KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 23.
Zdjęcie przedstawia palnik
Ilustracja przedstawia palnik Bunsena, który jest powszechnie używany w laboratoriach chemicznych do podgrzewania substancji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Palnik Bunsena to podstawowy palnik gazowy używany w laboratoriach, rozpoznawalny po prostej, pionowej rurze i regulacji dopływu powietrza, co pozwala uzyskać płomień żółty lub niebieski. "Liebiega" dotyczy typowo chłodnicy, a Meckera i Teclu to inne konstrukcje palników.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie palnika na zdjęciu polega na skojarzeniu cech konstrukcyjnych z nazwą typu palnika. Palnik Bunsena jest najczęściej spotykanym palnikiem gazowym w laboratoriach szkolnych i analitycznych: ma prostą, pionową rurę (komin) oraz element regulacji dopływu powietrza (mieszanie gazu z powietrzem), co umożliwia uzyskanie płomienia o różnych właściwościach (od bardziej kopcącego do niebieskiego, "ostrego").

Odpowiedź "Bunsena" jest właściwa, jeśli fotografia przedstawia klasyczną, prostą konstrukcję z możliwością regulacji dopływu powietrza. W praktyce ta identyfikacja jest ważna, bo od typu palnika i ustawień zależą: temperatura płomienia, stabilność ogrzewania i bezpieczeństwo pracy (ryzyko kopcenia, niedopalania, przegrzewania szkła).

Pozostałe odpowiedzi są mylące z następujących powodów:

  • "Meckera" – palnik Meckera jest palnikiem o innej konstrukcji końcówki (często kojarzony z nasadką/siatką dającą szerszy płomień). Jeśli na zdjęciu nie widać charakterystycznej głowicy, nie jest to najlepsze dopasowanie.
  • "Teclu" – palnik Teclu również jest palnikiem gazowym, ale ma odmienny układ regulacji i kształt elementów mieszania, co zwykle daje się odróżnić od klasycznego Bunsena przy uważnym oglądzie.
  • "Liebiega" – w kontekście sprzętu laboratoryjnego nazwisko Liebiga najczęściej odnosi się do chłodnicy Liebiga (elementu aparatury destylacyjnej), a nie do palnika; to typowy "dystraktor" sprawdzający, czy zdający nie miesza nazw aparatury grzewczej i chłodzącej.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy wszystkie opcje są z tej samej grupy urządzeń (tu: palniki). Jeśli jedna nazwa w praktyce laboratoryjnej częściej kojarzy się z inną aparaturą (np. chłodnicą), to sygnał, aby zweryfikować skojarzenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Palnik Bunsena to podstawowy palnik gazowy używany do ogrzewania naczyń i próbek w laboratorium. Umożliwia regulację dopływu powietrza, dzięki czemu można uzyskać różne rodzaje płomienia (np. bardziej "kopcący" lub niebieski). Stosuje się go m.in. do podgrzewania zlewek, probówek i prostych prac analitycznych.
Najczęściej rozpoznaje się go po prostej, pionowej rurze (kominie) oraz elemencie regulacji dopływu powietrza przy podstawie. W praktyce warto szukać także stabilnej, cięższej podstawy oraz miejsca podłączenia węża gazowego. Kluczowe jest odróżnienie go od palników z inną głowicą lub innym układem regulacji.
Nazwisko Liebiga w sprzęcie laboratoryjnym najczęściej kojarzy się z chłodnicą (chłodnicą Liebiga) używaną w destylacji i kondensacji par. To element aparatury chłodzącej, a nie źródło płomienia. W testach bywa to celowy "haczyk", sprawdzający rozróżnianie funkcji aparatury.
Oba są palnikami gazowymi, ale mogą różnić się konstrukcją końcówki i sposobem kształtowania płomienia. Palnik Meckera często kojarzy się z szerszym, równomiernym płomieniem i inną głowicą niż klasyczny Bunsen. Na egzaminie trzeba patrzeć na szczegóły: głowicę, nasadkę oraz elementy regulacji powietrza.
Palnika używa się tam, gdzie potrzebne jest szybkie, punktowe ogrzewanie lub praca "przy płomieniu" (np. proste ogrzewanie probówki, szybkie podgrzanie roztworu, wykonywanie czynności wymagających płomienia). Płyta grzewcza jest zwykle lepsza do ogrzewania dłuższego i bardziej kontrolowanego, bez otwartego ognia.
Zasadą jest takie ustawienie dopływu gazu i powietrza, aby płomień był stabilny i dopasowany do zadania. W praktyce najpierw zapala się palnik zgodnie z zasadami BHP, a następnie reguluje dopływ powietrza, aby uniknąć kopcenia i zapewnić przewidywalne ogrzewanie. Zawsze pracuje się z dala od rozpuszczalników lotnych.
Nie, to różne konstrukcje palników gazowych. Choć oba służą do wytwarzania płomienia w laboratorium, mają odmienne rozwiązania konstrukcyjne (zwłaszcza w części mieszania gazu z powietrzem i regulacji). Na zdjęciach egzaminacyjnych różnice mogą być subtelne, dlatego warto znać charakterystyczne elementy obu typów.
Najczęstsze błędy to: kierowanie się samą nazwą (bez analizy budowy), mylenie eponimów (np. przenoszenie "Liebiga" na palnik), oraz ignorowanie charakterystycznej głowicy lub regulacji powietrza. Pomaga metoda porównawcza: najpierw wykluczyć odpowiedzi z innej grupy aparatury, potem szukać cech typowych.
Palnik powinno się używać na stanowisku przygotowanym do pracy z otwartym ogniem: z niepalnym blatem, dobrą wentylacją i bez zbędnych materiałów łatwopalnych w pobliżu. Ważne jest też uporządkowanie węża gazowego i zapewnienie stabilnego ustawienia palnika. W wielu pracowniach obowiązują lokalne instrukcje BHP, których trzeba przestrzegać.
Najlepiej uczyć się "po cechach": do każdego sprzętu wypisać elementy rozpoznawcze i zastosowanie (np. palnik: regulacja powietrza, dopływ gazu, rodzaj płomienia). Pomaga też przegląd atlasów aparatury oraz ćwiczenia z fotografiami z różnych ujęć. Na egzaminie warto zawsze ocenić funkcję urządzenia, nie tylko jego nazwę.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Palnik Bunsena to podstawowy palnik gazowy używany w laboratoriach, rozpoznawalny po prostej, pionowej rurze i regulacji dopływu powietrza, co pozwala uzyskać płomień żółty lub niebieski."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Palnik Bunsena" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Palnik_Bunsena (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Meker–Fisher burner" — https://en.wikipedia.org/wiki/Meker%E2%80%93Fisher_burner (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Teclu burner" — https://en.wikipedia.org/wiki/Teclu_burner (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje BHP i regulaminy pracowni dotyczące pracy z palnikami gazowymi
  • Podręczniki/atlas aparatury laboratoryjnej dla technika analityka (rozdziały o ogrzewaniu i źródłach płomienia)
  • Materiały producentów palników laboratoryjnych (karty katalogowe, schematy budowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego