Barwienie metodą Grama jest klasycznym barwieniem różnicującym, które dzieli bakterie na Gram-dodatnie i Gram-ujemne na podstawie właściwości ich ściany komórkowej oraz zachowania barwnika po etapie odbarwiania.
Typowa logika tej metody obejmuje kilka charakterystycznych kroków:
- Barwnik podstawowy – nadaje początkowo zabarwienie wszystkim komórkom.
- Płyn Lugola – działa jako utrwalacz (mordant): tworzy z barwnikiem kompleks, który u bakterii Gram-dodatnich jest trudniej wypłukiwany.
- Odbarwianie (np. alkoholem lub mieszaniną odbarwiającą) – kluczowy etap różnicujący: Gram-ujemne tracą barwnik podstawowy, Gram-dodatnie zwykle go utrzymują.
- Barwienie kontrastowe – barwi komórki, które zostały odbarwione, aby były widoczne i odróżnialne od tych, które zachowały barwnik podstawowy.
Dlatego, gdy schemat/rysunek przedstawia właśnie taką sekwencję: zastosowanie płynu Lugola jako jednego z etapów oraz obowiązkowy etap odbarwiania i końcowego kontrastowania, prawidłową identyfikacją jest barwienie bakterii metodą Grama.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Rzęsek metodą Löfflera" – jest to barwienie ukierunkowane na uwidocznienie rzęsek, zwykle wymaga specyficznych odczynników i warunków, a celem nie jest podział na Gram+/Gram-.
- "Bakterii płynem Lugola" – płyn Lugola to odczynnik używany m.in. w metodzie Grama, ale sam w sobie nie stanowi nazwy kompletnej metody różnicującej; to częsty błąd polegający na myleniu etapu z całą procedurą.
- "Przetrwalników metodą Schaeffera—Fultona" – to barwienie specjalne służące do wykrywania przetrwalników, a nie do klasyfikacji Gram; rozpoznaje się je po nacisku na uwidocznienie endospor i odmiennym celu diagnostycznym.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w opisie/na schemacie pojawia się Lugol + odbarwianie + barwienie kontrastowe i celem jest rozróżnienie dwóch grup bakterii, najczęściej chodzi o metodę Grama.
