KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 13.
Zidentyfikuj funkcję wirnika w silniku elektrycznym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wirnik jest częścią ruchomą silnika. Współpracuje z polem magnetycznym wytwarzanym w maszynie, dzięki czemu powstaje moment obrotowy i ruch obrotowy wału. W efekcie w silniku zachodzi zamiana energii elektrycznej na energię mechaniczną, realizowana poprzez pracę części wirującej.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku elektrycznym wirnik to element, który obraca się (zwykle wraz z wałem) wewnątrz części nieruchomej. Jego rola jest ściśle związana z powstawaniem momentu obrotowego i przekazaniem ruchu na napędzane urządzenie (np. wentylator, pompę, przenośnik).

Odpowiedź "Służy do przekształcania energii elektrycznej w energię mechaniczną" jest uzasadniona tym, że w silniku proces zamiany energii zachodzi dzięki oddziaływaniu elektryczno-magnetycznemu w maszynie, a wirnik jako część wirująca realizuje stronę mechaniczną: wykonuje ruch obrotowy i umożliwia użyteczne wykorzystanie momentu na wale.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "Wytwarza pole magnetyczne, które jest wykorzystywane do generowania prądu" – opis miesza role elementów i sugeruje typową sytuację dla prądnicy. W silniku pole magnetyczne jest elementem zjawiska prowadzącego do powstania momentu, ale ta odpowiedź przenosi akcent na generowanie prądu, a nie na napęd.
  • "Służy jako medium do przewodzenia prądu zewnętrznego do silnika" – doprowadzenie zasilania realizują zaciski, przewody, aparatura łączeniowa oraz odpowiednie elementy obwodu, a nie "wirnik" jako taki. Wirnik może być elementem obwodu wewnętrznego maszyny, ale nie pełni funkcji "przewodu zewnętrznego".
  • "Kontroluje prędkość obrotową silnika" – kontrola prędkości jest zadaniem układu sterowania (np. falownika, regulatora) lub wynika z właściwości zasilania i obciążenia. Wirnik jest wykonawcą ruchu, a nie elementem sterującym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy funkcji wirnika, najpierw przypomnij sobie prosty podział: stojan – część nieruchoma, wirnik – część obracająca się. Następnie połącz to z pojęciami: moment, ruch obrotowy i energia mechaniczna na wale.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wirnik to część maszyny elektrycznej, która obraca się (zwykle razem z wałem). Współpracuje z polem magnetycznym w silniku, co prowadzi do wytworzenia momentu obrotowego i ruchu potrzebnego do napędu urządzenia.
Podstawową funkcją wirnika jest udział w wytwarzaniu ruchu obrotowego i przeniesienie energii w postaci momentu na wał. Dzięki temu w silniku możliwa jest praktyczna realizacja zamiany energii elektrycznej na energię mechaniczną.
Stojan to część nieruchoma, a wirnik to część ruchoma (obracająca się). W uproszczeniu: stojan tworzy warunki pracy (np. pole magnetyczne), a wirnik wykonuje ruch i oddaje moment na wał napędzający odbiornik.
Wirnik jest osadzony na łożyskach i połączony z wałem, więc jest przystosowany do ruchu. Stojan jest zamocowany do obudowy dla stabilności, chłodzenia i bezpieczeństwa. Konstrukcja silnika sprawia, że moment obrotowy działa na część wirującą.
Nie w każdym przypadku w identyczny sposób. W zależności od typu silnika (np. indukcyjny, synchroniczny, prądu stałego) pole i prądy w wirniku mogą powstawać inaczej. Na egzaminie najważniejsze jest rozumienie, że wirnik jest częścią obracającą się i uczestniczy w zjawiskach prowadzących do momentu.
Szczotki i komutator spotyka się typowo w silnikach prądu stałego oraz w silnikach komutatorowych. Służą do przełączania prądu w uzwojeniach wirnika. W wielu nowoczesnych silnikach (np. indukcyjnych) nie ma komutatora, a wirnik działa inaczej.
Częsty błąd to przypisywanie wirnikowi roli "sterownika" prędkości albo elementu doprowadzającego zasilanie z zewnątrz. Pomaga zasada: wirnik = część mechanicznie wirująca, a sterowanie prędkością realizuje układ zasilania i automatyka.
Wirnik jest elementem połączonym z wałem i łożyskami, który daje się obracać ręką (przy odłączonym zasilaniu i zachowaniu zasad BHP). Zwykle znajduje się w środku stojana. W zależności od typu silnika może mieć klatkę, uzwojenia lub magnesy.
Jeśli wirnik lub jego elementy (np. uzwojenia, pręty klatki, połączenia) są uszkodzone, zaburza to zjawiska elektromagnetyczne odpowiedzialne za powstawanie momentu. Skutkiem mogą być spadek mocy, nierówna praca, przegrzewanie lub zwiększone drgania.
Utrwal podstawowe pojęcia: wirnik, stojan, uzwojenie, wał, łożyska, komutator, szczotki. Ćwicz na rysunkach i rzeczywistych silnikach: co jest nieruchome, co się obraca i co odpowiada za doprowadzenie zasilania oraz sterowanie. To skraca czas odpowiedzi na teście.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Wirnik jest częścią ruchomą silnika."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wirnik_(elektrotechnika) - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Silnik_elektryczny - dostęp 2026-03-01
  • https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/silnik-elektryczny;3975318.html - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do "maszyn elektrycznych" dla szkół branżowych/techników
  • Materiały dydaktyczne producentów silników (budowa i eksploatacja)
  • Ćwiczenia warsztatowe: rozpoznawanie elementów silnika po demontażu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego