KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 16.
Zestawienie dawnych i nowych sygnatur archiwalnych to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Konkordancja to wykaz zgodności, czyli zestawienie pozwalające powiązać dawne i nowe oznaczenia (np. sygnatury) tych samych jednostek. Dzięki temu można odnaleźć materiały cytowane według starej sygnatury po wprowadzeniu nowych sygnatur w ewidencji archiwalnej.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie konkordancja w praktyce archiwalnej odnosi się do wykazu zgodności, czyli zestawienia, które pozwala powiązać dwa systemy oznaczeń dotyczących tych samych obiektów. W kontekście pytania chodzi o zestawienie dawnych i nowych sygnatur archiwalnych, sporządzane np. wtedy, gdy zmienia się sposób ewidencji, układ zespołu, numeracja jednostek albo wprowadza się nowe zasady znakowania.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "konkordancja"? Ponieważ dokładnie opisuje narzędzie typu "mapowanie" (stare → nowe), ułatwiające wyszukiwanie i zachowanie ciągłości informacji w archiwum. Użytkownik może przyjść z dawnym cytowaniem, a archiwista dzięki konkordancji ustali, jaka sygnatura obowiązuje obecnie.

Pozostałe propozycje nie pasują do definicji:

  • "bibliografia" to spis publikacji (opracowań), a nie zestawienie oznaczeń jednostek archiwalnych. Może pomagać w badaniach, ale nie służy do zamiany sygnatur.
  • "klasyfikacja" dotyczy porządkowania według kategorii/klas (np. podziału dokumentacji), a nie tworzenia wykazu zgodności między dwoma numeracjami tej samej jednostki.
  • "indeksacja" kojarzy się z tworzeniem indeksu/wykazu haseł wyszukiwawczych. Indeks ułatwia wyszukiwanie po hasłach, jednak nie oznacza automatycznie zestawienia "stare sygnatury ↔ nowe sygnatury".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "dawne i nowe oznaczenia" albo "zestawienie zgodności", zwykle chodzi właśnie o konkordancję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konkordancja sygnatur to wykaz zgodności, który łączy stare i nowe sygnatury tych samych jednostek archiwalnych. Ułatwia odnalezienie materiałów, gdy sygnatury zmieniły się po reorganizacji zasobu lub zmianie zasad ewidencji.
Tworzy się je, aby zachować ciągłość wyszukiwania. Użytkownicy mogą cytować dokumenty według dawnych sygnatur, a archiwum musi wskazać odpowiadające im sygnatury aktualne, żeby szybko odnaleźć właściwą jednostkę.
Konkordancja zestawia równoważne oznaczenia (np. stare ↔ nowe sygnatury). Indeks to wykaz haseł (np. osób, miejsc, tematów) prowadzący do jednostek. Indeks pomaga szukać po treści, a konkordancja po oznaczeniach.
Sygnatura archiwalna to oznaczenie identyfikujące jednostkę archiwalną w zasobie (np. teczkę, księgę). Jest używana w ewidencji i cytowaniach, dlatego jej zmiana wymaga narzędzi typu konkordancja, by nie "zgubić" powiązań.
Najczęściej po reorganizacji układu zespołu, zmianie systemu ewidencji, scalaniu lub wydzielaniu części zasobu oraz przy porządkowaniu, gdy wprowadza się nową numerację jednostek. Wtedy przydaje się wykaz starych i nowych oznaczeń.
Zwykle zawiera co najmniej pary: sygnatura dawna i sygnatura nowa, czasem także tytuł jednostki lub uwagi (np. o podziale/połączeniu). Kluczowe jest, aby jednoznacznie wskazać, jakiemu nowemu oznaczeniu odpowiada stare.
Nie. Bibliografia to spis publikacji i opracowań, a nie narzędzie do łączenia oznaczeń jednostek. Może wspierać badania i kwerendy, ale nie zastąpi konkordancji, jeśli celem jest powiązanie dawnych i nowych sygnatur.
Częsty błąd to skojarzenie "indeksacja = wyszukiwanie", więc wybór "indeksacja" przy pytaniu o zgodność sygnatur. Na egzaminie warto sprawdzić, czy pytanie dotyczy haseł wyszukiwawczych (indeks), czy mapowania oznaczeń (konkordancja).
Gdy użytkownik podaje cytowanie z dawną sygnaturą, archiwista korzysta z konkordancji, aby znaleźć sygnaturę aktualną i właściwą lokalizację jednostki. To skraca czas kwerendy i ogranicza ryzyko błędnego wydania materiałów.
Najlepiej uczyć się parami: termin + krótka definicja + zastosowanie. Dla "konkordancji" zapamiętaj: stare ↔ nowe oznaczenia. Dodatkowo przećwicz rozróżnianie: inwentarz (opis zasobu), indeks (hasła), klasyfikacja (podział), bibliografia (publikacje).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Konkordancja to wykaz zgodności, czyli zestawienie pozwalające powiązać dawne i nowe oznaczenia (np. sygnatury) tych samych jednostek."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN, hasło: "konkordancja" (znaczenie: wykaz/spis zgodności) – https://sjp.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) – dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL), artykuł: "Konkordancja" (ogólne znaczenie: zestawienie zgodności) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Konkordancja – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Słowniki terminologii archiwalnej (hasła: sygnatura, konkordancja, pomoce archiwalne)
  • Materiały dydaktyczne z ewidencji i opracowania zasobu archiwalnego (inwentarze, indeksy, wykazy)
  • Ćwiczenia praktyczne: praca na przykładach zmian sygnatur i tworzenie wykazów zgodności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego