KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 16.
Zasilacz, o jakich parametrach należy dobrać, aby zasilić 3 metry taśmy LED, jeżeli moc 1 metra taśmy wynosi 4,8 W, a napięcie zasilania taśmy LED wynosi 12 V.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw oblicz moc całkowitą: 3 m × 4,8 W/m = 14,4 W.
Następnie prąd: I = P/U = 14,4 W / 12 V = 1,2 A.
Zasilacz powinien mieć parametry co najmniej 12 V oraz ok. 14,4 W; z podanych odpowiedzi odpowiada temu wariant 12 V/1,5 A 15 W (z zapasem).

Pełne wyjaśnienie:

Taśma LED jest opisana przez moc jednostkową 4,8 W na 1 metr oraz napięcie zasilania 12 V. Aby dobrać zasilacz, trzeba znać łączne zapotrzebowanie na moc i wynikający z tego prąd.

Krok 1: moc całkowita taśmy
Skoro 1 metr pobiera 4,8 W, to 3 metry pobiorą: 3 × 4,8 W = 14,4 W. To jest minimalna moc obciążenia przy założeniu pracy znamionowej.

Krok 2: prąd obciążenia
Korzystamy z zależności mocy: P = U · I, więc I = P/U.
Podstawiając: I = 14,4 W / 12 V = 1,2 A. Oznacza to, że zasilacz 12 V powinien dostarczyć co najmniej około 1,2 A.

Dobór zasilacza z odpowiedzi
W praktyce dobiera się zasilacz z pewnym zapasem mocy/prądu (żeby nie pracował stale na granicy możliwości). Dlatego odpowiedź "12 V/1,5 A 15 W" jest poprawna: daje większą wydajność prądową niż obliczone 1,2 A oraz moc 15 W, czyli powyżej 14,4 W.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "12 V/1,2 A 9 W" – moc 9 W jest niższa niż wymagane 14,4 W, więc zasilacz byłby przeciążony.
  • "12 V/1,5 A 12 W" – mimo prądu 1,5 A moc 12 W jest nadal za mała w stosunku do 14,4 W.
  • "12 V/1,2 A 6 W" – zarówno moc 6 W, jak i wynikające z niej możliwości są zdecydowanie niewystarczające.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze licz najpierw moc całkowitą (W), a dopiero potem prąd (A) z P=U·I, i sprawdź, czy parametry zasilacza są co najmniej równe wymaganym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moc całkowitą liczysz przez przemnożenie mocy na metr przez długość: P = (W/m) × m. Przykład: 4,8 W/m i 3 m daje 14,4 W. Dopiero mając P, możesz liczyć prąd i dobierać zasilacz.
Użyj zależności P = U·I, czyli I = P/U. Jeśli taśma ma 14,4 W i jest na 12 V, to I = 14,4/12 = 1,2 A. To minimalny prąd, jaki musi zapewnić zasilacz.
Zapas mocy ogranicza pracę zasilacza na granicy możliwości, zmniejsza nagrzewanie i ryzyko spadków napięcia. W praktyce dobiera się zasilacz o mocy większej niż obliczona dla taśmy, aby instalacja była stabilna i trwała.
To podstawowe parametry wyjścia: 12 V to napięcie, 1,5 A to maksymalny prąd, jaki zasilacz może oddać, a 15 W to moc maksymalna (w przybliżeniu 12 V × 1,25 A do 1,5 A zależnie od konstrukcji i oznaczeń).
Typowe błędy to: liczenie mocy tylko dla 1 m, pomijanie przeliczenia na długość, mylenie W z A, podstawianie złego wzoru (np. I=U/P), oraz wybór zasilacza o zbyt małej mocy "bo napięcie się zgadza".
Nie, jeśli taśma jest przeznaczona na 12 V, wyższe napięcie zwykle spowoduje przegrzanie i uszkodzenie. Zasilacz musi mieć to samo napięcie znamionowe co odbiornik (tu: 12 V), a dobiera się głównie wydajność prądową i moc.
Policz wymagany prąd z I = P/U dla całej taśmy, a potem porównaj z prądem znamionowym zasilacza. Jeśli wynik to 1,2 A, zasilacz 1,5 A będzie odpowiedni. Zasilacz o prądzie mniejszym może się przeciążać i wyłączać.
Gdy odcinki są długie lub pobór prądu jest duży, mogą pojawić się spadki napięcia na przewodach i ścieżkach taśmy. Wtedy stosuje się zasilanie z kilku punktów lub kilka zasilaczy/sekcji, aby utrzymać równą jasność.
Dobór zależy od prądu i długości przewodu (spadku napięcia). Najpierw liczysz prąd całej taśmy, a potem dobierasz przekrój tak, by spadek napięcia był mały. Przy 12 V nawet niewielki spadek może być widoczny jako przyciemnienie LED.
Ćwicz schemat: 1) policz moc całkowitą, 2) przelicz na prąd, 3) porównaj z parametrami urządzenia. Zwracaj uwagę na jednostki (W, V, A) i na to, czy dane są "na metr", "na sztukę" lub "łącznie".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Moc (fizyka) / moc elektryczna" (zależności P=U·I), https://pl.wikipedia.org/wiki/Moc_(fizyka) - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma" (zależności między U, I oraz opór; kontekst obwodów DC), https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-03-02
  • All About Circuits – "Electric Power" (definicja i wzory P=VI), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/electric-power/ - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania do podstaw elektrotechniki (moc, napięcie, prąd, jednostki SI)
  • Karty katalogowe taśm LED i zasilaczy (parametry znamionowe, moc, prąd)
  • Kursy e-learningowe z podstaw obwodów prądu stałego (DC) i obliczeń P=U·I

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego