W ocenie ścieków są istotne, bo mogą być toksyczne i trudniej ulegają rozkładowi, więc mają wyznaczone limity.
Gdy ich stężenie jest zbyt wysokie w stosunku do wartości dopuszczalnych. W praktyce może to wpływać na procesy biologiczne w oczyszczalni i zwiększać ryzyko oddziaływania na środowisko wodne. Dlatego w monitoringu ścieków przemysłowych fluorki często są osobno kontrolowane i porównywane z limitem.
Najczęstsze to: (1) uznanie wartości równej limitowi za przekroczenie, (2) pomijanie jednostek i bezrefleksyjne porównywanie liczb, (3) wybór "podejrzanych" substancji (np. metali) bez sprawdzenia tabeli, (4) nieuwaga na przecinek dziesiętny i zaokrąglenia.
Jednostka wskazuje, czego dotyczy stężenie: np. mgCu/l odnosi się do miedzi jako pierwiastka, a mgF/l do fluoru. mgC/l przy WWA oznacza odniesienie do węgla w danej grupie związków. Na egzaminie jednostki pomagają nie pomylić wskaźników i poprawnie interpretować tabelę.
Nie. Sam fakt wykrycia substancji nie przesądza o przekroczeniu. O wyniku decyduje porównanie z limitem: jeśli stężenie jest mniejsze lub równe dopuszczalnemu, to wymagania są spełnione. To ważne, bo zadania egzaminacyjne często sprawdzają właśnie tę logiczną różnicę.
W praktyce wdraża działania korygujące: podczyszczanie ścieków (np. neutralizacja, strącanie, sorpcja), ograniczenie źródła zanieczyszczeń w procesie technologicznym oraz częstszy monitoring. Celem jest doprowadzenie parametrów do poziomów akceptowanych przez sieć i oczyszczalnię.
Ćwicz na tabelach: dla każdego wiersza oceniaj tylko relację "zmierzone vs dopuszczalne". Rób krótkie notatki (>, =, <). Ucz się typowych wskaźników (metale, fluorki, związki organiczne) i pamiętaj o pułapkach: równość to brak przekroczenia, a jednostki muszą się zgadzać z danym wskaźnikiem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Aby wskazać przekroczenia, porównuje się wartości zmierzone z dopuszczalnymi."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14.07.2006 r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, Załącznik nr 1 i Załącznik nr 2, Dz.U. 2016 poz. 1757 (tekst jednolity)
  • Opis tabeli z ilustracji (zweryfikowany przez model analizy obrazu): porównanie wartości zmierzonych i dopuszczalnych dla WWA, miedzi, niklu i fluorków - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej (załączniki z dopuszczalnymi wskaźnikami)
  • Materiały dydaktyczne z analityki środowiskowej: wskaźniki zanieczyszczeń ścieków
  • Zadania treningowe z interpretacji tabel wyników badań ścieków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego