KWALIFIKACJA INF9 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 38.
Za pomocą testera sprawdzono stany logiczne na poszczególnych wyjściach bramek, uzyskując wyniki zamieszczone na schemacie. Błędny stan logiczny zarejestrowano na wyjściu bramki
Ilustracja przedstawia schemat logiczny składający się z kilku bramek logicznych, które są połączone w określony sposób.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bramka OR daje stan "1" tylko wtedy, gdy co najmniej jedno wejście ma "1". Dla wejść (0,0) poprawnym wynikiem na wyjściu jest "0". Na schemacie wyjście bramki OR opisano jako "1", więc to właśnie ta bramka ma zarejestrowany błędny stan logiczny.

Pełne wyjaśnienie:

Weryfikacja układu bramek polega na porównaniu zmierzonego stanu na wyjściu każdej bramki z tym, co wynika z jej tablicy prawdy.

  • OR (LUB): wyjście ma "1", gdy przynajmniej jedno wejście ma "1". Dla (0,0) wyjście musi być "0". Jeśli na schemacie dla OR przy (0,0) widnieje "1", jest to sprzeczność z definicją działania OR i oznacza błąd na wyjściu tej bramki.
  • NOR to OR z negacją na wyjściu. Dla (0,0) dałby "1", ale w zadaniu chodzi o wskazanie elementu, którego stan jest niezgodny z jego własną funkcją. W schemacie bramka opisana jako OR nie ma negacji, więc nie można jej interpretować jako NOR.
  • ExOR (XOR): wyjście "1" tylko wtedy, gdy wejścia są różne. Dla (1,1) wynik powinien być "0", więc taki odczyt jest poprawny i nie wskazuje na usterkę tej bramki.
  • ExNOR (XNOR): negacja XOR, czyli "1", gdy wejścia są identyczne. Dla (1,1) poprawny wynik to "1", więc odczyt zgodny z tą wartością również nie wskazuje błędu.

Najczęstsze pomyłki w tego typu zadaniach to nieuwzględnienie negacji (kółka na symbolu) oraz mylenie warunków "co najmniej jedno" (OR) z "wejścia różne" (XOR). Tutaj kluczowe jest jedno proste sprawdzenie: OR(0,0) nie może dać "1".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tablica prawdy to zestawienie wszystkich kombinacji wejść (0/1) oraz odpowiadających im stanów wyjścia. Dzięki niej można jednoznacznie sprawdzić, jaki wynik powinna dać bramka OR, NAND, XOR czy XNOR dla danych wejść i porównać to z pomiarem testerem.
Bramka OR daje "1" tylko wtedy, gdy co najmniej jedno wejście ma "1". Gdy oba wejścia są równe 0, na wyjściu musi pojawić się 0. Wynik "1" dla (0,0) oznacza niezgodność z tablicą prawdy i sugeruje błąd działania lub błędny odczyt.
NOR jest negacją bramki OR, czyli ma dodatkową negację na wyjściu (często oznaczaną kółkiem na symbolu). OR zwraca "1", gdy przynajmniej jedno wejście ma "1", a NOR zwraca wtedy "0". Dla (0,0) OR daje 0, a NOR daje 1.
ExOR (XOR) to suma modulo 2: na wyjściu jest "1" tylko wtedy, gdy wejścia są różne (0/1 albo 1/0). Gdy wejścia są identyczne (0/0 lub 1/1), wyjście ma "0". To częsty punkt mylenia z OR, które nie wymaga różności wejść.
ExNOR (XNOR) jest negacją XOR: daje "1", gdy wejścia są identyczne, a "0", gdy są różne. W praktyce łatwo je odróżnić po symbolu: XNOR ma negację na wyjściu. Na egzaminie warto zawsze wrócić do reguły "XNOR = równe → 1".
Najczęściej pomija się kółko negacji na wyjściu, myli XOR z XNOR (bo symbole są podobne) oraz interpretuje OR jak XOR. Pomaga nawyk: najpierw sprawdź, czy na wyjściu jest negacja, a potem zastosuj krótką regułę z tablicy prawdy dla danej bramki.
Tester pozwala odczytać, czy w danym punkcie układu jest 0 czy 1. Porówniasz odczyt z wynikiem, który powinien wyjść z tablicy prawdy dla znanych wejść. Jeśli dla danej bramki odczyt nie zgadza się z oczekiwanym, wskazuje to miejsce usterki (lub błąd połączeń).
Tak, jeśli znasz stany na wejściach bramki i odczyt na jej wyjściu. Wtedy wynik oczekiwany wynika jednoznacznie z tablicy prawdy. Gdy tylko jedna bramka ma niezgodny wynik, można ją wskazać jako źródło błędu bez rozbierania całego układu.
Zapamiętaj różnicę warunku: OR oznacza "co najmniej jedno wejście = 1", a XOR oznacza "wejścia różne". Praktyczny test mentalny: dla (1,1) OR da 1, a XOR da 0. Ten jeden przypadek często wystarcza do szybkiego rozróżnienia w zadaniach egzaminacyjnych.
Utrwal tablice prawdy OR, NAND, XOR, XNOR i ćwicz porównywanie oczekiwanego wyjścia z odczytem 0/1 na schemacie. Pomaga rozwiązywanie krótkich zadań: podane wejścia → oblicz wyjścia kolejnych bramek. Zwracaj uwagę na negację na symbolu i podobieństwa XOR/XNOR.
info

Statystycznie 51% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że bramka OR daje stan "1" tylko wtedy, gdy co najmniej jedno wejście ma "1".

Źródła:

  • Wikipedia: "Bramka logiczna" (sekcja o tablicach prawdy), https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_logiczna - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia: "Alternatywa (logika)" (opis OR/LUB), https://pl.wikipedia.org/wiki/Alternatywa - dostęp 2026-03-02
  • All About Circuits: "Logic Gates" (truth tables for OR, NAND, XOR, XNOR), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-3/logic-gates/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektroniki cyfrowej (tablice prawdy bramek)
  • Ćwiczenia z analizy schematów logicznych i propagacji sygnału 0/1
  • Instrukcje obsługi prostych testerów logicznych i sond stanów logicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego