KWALIFIKACJA EKA1 - TEST WIEDZY NR 1

PYTANIE NR 10.
Zinterpretuj poniższą tabelę dotyczącą różnych form rozwiązania umowy o pracę i wskaż, która z nich jest niezgodna z przepisami prawa pracy.
Forma rozwiązaniaOkres wypowiedzenia
Za porozumieniem stronBrak
Bez wypowiedzenia (dyscyplinarnie)Brak
Za wypowiedzeniem2 tygodnie do 3 miesięcy
Z powodu przejścia na emeryturę3 dni
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nieprawidłowa jest pozycja "Z powodu przejścia na emeryturę – 3 dni", ponieważ przejście na emeryturę nie stanowi samodzielnej "formy" rozwiązania umowy z odrębnym, trzydniowym okresem wypowiedzenia.
Porozumienie stron i rozwiązanie bez wypowiedzenia nie mają okresu wypowiedzenia, a wypowiedzenie ma okres zależny od stażu/rodzaju umowy.

Pełne wyjaśnienie:

W tabeli zestawiono tryby (formy) zakończenia umowy o pracę oraz przypisane im "okresy wypowiedzenia". Aby wskazać pozycję niezgodną z prawem pracy, trzeba rozróżnić:

  • tryb rozwiązania umowy (np. porozumienie stron, wypowiedzenie, rozwiązanie bez wypowiedzenia),
  • przyczynę/okoliczność (np. przejście na emeryturę), która co do zasady nie tworzy nowego, odrębnego "okresu wypowiedzenia".

"Za porozumieniem stron – brak" jest logiczne: przy porozumieniu strony same ustalają datę zakończenia stosunku pracy, więc nie występuje ustawowy okres wypowiedzenia.

"Bez wypowiedzenia (dyscyplinarnie) – brak" również pasuje do konstrukcji tego trybu: jest to rozwiązanie natychmiastowe, bez biegu okresu wypowiedzenia.

"Za wypowiedzeniem – 2 tygodnie do 3 miesięcy" oddaje ogólną ideę, że okres wypowiedzenia jest zmienny i zależy od warunków zatrudnienia (w praktyce m.in. stażu pracy u danego pracodawcy i rodzaju umowy). W pytaniu nie wymaga się wskazania dokładnych progów, tylko oceny zgodności "co do zasady".

Nieprawidłowa jest natomiast pozycja "Z powodu przejścia na emeryturę – 3 dni". "Przejście na emeryturę" opisuje sytuację życiową pracownika, ale samo w sobie nie jest odrębną "formą rozwiązania umowy" z przypisanym, szczególnym trzydniowym okresem wypowiedzenia. W praktyce zakończenie umowy w związku z emeryturą odbywa się jednym z typowych trybów (porozumienie, wypowiedzenie itd.), a nie poprzez specjalny, trzydniowy termin.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się "tryby" i "powody", zwykle błędna jest opcja będąca powodem/okolicznością, a nie trybem przewidzianym w prawie pracy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób zakończenia umowy, w którym pracownik i pracodawca wspólnie uzgadniają warunki rozstania (zwłaszcza datę ustania stosunku pracy). Zwykle nie ma tu "ustawowego okresu wypowiedzenia", bo termin wynika z ustaleń stron, a nie z jednostronnego oświadczenia.
To tryb, w którym umowa kończy się natychmiast, bez biegu okresu wypowiedzenia. W praktyce wymaga spełnienia przesłanek i zachowania procedury, dlatego nie należy utożsamiać go ze zwykłym wypowiedzeniem ani dopisywać do niego "dni" okresu wypowiedzenia.
Tryb odpowiada na pytanie "jak kończy się umowa?" (porozumienie, wypowiedzenie, bez wypowiedzenia). Powód odpowiada na "dlaczego?" (np. reorganizacja, naruszenie obowiązków). Przejście na emeryturę jest okolicznością, a nie osobnym trybem z własnym okresem wypowiedzenia.
Bo "okres wypowiedzenia" dotyczy sytuacji, gdy jedna strona jednostronnie składa wypowiedzenie i trzeba odczekać ustawowy czas. W porozumieniu stron nie ma jednostronności – strony mogą umówić się na dowolną, zgodną datę zakończenia pracy, nawet bardzo krótką.
Okres wypowiedzenia pojawia się wtedy, gdy umowa jest rozwiązywana za wypowiedzeniem przez pracownika lub pracodawcę. Jego długość zależy od warunków zatrudnienia (np. stażu u pracodawcy i rodzaju umowy). W trybach "bez wypowiedzenia" okres nie biegnie.
Zwykle nie traktuje się tego jako odrębnego trybu. Emerytura to okoliczność po stronie pracownika, natomiast formalnie umowa kończy się przez jeden z typowych trybów (np. porozumienie stron albo wypowiedzenie). Dlatego przypisywanie temu stałego "3-dniowego wypowiedzenia" jest podejrzane.
Częsty błąd to mylenie wypowiedzenia z rozwiązaniem bez wypowiedzenia oraz traktowanie "powodów" (np. emerytura) jak "form" rozwiązania. Inny błąd to odpowiadanie intuicyjnie ("najkrótszy termin jest pewnie dobry") bez sprawdzenia, czy w danym trybie w ogóle występuje okres.
Najpierw sprawdź, czy wiersze opisują ten sam typ informacji (tryb vs powód). Potem oceń logikę prawną: porozumienie i rozwiązanie bez wypowiedzenia nie mają okresu, a wypowiedzenie ma okres zależny od warunków. Wiersz odstający (powód + stały termin) zwykle jest błędny.
Nie zawsze. Przy porozumieniu stron "brak okresu wypowiedzenia" oznacza, że nie ma ustawowego odliczania, ale strony mogą ustalić dowolny termin – również przyszły. Natomiast przy rozwiązaniu bez wypowiedzenia brak okresu oznacza co do zasady skutek natychmiastowy.
Przy obsłudze klienta w sprawach pracowniczych, w punktach informacyjnych oraz w korespondencji kadrowej (np. weryfikacja pism i pouczeń). Pomaga też rozpoznać, kiedy sprawa jest złożona i wymaga skierowania do kadr, prawnika lub właściwej instytucji kontrolnej.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw prawa pracy dla technika administracji
  • Poradniki i broszury informacyjne instytucji publicznych dotyczące rozwiązywania umów o pracę (wymagają sprawdzenia aktualności)
  • Zadania testowe z zakresu prawa pracy: tryby rozwiązania umowy i okresy wypowiedzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego