KWALIFIKACJA EKA8 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 1.
Zinterpretuj dane statystyczne dotyczące liczby przesyłek pocztowych w danym okresie. W październiku zanotowano 1000 przesyłek, w listopadzie 1100, a w grudniu 1200. Jaki był średni miesięczny wzrost liczby przesyłek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średni miesięczny wzrost liczymy jako średnią z przyrostów między kolejnymi miesiącami. Z października na listopad wzrost wynosi 1100−1000=100, a z listopada na grudzień 1200−1100=100. Średnia z (100, 100) to (100+100)/2=100 przesyłek miesięcznie.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć średni miesięczny wzrost liczby przesyłek, nie uśrednia się samych wartości (1000, 1100, 1200), tylko zmiany (przyrosty) pomiędzy kolejnymi miesiącami.

Krok 1: oblicz przyrost październik → listopad
1100 − 1000 = 100. Oznacza to, że w listopadzie było o 100 przesyłek więcej niż w październiku.

Krok 2: oblicz przyrost listopad → grudzień
1200 − 1100 = 100. W grudniu było o 100 przesyłek więcej niż w listopadzie.

Krok 3: policz średnią z przyrostów
Mamy dwa miesięczne przyrosty: 100 i 100. Średnia arytmetyczna to (100 + 100) / 2 = 100.

Dlatego poprawna odpowiedź to 100.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • "50" może wynikać z błędnego założenia, że wzrost 200 (od 1000 do 1200) trzeba dzielić przez 4 lub inną nieprawidłową liczbę okresów. Między październikiem a grudniem są jednak dwa przejścia miesiąc do miesiąca.
  • "150" to typowy efekt pomylenia średniego wzrostu z inną miarą (np. przypadkowym uśrednieniem niepasujących różnic) albo błędnego odczytu danych.
  • "200" odpowiada łącznemu wzrostowi między październikiem a grudniem (1200−1000), ale pytanie dotyczy wzrostu średnio w miesiącu, więc trzeba ten łączny wzrost rozłożyć na liczbę miesięcznych kroków (2).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu są dane z kilku miesięcy, najpierw policz różnice między kolejnymi miesiącami, a dopiero potem uśredniaj te różnice. To ogranicza ryzyko pomylenia średniej wartości z średnim przyrostem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw policz przyrosty między kolejnymi miesiącami (różnice), a potem oblicz ich średnią arytmetyczną. Dla 3 miesięcy są 2 przyrosty, dla 4 miesięcy są 3 przyrosty itd. To odróżnia średni wzrost od samego trendu "od początku do końca".
Przyrost miesiąc do miesiąca to różnica między wartością w bieżącym miesiącu a wartością w miesiącu poprzednim. Liczy się go odejmowaniem: (wartość nowa) − (wartość poprzednia). Dodatni wynik oznacza wzrost, ujemny spadek.
Średnia z wartości mówi o przeciętnym poziomie liczby przesyłek w badanym okresie, a nie o tempie zmian. Pytanie dotyczy wzrostu, więc trzeba analizować różnice między miesiącami. To częsty błąd: mylenie "średniej wartości" ze "średnim przyrostem".
Wzrost łączny to różnica między ostatnim a pierwszym miesiącem. Wzrost średni miesięczny to ten wzrost łączny podzielony przez liczbę przejść miesiąc do miesiąca. Jeśli masz 3 miesiące danych, dzielisz przez 2; jeśli 6 miesięcy, dzielisz przez 5.
Tak, ale tylko gdy pytanie brzmi o wzrost całkowity w całym okresie (np. od października do grudnia). Wtedy 1200−1000=200. Gdy w pytaniu pojawia się "średni miesięczny", trzeba rozłożyć zmianę na liczbę miesięcznych kroków.
Przy planowaniu obsady i organizacji pracy (okienka, sortowanie, transport) warto znać tempo zmian wolumenu przesyłek. Średni wzrost pomaga oszacować, czy rosnące obciążenie jest stałe, i czy trzeba zwiększać zasoby lub zmienić organizację procesu.
Najczęściej myli się średni wzrost z: (1) średnią z wartości, (2) wzrostem łącznym, (3) dzieleniem przez złą liczbę okresów (np. przez liczbę miesięcy zamiast liczby przyrostów). Pomaga zasada: liczba przyrostów = liczba miesięcy − 1.
W typowych zadaniach egzaminacyjnych "średni wzrost" oznacza średnią arytmetyczną z przyrostów między kolejnymi okresami. Inne miary (np. średnia geometryczna) stosuje się przy stopach wzrostu procentowego, ale musiałoby to być wyraźnie wskazane w treści zadania.
Postępujesz tak samo: liczysz przyrosty między miesiącami, które mogą być dodatnie lub ujemne, a następnie liczysz ich średnią. Wynik dodatni oznacza średni wzrost, ujemny średni spadek. Ważne, aby uwzględnić znak przyrostu.
Policz liczbę podanych punktów w czasie (miesięcy). Przyrosty liczy się między punktami, więc jest ich o jeden mniej. Dla danych z października, listopada i grudnia są dokładnie 2 przyrosty: paź→lis oraz lis→gru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Średni miesięczny wzrost liczymy jako średnią z przyrostów między kolejnymi miesiącami."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Średnia arytmetyczna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Arednia_arytmetyczna (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Szereg czasowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Szereg_czasowy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki do matematyki (statystyka opisowa na poziomie szkoły średniej) – średnia arytmetyczna i interpretacja danych
  • Materiały dydaktyczne z zakresu analizy danych w logistyce/usługach (podstawy trendów i przyrostów)
  • Ćwiczenia rachunkowe: różnice i średnie na szeregach czasowych (miesiąc do miesiąca)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego