W zadaniach opartych na tabeli z wynikami ankiety najczęściej liczy się tzw. częstość względną, czyli udział danej kategorii w całej badanej grupie. Taki udział można interpretować jako prawdopodobieństwo empiryczne (szansę), że losowo wybrana osoba z tej próby ma daną cechę.
Tu ankieta obejmuje 1000 osób. Z tabeli odczytujemy, że kolor niebieski wskazało 300 osób. Prawdopodobieństwo wyznaczamy więc ze wzoru:
P = liczba przypadków sprzyjających / liczba wszystkich przypadków
Podstawienie danych daje: P = 300 / 1000 = 0,3. Ten wynik można też zapisać jako 30% (bo 0,3 × 100% = 30%).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 0,2 odpowiadałoby sytuacji, w której "niebieski" wskazało 200 osób (albo gdyby ktoś omyłkowo wziął inną liczebność z tabeli). To typowy błąd pomylenia wierszy.
- 0,4 to udział 400/1000, czyli odpowiada preferencji "czarny". Ten błąd wynika zwykle z wybierania największej liczby w tabeli bez sprawdzenia, o jaki kolor pyta zadanie.
- 0,5 oznaczałoby 500/1000, a takiej liczebności nie ma w tabeli. To może wynikać z błędnego założenia, że "połowa" jest domyślną odpowiedzią, albo z pomyłki w sumowaniu danych.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw sprawdź, czy suma liczebności z tabeli daje liczebność próby (tu 200+300+100+400=1000). Dopiero potem licz udział właściwej kategorii, dzieląc przez całość.
