Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM5 - PAŹDZIERNIK 2016



PYTANIE NR 17.
Zanieczyszczenia pochodzące z gazów odlotowych usuwane są z powietrza przy wykorzystaniu zjawiska
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Adsorpcja polega na wiązaniu cząsteczek zanieczyszczeń na powierzchni sorbentu (np. węgla aktywnego), dlatego jest typowo wykorzystywana do oczyszczania gazów odlotowych z par i związków gazowych. Odwrócona osmoza dotyczy membran i cieczy, a sedymentacja/flotacja służą głównie rozdziałom w układach ciekłych.

Pełne wyjaśnienie:

W oczyszczaniu gazów odlotowych często usuwa się zanieczyszczenia gazowe (np. związki organiczne, substancje zapachowe) poprzez ich wiązanie na powierzchni ciała stałego. Taki mechanizm to adsorpcja: cząsteczki z fazy gazowej gromadzą się na powierzchni sorbentu dzięki oddziaływaniom powierzchniowym. W praktyce wykorzystuje się m.in. złoża sorpcyjne (np. z węglem aktywnym) oraz odpowiednio dobrane materiały o dużej powierzchni właściwej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "odwróconej osmozy" – to proces membranowy wykorzystywany głównie do rozdziału składników w cieczach (np. uzdatnianie wody). Nie jest typowym zjawiskiem do usuwania zanieczyszczeń z powietrza/gazów odlotowych.
  • "działania sił ciążenia" – opad grawitacyjny może mieć znaczenie przy większych cząstkach pyłu, ale nie opisuje skutecznego mechanizmu usuwania wielu zanieczyszczeń gazowych; ponadto w instalacjach przemysłowych zwykle stosuje się urządzenia i procesy znacznie bardziej efektywne niż samo "opadanie".
  • "sedymentacji i flotacji" – są to metody separacji stosowane przede wszystkim w układach ciecz–ciało stałe (np. ścieki), gdzie cząstki opadają lub są wynoszone przez pęcherzyki gazu. Nie są to podstawowe zjawiska dedykowane oczyszczaniu strumienia gazów odlotowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się oczyszczanie powietrza/gazów i "zjawisko" wiązania zanieczyszczeń na materiale, najczęściej chodzi o adsorpcję (powierzchnia sorbentu), a nie o procesy typowe dla wody/ścieków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest adsorpcja w oczyszczaniu powietrza?
Adsorpcja to zjawisko polegające na gromadzeniu się zanieczyszczeń na powierzchni sorbentu (ciała stałego). W ochronie powietrza wykorzystuje się ją m.in. do wychwytywania par i związków gazowych w złożach sorpcyjnych, gdzie kluczowa jest duża powierzchnia materiału.
Jakie zanieczyszczenia z gazów odlotowych usuwa się przez adsorpcję?
Najczęściej usuwa się składniki gazowe lub pary, które mogą wiązać się na sorbencie, np. część związków organicznych odpowiedzialnych za zapach. Adsorpcja jest szczególnie przydatna wtedy, gdy zależy na "wyłapaniu" substancji z powietrza bez prowadzenia procesu w cieczy.
Dlaczego odwrócona osmoza nie służy do oczyszczania gazów odlotowych?
Odwrócona osmoza jest procesem membranowym stosowanym głównie do rozdziału składników w wodzie i roztworach. W klasycznym ujęciu nie jest to metoda oczyszczania strumieni gazowych, dlatego nie pasuje jako zjawisko usuwania zanieczyszczeń z powietrza.
Jaka jest różnica między adsorpcją a absorpcją?
Adsorpcja zachodzi na powierzchni materiału (zanieczyszczenia "przyklejają się" do sorbentu). Absorpcja polega na wnikaniu substancji do wnętrza innej fazy (np. rozpuszczanie gazu w cieczy). W zadaniach o złożu sorpcyjnym zwykle chodzi o adsorpcję.
Czy sedymentacja może usuwać zanieczyszczenia z powietrza?
Sedymentacja dotyczy głównie opadania cząstek w ośrodku (często w cieczy), a w powietrzu ma sens przede wszystkim dla większych pyłów i przy długim czasie przebywania. Nie jest to jednak typowy mechanizm oczyszczania gazów odlotowych z zanieczyszczeń gazowych, gdzie stosuje się inne procesy.
Kiedy w praktyce stosuje się złoża sorpcyjne w instalacjach?
Złoża sorpcyjne stosuje się, gdy trzeba ograniczać emisje związków, które dobrze wiążą się na sorbentach, oraz gdy pożądane jest proste, "suche" oczyszczanie. W praktyce ważny jest dobór materiału, czas kontaktu i warunki pracy, aby złoże nie nasyciło się zbyt szybko.
Jak rozpoznać w pytaniu egzaminacyjnym, że chodzi o adsorpcję?
Wskazówkami są sformułowania typu: "wiązanie na powierzchni", "złoże sorpcyjne", "węgiel aktywny", "usuwanie par/związków gazowych z powietrza". Jeśli pytanie dotyczy oczyszczania gazów odlotowych i zjawiska powierzchniowego, najczęściej poprawną odpowiedzią będzie adsorpcja.
Dlaczego samo działanie sił ciążenia nie wystarcza do oczyszczania gazów?
Opad grawitacyjny działa efektywnie tylko dla części dużych cząstek, a i tak wymaga odpowiednich warunków (czas, prędkość przepływu). W przypadku wielu zanieczyszczeń (zwłaszcza gazowych) grawitacja praktycznie nie zapewnia skutecznego usuwania, dlatego stosuje się procesy powierzchniowe lub urządzenia oczyszczające.
Jakie są najczęstsze pomyłki uczniów w zadaniach o oczyszczaniu gazów?
Częste błędy to przenoszenie metod typowych dla wody/ścieków (np. odwrócona osmoza, flotacja) na oczyszczanie powietrza oraz mylenie pojęć adsorpcji i absorpcji. Pomaga zapamiętać: adsorpcja "na" powierzchni, absorpcja "do" wnętrza fazy.
Jak przygotować się do pytań o metody oczyszczania gazów odlotowych?
Ucz się przez skojarzenia: proces ↔ faza (gaz/ciecz) ↔ mechanizm (powierzchnia, membrana, grawitacja). Zrób krótką tabelę: adsorpcja (powierzchnia), absorpcja (ciecz), filtracja/odpylanie (pył), procesy membranowe (woda). To ułatwia szybki wybór poprawnej odpowiedzi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Adsorpcja polega na wiązaniu cząsteczek zanieczyszczeń na powierzchni sorbentu (np. węgla aktywnego), dlatego jest typowo wykorzystywana do oczyszczania gazów odlotowych z par i związków gazowych."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Adsorpcja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Adsorpcja (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Oczyszczanie gazów" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Oczyszczanie_gaz%C3%B3w (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z inżynierii ochrony powietrza (oczyszczanie gazów i pyłów)
  • Materiały dydaktyczne z procesów separacji (adsorpcja/absorpcja, filtracja, odpylanie)
  • Instrukcje i karty katalogowe sorbentów (np. węgla aktywnego) oraz opis działania adsorberów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego