KWALIFIKACJA EKA2 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 29.
Zidentyfikuj, które z poniższych działań jest obowiązkowe w przypadku likwidacji archiwum jednostki organizacyjnej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obowiązkowe działanie przy likwidacji archiwum jednostki to zabezpieczenie ciągłości przechowywania dokumentacji poprzez jej formalne przekazanie do właściwej instytucji w systemie archiwalnym.
Nie wolno samowolnie niszczyć wszystkich akt ani pozostawiać ich bez nadzoru na miejscu.

Pełne wyjaśnienie:

W przypadku likwidacji archiwum jednostki organizacyjnej kluczowe jest zapewnienie, aby dokumentacja nie została porzucona, rozproszona ani zniszczona bez podstawy. Dlatego rozwiązaniem zgodnym z ideą ochrony zasobu archiwalnego jest przekazanie dokumentacji do archiwum państwowego (we właściwym trybie i z zachowaniem wymaganej ewidencji).

Odpowiedź "Zniszczenie wszystkich dokumentów" jest nieprawidłowa, bo likwidacja archiwum nie oznacza automatycznego i pełnego brakowania. Niszczenie dokumentacji może dotyczyć tylko ściśle określonych materiałów i wymaga spełnienia warunków formalnych; uogólnienie "wszystkich" prowadzi do oczywistego naruszenia zasady ochrony dokumentów.

Odpowiedź "Przekazanie dokumentacji do innego archiwum" jest zbyt ogólna i w typowym ujęciu egzaminacyjnym nie wskazuje właściwego adresata. Samo sformułowanie "inne archiwum" nie gwarantuje, że jest to instytucja uprawniona do przejęcia dokumentacji po likwidowanej jednostce, ani że przekazanie nastąpi w prawidłowym trybie.

Odpowiedź "Przechowywanie dokumentacji na miejscu" nie realizuje obowiązku wynikającego z likwidacji archiwum: po likwidacji nie ma już organizacyjnej podstawy do dalszego przechowywania i nadzoru. Pozostawienie akt "na miejscu" zwiększa ryzyko utraty, zniszczenia lub nieuprawnionego dostępu.

Na egzaminie warto zwracać uwagę na słowa kluczowe: likwidacja (koniec funkcjonowania komórki/archiwum) oraz obowiązkowe (procedura zapewniająca ciągłość opieki nad dokumentacją). Najbezpieczniejszą interpretacją jest zawsze wybór działania, które zapewnia formalne przejęcie i dalszą ochronę dokumentów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zakończenie funkcjonowania komórki archiwalnej w danej jednostce (np. z powodu likwidacji lub reorganizacji). W praktyce trzeba wtedy zapewnić ciągłość opieki nad dokumentacją: uporządkować ją, zinwentaryzować i przekazać do właściwego podmiotu, zamiast pozostawiać bez nadzoru.
Bo "likwidacja archiwum" nie jest równoznaczna z "brakowaniem wszystkiego". Część dokumentacji ma wartość archiwalną lub dowodową i musi być zachowana. Niszczenie może dotyczyć tylko określonych kategorii i zwykle wymaga spełnienia formalnych warunków, a nie decyzji uznaniowej.
Co do zasady należy zapewnić formalne przejęcie dokumentacji przez uprawnioną instytucję w systemie archiwalnym. W pytaniu egzaminacyjnym poprawnym wyborem jest przekazanie dokumentacji do archiwum państwowego, bo gwarantuje dalsze przechowywanie i nadzór nad zasobem.
Nie jest to rozwiązanie właściwe jako "obowiązkowe" działanie. Po likwidacji archiwum brakuje organizacyjnych warunków do prawidłowego przechowywania i ewidencji, a ryzyko zagubienia lub zniszczenia rośnie. Dlatego oczekuje się formalnego przekazania dokumentacji.
Zwykle będzie to opcja mówiąca o przekazaniu, zabezpieczeniu i formalnym przejęciu dokumentacji. Odpowiedzi skrajne typu "zniszczyć wszystkie" albo "zostawić na miejscu" często są pułapką, bo nie zapewniają ciągłości opieki i kontroli nad aktami.
Częsty błąd to utożsamienie likwidacji z automatycznym niszczeniem akt oraz ignorowanie słowa "obowiązkowe". Inny błąd to wybór odpowiedzi "do innego archiwum" bez doprecyzowania, że chodzi o właściwą instytucję przejmującą, a nie dowolny podmiot.
W praktyce dzieje się to m.in. przy zmianach organizacyjnych, zakończeniu działalności jednostki lub innych sytuacjach, w których dokumentacja nie może pozostawać w dotychczasowym archiwum zakładowym. Egzaminowo ważne jest rozumienie celu: zapewnienie dalszego, bezpiecznego przechowywania.
Zwykle są to dokumenty o trwałej wartości informacyjnej, prawnej lub historycznej oraz akta potrzebne do potwierdzania praw i obowiązków (np. dowodowych). W testach nie zakłada się, że "wszystko" można zniszczyć; raczej trzeba przyjąć, że część zasobu musi być przekazana i chroniona.
Przekazanie oznacza oddanie akt innemu podmiotowi do dalszego przechowywania (z zachowaniem ewidencji i formalności). Brakowanie dotyczy wyłączania z zasobu dokumentacji nieprzydatnej i przeznaczania jej do zniszczenia, ale tylko w określonych warunkach. To dwa różne procesy i nie należy ich mieszać.
Ucz się schematów decyzyjnych: co przekazuje się dalej, co podlega ocenie, a co może być brakowane. Ćwicz słowa kluczowe w pytaniach ("obowiązkowe", "niewłaściwe", "najpierw"). Pomaga też rozwiązywanie zadań, w których trzeba wskazać działanie zapewniające ochronę dokumentacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki dotyczące archiwum zakładowego i postępowania z dokumentacją
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji EKA.2 dotyczące przekazywania i brakowania dokumentacji
  • Strony informacyjne archiwów państwowych (działy: poradniki/FAQ dla jednostek przekazujących dokumentację)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego