Szczotki (zwykle grafitowe) są elementem stykowym stosowanym w silnikach komutatorowych (np. silnik prądu stałego oraz silnik uniwersalny). Ich podstawową funkcją jest zapewnienie elektrycznego połączenia między częścią nieruchomą a częścią wirującą.
Poprawne stwierdzenie: "Przekazują prąd z zewnętrznego źródła do wirnika." W praktyce oznacza to, że szczotki dociskane sprężyną do powierzchni komutatora tworzą styk ślizgowy, przez który prąd płynie do uzwojeń wirnika. Dzięki temu możliwe jest zasilanie obwodu wirnika mimo jego ruchu obrotowego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "Kontrolują prędkość obrotową silnika." Regulacja prędkości odbywa się zwykle przez zmianę napięcia/prądu, osłabianie pola, układy energoelektroniczne (np. sterowanie fazowe, PWM) lub przez rozwiązania mechaniczne. Szczotki same w sobie nie są elementem sterującym, a jedynie przewodzą prąd.
- "Wytwarzają pole magnetyczne." Pole magnetyczne w silniku tworzą uzwojenia stojana/wirnika lub magnesy trwałe (zależnie od konstrukcji). Szczotki nie są źródłem pola — ich rola to kontakt elektryczny.
- "Przekształcają energię elektryczną w energię mechaniczną." To opis ogólnej funkcji całego silnika jako maszyny elektrycznej. Szczotki są tylko jednym z elementów umożliwiających przepływ prądu w odpowiednim obwodzie; nie realizują same procesu zamiany energii.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się szczotki, zwykle chodzi o skojarzenie: szczotki + komutator = doprowadzenie prądu do wirnika i komutacja. Warto też pamiętać, że wiele nowoczesnych napędów jest bezszczotkowych, więc samo hasło "silnik elektryczny" bywa zbyt szerokie bez doprecyzowania typu.
