KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 4.
Zabiegiem profilaktycznym przeciwko mozaice malin jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mozaika malin ma charakter wirusowy, a wirusy często rozprzestrzeniają się przez wektory ssące, m.in. mszyce. Dlatego profilaktyka polega przede wszystkim na ograniczaniu liczebności mszyc i przerwaniu drogi przenoszenia patogenu. Ściółkowanie i przerzedzanie nie eliminują wirusa, a fungicydy działają na grzyby, nie na wirusy.

Pełne wyjaśnienie:

Mozaika malin to choroba o podłożu wirusowym. W praktyce produkcyjnej kluczowe jest zrozumienie, że wirusów nie zwalcza się tak jak chorób grzybowych – nie ma typowego "leczenia" roślin po infekcji. Najważniejsza jest profilaktyka, czyli przerwanie sposobu szerzenia się choroby.

Jednym z podstawowych mechanizmów rozprzestrzeniania wirusów na plantacji jest ich przenoszenie przez wektory, czyli organizmy, które pobierając sok roślinny mogą przenieść patogen na kolejne rośliny. W przypadku malin istotną rolę pełnią mszyce. Z tego powodu działaniem profilaktycznym jest zwalczanie mszyc (monitoring, ograniczanie liczebności, zabiegi zgodne z zasadami integrowanej ochrony), aby zmniejszyć ryzyko przeniesienia wirusa.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Ściółkowanie gleby – jest zabiegiem agrotechnicznym wpływającym na wilgotność, zachwaszczenie i temperaturę podłoża, ale nie jest działaniem ukierunkowanym na przenoszenie wirusa przez mszyce. Może poprawiać kondycję roślin, lecz nie stanowi typowej profilaktyki przeciw mozaice.
  • Oprysk fungicydami – fungicydy są przeznaczone do zwalczania grzybów. Wirusów nie eliminuje się fungicydami, więc taki oprysk nie rozwiązuje przyczyny mozaiki.
  • Przerzedzanie plantacji – może ograniczać presję niektórych chorób związanych z nadmiernym zagęszczeniem (poprawa przewiewności), ale w przypadku choroby wirusowej przenoszonej przez wektory nie jest podstawowym zabiegiem profilaktycznym. Bez kontroli mszyc wirus nadal może się rozprzestrzeniać.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się fungicyd, zastanów się najpierw, czy pytanie dotyczy choroby grzybowej. Przy chorobach wirusowych najczęściej kluczowe są: zdrowy materiał nasadzeniowy, eliminacja źródeł infekcji oraz ograniczanie wektorów (np. mszyc).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mozaika malin to zespół objawów typowych dla chorób wirusowych (m.in. mozaikowe przebarwienia, osłabienie wzrostu, spadek plonu). W praktyce kluczowe jest, że wirusów nie "leczy się" jak grzybów, więc nacisk kładzie się na profilaktykę i ograniczenie rozprzestrzeniania.
Mszyce są częstymi wektorami wirusów – podczas żerowania mogą przenosić patogen z roślin porażonych na zdrowe. Ograniczając liczebność mszyc (monitoring i zabiegi zgodne z integrowaną ochroną), zmniejszasz ryzyko infekcji i rozwoju mozaiki na plantacji.
Nie, fungicydy działają na choroby grzybowe, a mozaika malin ma tło wirusowe. Zastosowanie fungicydu może co najwyżej ograniczyć inne problemy (np. choroby liści), ale nie usuwa wirusa i nie zatrzymuje typowej drogi szerzenia przez wektory.
Najczęściej po nazwie i logice ochrony: przy wirusach pojawiają się hasła typu mozaika, "karłowatość", "żółtaczka", a skuteczna profilaktyka dotyczy wektorów i materiału nasadzeniowego. Przy grzybach typowe są naloty, plamy i odpowiedzi z fungicydami.
W praktyce ważne są: sadzenie zdrowego materiału, systematyczny monitoring plantacji, usuwanie roślin silnie porażonych (jeśli zalecane w danym systemie produkcji) oraz utrzymywanie higieny prac. To działania wspierające, ale w pytaniu kluczowe jest ograniczanie wektora.
Lustracje prowadzi się regularnie w sezonie wegetacyjnym, szczególnie w okresach intensywnego wzrostu pędów i pojawiania się młodych liści, bo wtedy mszyce chętnie żerują. Celem jest wykrycie kolonii wcześnie i podjęcie działań zanim dojdzie do masowego przenoszenia patogenów.
Nie. Ściółkowanie wpływa głównie na warunki glebowe (wilgotność, zachwaszczenie, temperatura), ale nie jest ukierunkowane na ograniczenie przenoszenia wirusa przez mszyce. Może poprawić kondycję roślin, jednak nie zastępuje monitoringu i zwalczania wektorów.
Przerzedzanie poprawia przewiewność i może ograniczać presję części patogenów zależnych od wilgotnego mikroklimatu (często grzybowych). Mozaika ma podłoże wirusowe, a kluczową drogą szerzenia są wektory, więc bez ograniczenia mszyc przerzedzanie nie rozwiązuje przyczyny problemu.
Najczęstszy błąd to automatyczne wskazanie fungicydów ("oprysk na chorobę") bez rozpoznania, że chodzi o wirusa. Drugi błąd to wybór zabiegów ogólnych (ściółkowanie, przerzedzanie) zamiast działań ukierunkowanych na przenoszenie przez mszyce.
Ucz się schematem: patogen → sposób szerzenia → profilaktyka. Dla wirusów: wektory (np. mszyce), zdrowy materiał, ograniczanie źródeł infekcji. Dla grzybów: warunki wilgotnościowe, higiena, fungicydy. Ćwicz na krótkich zadaniach testowych.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Mozaika malin ma charakter wirusowy, a wirusy często rozprzestrzeniają się przez wektory ssące, m.in. mszyce."

Źródła:

  • EPPO Global Database – Raspberry mosaic virus (RpMV) / informacje o patogenie i przenoszeniu (strona bazy EPPO): https://gd.eppo.int/ (wyszukiwanie hasła "Raspberry mosaic virus") – dostęp 2026-02-18
  • RHS (Royal Horticultural Society) – "Raspberry mosaic virus" (opis choroby i roli mszyc jako wektorów): https://www.rhs.org.uk/disease/raspberry-mosaic-virus – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały doradztwa sadowniczego dotyczące wirusów malin i roli mszyc
  • Atlas/kompendium chorób i szkodników roślin sadowniczych (dział: malina)
  • Notatki z integrowanej ochrony roślin: zasady profilaktyki i zwalczania wektorów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego