KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
Zastosowany w podsystemie pneumatycznym zespół, którego wygląd i symbole graficzne przedstawiono na rysunkach, umożliwia
Ilustracja przedstawia zespół elementów pneumatycznych stosowanych w systemach mechatronicznych, prawdopodobnie w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zespół przygotowania sprężonego powietrza (np. filtr–reduktor–smarownica) służy do kondycjonowania medium i ustawienia ciśnienia roboczego.
Kluczową funkcją jest redukcja i utrzymanie zadanego, możliwie stałego ciśnienia zasilania układu; nie zapewnia on stałego przepływu ani płynnej regulacji temperatury czy wilgotności.

Pełne wyjaśnienie:

W typowym podsystemie pneumatycznym przed elementami wykonawczymi (zaworami i siłownikami) stosuje się zespół przygotowania sprężonego powietrza (często spotykany jako układ filtr–reduktor–(smarownica) oraz manometr). Jego zadaniem jest doprowadzenie medium o parametrach odpowiednich do pracy elementów pneumatycznych.

Odpowiedź "zasilanie układu pneumatycznego sprężonym powietrzem o stałym ciśnieniu" jest właściwa, ponieważ kluczowym elementem takiego zespołu bywa reduktor ciśnienia, który pozwala ustawić i utrzymywać wartość ciśnienia zasilania na poziomie roboczym (w pewnym zakresie stabilizacji, zależnie od obciążenia i jakości zasilania). Manometr umożliwia kontrolę nastawy, a filtr usuwa zanieczyszczenia i kondensat, co wspiera stabilną pracę.

Odpowiedź "płynną regulację temperatury sprężonego powietrza zasilającego układ" jest błędna: standardowe zespoły przygotowania powietrza nie służą do regulacji temperatury w sposób ciągły. Temperatura jest zwykle skutkiem pracy sprężarki, chłodzenia/osuszania i warunków otoczenia, a jej kontrola wymaga osobnych rozwiązań (np. chłodnic, wymienników), nie typowego FRL.

Odpowiedź "płynną regulację wilgotności sprężonego powietrza zasilającego układ" także jest błędna: wilgotność i punkt rosy kontroluje się przez osuszacze, separatory, odpowiednie uzdatnianie instalacji. Filtr i odwadniacz w zespole mogą usuwać kondensat i cząstki, ale nie oznacza to "płynnej regulacji wilgotności" jako parametru procesowego.

Odpowiedź "zasilanie układu pneumatycznego sprężonym powietrzem o stałej wartości przepływu" jest błędna, bo przepływ zależy głównie od zapotrzebowania odbiorników (otwarć zaworów, obciążenia siłowników, dławień). Reduktor ustala przede wszystkim ciśnienie, a nie stały przepływ. Stały przepływ wymagałby regulatora przepływu o innej funkcji oraz warunków pracy, które w pneumatyce rzadko występują jako "stałe" niezależnie od obciążenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na symbolach/wyglądzie widzisz zestaw z manometrem i elementem redukcji, najczęściej chodzi o ustawienie i utrzymanie ciśnienia roboczego, a nie o temperaturę, wilgotność czy stały przepływ.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestaw elementów montowanych na zasilaniu układu pneumatycznego, zwykle obejmujący filtr, reduktor ciśnienia (często z manometrem) i czasem smarownicę. Jego celem jest uzdatnienie powietrza i ustawienie ciśnienia roboczego dla poprawnej pracy zaworów i siłowników.
Reduktor obniża ciśnienie z instalacji do wartości zadanej i pomaga je utrzymać na w miarę stałym poziomie mimo zmian obciążenia. Dzięki temu siłowniki pracują powtarzalnie, a elementy pneumatyczne są chronione przed zbyt wysokim ciśnieniem zasilania.
Przepływ w pneumatyce zależy od zapotrzebowania odbiorników (otwarcia zaworów, dławienia, obciążenia siłowników) i zmienia się w czasie cyklu pracy. FRL przygotowuje medium i ustala głównie ciśnienie, ale nie "narzuca" stałego przepływu niezależnie od warunków.
Nie w sensie regulacji parametru. Filtr i odwadniacz mogą usuwać cząstki stałe oraz skropliny (kondensat), co poprawia jakość powietrza, ale kontrola wilgotności/punktu rosy wymaga zwykle osuszaczy i innych urządzeń uzdatniających, a nie samego filtra FRL.
Najczęściej występuje jako połączenie symbolu filtra (z odwadnianiem), reduktora ciśnienia (często z oznaczeniem regulacji) oraz manometru. Czasem dochodzi smarownica. W zadaniach egzaminacyjnych kluczem jest skojarzenie tych symboli z funkcją: uzdatnienie i nastawa ciśnienia zasilania.
Smarownicę stosuje się, gdy elementy wymagają mgły olejowej i producent to dopuszcza. Coraz częściej unika się smarowania, bo nowoczesne elementy są przystosowane do pracy "na sucho", a olej może zanieczyścić instalację i pogorszyć pracę niektórych zaworów lub czujników.
Zbyt niskie ciśnienie powoduje spadek siły siłowników, wolniejszą pracę i niestabilne przełączanie zaworów. Zbyt wysokie ciśnienie zwiększa zużycie energii, przyspiesza zużycie elementów i może prowadzić do awarii. Dlatego reduktor i manometr są kluczowe dla utrzymania właściwych parametrów.
Najczęściej na początku zasilania danej sekcji układu, możliwie blisko odbiorników, ale w miejscu dostępnym do obsługi i konserwacji. Chodzi o to, aby powietrze uzdatnione i o zadanym ciśnieniu trafiało bezpośrednio do zaworów i siłowników, z minimalnymi stratami.
Częsty błąd to mylenie reduktora ciśnienia z dławikiem/regulatorem przepływu oraz przypisywanie FRL funkcji regulacji temperatury lub wilgotności. Warto ćwiczyć rozpoznawanie: manometr + reduktor = nastawa ciśnienia, a elementy regulacji przepływu zwykle są bliżej siłowników.
Ćwicz na schematach: rozpoznawanie filtra, reduktora, manometru, smarownicy i elementów dławiących. Ucz się powiązania "symbol → funkcja → efekt w pracy układu". Pomaga też analiza typowych usterek: spadki ciśnienia, kondensat w filtrze, błędna nastawa reduktora.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 1219-1:2012 (lub nowsza) "Fluid power systems and components — Graphical symbols and circuit diagrams — Part 1: Graphical symbols for conventional use and data-processing applications" (sekcje dot. symboli elementów pneumatycznych).
  • ISO 4414:2010 "Pneumatic fluid power — General rules and safety requirements for systems and their components" (rozdziały o przygotowaniu powietrza i wymaganiach dla zasilania).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pneumatyki (działy: przygotowanie sprężonego powietrza, FRL)
  • Karty katalogowe elementów FRL (filtr–reduktor–smarownica) i ich symbole
  • Normy/schematy symboli pneumatycznych (sekcja symboli i oznaczeń na schematach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego