KWALIFIKACJA ELE5 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 20.
Zastępujesz stare oświetlenie LED nowym w instalacji elektrycznej. Poniżej przedstawiono tabelę z parametrami starych i nowych diod LED. Która z poniższych odpowiedzi jest prawidłowa?
Stare diody LED Nowe diody LED
Moc 10W 7W
Strumień świetlny 800 lm 1050 lm
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność oświetlenia LED porównuje się jako skuteczność świetlną, czyli lm/W. Stare diody: 800 lm / 10 W = 80 lm/W. Nowe diody: 1050 lm / 7 W = 150 lm/W. Nowe dają więcej światła przy mniejszej mocy, więc są bardziej wydajne.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz dwa źródła światła opisane dwiema wielkościami: mocą (W) oraz strumieniem świetlnym (lm). Aby ocenić "wydajność" w sensie efektywności energetycznej świecenia, stosuje się pojęcie skuteczności świetlnej, czyli ile lumenów uzyskuje się z 1 wata: lm/W.

Dane z tabeli pozwalają to policzyć bez dodatkowych informacji:

  • Dla starych diod: 800 lm przy 10 W daje 800/10 = 80 lm/W.
  • Dla nowych diod: 1050 lm przy 7 W daje 1050/7 = 150 lm/W.

Porównanie 150 lm/W do 80 lm/W pokazuje, że nowe diody są wyraźnie bardziej wydajne: zużywają mniej energii, a jednocześnie dają większy strumień świetlny. To dokładnie odpowiada stwierdzeniu "Nowe diody LED są bardziej wydajne niż stare".

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne z typowych powodów:

  • Stwierdzenie, że nowe są mniej wydajne, przeczy jednoczesnej obserwacji "mniej W" i "więcej lm" oraz wynikom obliczeń lm/W.
  • Teza o takiej samej wydajności byłaby prawdziwa tylko wtedy, gdyby iloraz lm/W był równy w obu przypadkach, a tu różni się znacząco.
  • "Brak danych" jest błędne, bo do porównania skuteczności świetlnej wystarczą właśnie moc i strumień świetlny, które są podane.

W praktyce (np. w pomieszczeniach technicznych związanych z eksploatacją sieci i instalacji) warto pamiętać: sama "mniejsza moc" nie musi oznaczać lepszego oświetlenia. Liczy się, czy przy mniejszej mocy utrzymujesz lub zwiększasz strumień świetlny — wtedy modernizacja rzeczywiście poprawia efektywność i komfort pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skuteczność świetlna (lm/W) mówi, ile światła (w lumenach) daje źródło na każdy 1 W pobieranej mocy. Im wyższe lm/W, tym bardziej "wydajne" jest oświetlenie: przy tym samym zużyciu energii uzyskujesz większą jasność.
Podziel strumień świetlny przez moc: lm/W = lm ÷ W. Np. 800 lm i 10 W daje 80 lm/W. Takie obliczenie pozwala porównać różne źródła światła w sposób obiektywny, niezależnie od samej mocy.
Waty mówią o poborze energii, ale nie mówią, ile światła faktycznie otrzymasz. Dwie żarówki/LED mogą mieć tę samą moc, a różny strumień świetlny. Do porównania jakości i ekonomiki świecenia potrzebujesz lumenów oraz przeliczenia na lm/W.
Nie zawsze. Większe lm oznacza więcej światła, ale liczy się też rozsył światła, barwa, olśnienie i warunki pomieszczenia. Do oceny "wydajności energetycznej" porównuje się lm/W, a do oceny komfortu pracy dodatkowo parametry jakościowe oprawy.
Częsty błąd to patrzenie tylko na waty ("mniej W = lepiej") albo tylko na lumeny ("więcej lm = lepiej"). Poprawne porównanie wydajności wymaga relacji lm do W. Innym błędem jest pomijanie jednostek i brak obliczenia ilorazu.
Przy doborze oświetlenia do pomieszczeń technicznych, magazynów, szaf sterowniczych czy stacji redukcyjno-pomiarowych. Wysokie lm/W pomaga zmniejszyć zużycie energii bez pogorszenia widoczności podczas kontroli, odczytów i prac serwisowych.
Możesz ocenić "na oko" relację: jeśli jedno źródło ma mniej W i jednocześnie więcej lm, to niemal na pewno ma wyższe lm/W, czyli jest wydajniejsze. Obliczenie tylko potwierdza wynik i jest wymagane, gdy dane nie są tak jednoznaczne.
Nie. Do obliczenia lm/W potrzebujesz obu wartości: strumienia świetlnego (lm) i mocy (W). Jeśli brakuje jednego parametru, można porównywać tylko częściowo (np. jasność lub pobór energii), ale nie skuteczność świetlną wprost.
W praktyce ważne są też: temperatura barwowa (K), współczynnik oddawania barw (CRI), kąt świecenia, trwałość oraz stopień ochrony oprawy (np. do zapylonych i wilgotnych miejsc). Te parametry wpływają na bezpieczeństwo i komfort pracy.
Najpierw sprawdź, czy w danych są lm i W. Jeśli tak, przyjmij, że "wydajność" oznacza lm/W i policz iloraz dla każdej opcji. Dopiero potem wybieraj stwierdzenie. Ta metoda ogranicza ryzyko pomyłki wynikającej z intuicji.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia: "Luminous efficacy" (definicja skuteczności świetlnej jako lm/W) https://en.wikipedia.org/wiki/Luminous_efficacy - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Lumen (unit)" (znaczenie lumenów jako jednostki strumienia świetlnego) https://en.wikipedia.org/wiki/Lumen_(unit) - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia: "Watt" (moc w watach jako jednostka mocy) https://en.wikipedia.org/wiki/Watt - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy fotometrii: definicje strumienia świetlnego i skuteczności świetlnej
  • Karty katalogowe producentów LED (interpretacja parametrów lm, W, lm/W)
  • Materiał z podstaw elektrotechniki dotyczący mocy i zużycia energii

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego