KWALIFIKACJA EKA4 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 2.
Zidentyfikuj rodzaj próby statystycznej na podstawie poniższego opisu: "Badanie przeprowadzone wśród wszystkich pracowników firmy X, która zatrudnia 150 osób".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Badanie obejmuje wszystkich pracowników firmy (całą populację 150 osób), więc nie ma doboru próby ani losowania.
W takiej sytuacji mówimy o badaniu pełnym (spisie), a nie o próbie losowej, celowej czy kierowanej, które dotyczą tylko części populacji.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie podano, że badanie przeprowadzono wśród wszystkich pracowników firmy X, czyli wśród całej zbiorowości, która w tym przypadku liczy 150 osób. Jeśli badaniem obejmuje się całą populację (zbiorowość generalną), to nie wybiera się jej fragmentu, nie stosuje się losowania ani kryteriów selekcji. Taki sposób zbierania danych to badanie pełne (często nazywane też spisem).

Dlaczego "Próba pełna" jest poprawna?
W praktyce egzaminacyjnej i dydaktycznej bywa używane określenie "próba pełna" na sytuację, gdy "próba" pokrywa się z populacją, czyli obejmuje 100% jednostek. Kluczowe jest tu słowo "wszyscy" – oznacza brak doboru i brak ograniczenia liczby respondentów do części pracowników.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Próba losowa – dotyczy sytuacji, gdy wybiera się tylko część populacji, a dobór odbywa się losowo (każda jednostka ma określoną szansę znalezienia się w próbie). Tu nie ma wyboru części, bo badani są wszyscy.
  • Próba celowa – to dobór nielosowy: badacz wybiera osoby spełniające kryteria (np. tylko kierownicy, tylko nowo zatrudnieni). W opisie nie ma selekcji, jest pełne objęcie wszystkich pracowników.
  • Próba kierowana – również wskazuje na nielosowy dobór części populacji (np. "kierowanie" do próby określonych osób). Ponownie: brak doboru części, bo badanie obejmuje całość.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania "wszyscy", "cała populacja", "wszyscy pracownicy/klienci/uczniowie", najczęściej chodzi o badanie pełne (spis). Jeśli jest "wybrano 30 osób", "ankietowano 10%", "wylosowano", wtedy mowa o badaniu na próbie i trzeba rozpoznać sposób doboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badanie pełne (często nazywane spisem) polega na zebraniu danych od wszystkich jednostek danej populacji, np. wszystkich pracowników firmy. Nie wybiera się wtedy próby, więc odpada kwestia losowania i reprezentatywności próby.
Populacja to cały badany zbiór (np. wszyscy pracownicy), a próba to tylko jego część (np. 30 osób z 150). W treści szukaj słów "wszyscy/całość" (populacja) albo "wybrano/wylosowano/10%" (próba).
Próba losowa występuje wtedy, gdy badamy tylko część populacji i wybieramy ją losowo. Gdy badani są wszyscy, nie ma doboru ani losowania, więc nie spełnia to definicji próby losowej.
Próba celowa to dobór nielosowy: badacz wybiera osoby spełniające określone kryteria (np. tylko kierownicy, tylko stażyści). Stosuje się ją, gdy interesuje nas konkretna grupa, ale wtedy wyniki nie opisują wprost całej populacji.
Nie sama liczba, tylko informacja "wśród wszystkich pracowników" przesądza, że to badanie pełne. Nawet przy większych populacjach można wykonać spis, choć bywa to kosztowniejsze. W zadaniu kluczowe jest pełne objęcie populacji.
Zaletą jest to, że wyniki dotyczą całej populacji i nie ma błędu wynikającego z doboru próby. Łatwiej też uzasadnić wnioski w raporcie. Wadą bywa większy koszt i czas, zwłaszcza gdy populacja jest liczna.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "próby losowej", bo kojarzy się ze statystyką, mimo że treść mówi o wszystkich. Druga pułapka to skupienie się na liczbie osób zamiast na tym, czy badanie obejmuje całość czy tylko część.
Dobór próby opisuje się w raporcie lub notatce metodologicznej zawsze wtedy, gdy badanie nie obejmuje całej populacji. Warto wskazać: liczebność próby, sposób doboru (losowy/celowy), kryteria włączenia oraz ograniczenia w interpretacji wyników.
Nie zawsze. Badanie pełne eliminuje błąd doboru próby, ale nadal mogą wystąpić błędy pomiaru (np. źle sformułowane pytania, brak odpowiedzi). Dobrze zaplanowana próba może być wystarczająca i tańsza.
Utrwal definicje: populacja, próba, badanie pełne, dobór losowy i nielosowy. Ćwicz rozpoznawanie po słowach-kluczach ("wszyscy", "wybrano", "wylosowano"). W odpowiedzi zawsze dopasuj metodę do tego, czy badano całość, czy część zbiorowości.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw statystyki opisowej (działy: populacja i próba, metody doboru próby)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu dokumentacji i analiz w jednostce organizacyjnej (część: opracowanie danych i raportowanie)
  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (np. aktualnych podręczników statystyki i metodyki badań).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego