KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 12.
Zinterpretuj poniższą tabelę przedstawiającą zależność między napięciem a prądem w obwodzie z rezystorem. Które stwierdzenie jest prawdziwe?
Napięcie (V) Prąd (A)
1 2
2 4
3 6
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli: dla 1 V płynie 2 A (tak samo 2 V i 4 A oraz 3 V i 6 A), więc rezystor ma stałą rezystancję. Z prawa Ohma R=U/I: 1/2=0,5 Ω. Ponieważ ten sam iloraz wychodzi w każdym wierszu, prawdziwe jest stwierdzenie o rezystancji 0,5 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie z rezystorem liniowym (spełniającym prawo Ohma) zachodzi zależność U = R · I, a więc R = U / I. Tabela podaje pary wartości napięcia i prądu:

  • U=1 V, I=2 A
  • U=2 V, I=4 A
  • U=3 V, I=6 A

Aby wyznaczyć rezystancję, dzielimy napięcie przez prąd (jednostki: V/A = Ω):

  • R = 1/2 = 0,5 Ω
  • R = 2/4 = 0,5 Ω
  • R = 3/6 = 0,5 Ω

Widzimy, że w każdym wierszu otrzymujemy tę samą wartość, co potwierdza stałą rezystancję elementu i liniową proporcję między U oraz I.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1 Ω oznaczałoby np. przy 1 V prąd 1 A, a nie 2 A, więc nie pasuje do tabeli.
  • 2 Ω oznaczałoby przy 2 V prąd 1 A (I=U/R), a tabela pokazuje 4 A.
  • 3 Ω oznaczałoby jeszcze mniejszy prąd (np. przy 3 V tylko 1 A), co również jest sprzeczne z danymi.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz kilka par (U, I), policz R dla co najmniej dwóch wierszy. Jeśli wynik jest stały, to prawdopodobnie opisuje rezystor omowy, a obliczenia są spójne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Użyj prawa Ohma: R = U / I. Dla każdej pary z tabeli podziel napięcie (V) przez prąd (A), a wynik otrzymasz w omach (Ω). Jeśli w kilku wierszach wychodzi ta sama wartość, rezystancja jest stała.
Liniowość oznacza, że prąd rośnie proporcjonalnie do napięcia (np. podwojenie U daje podwojenie I). To typowe dla rezystora omowego. W praktyce sugeruje, że rezystancja jest stała w badanym zakresie pracy.
Bo zadanie dotyczy obwodu z rezystorem i relacji między napięciem a prądem. Dla elementu omowego obowiązuje zależność U = R·I. Z danych tabelarycznych najprościej wyznaczyć R przez dzielenie U przez I.
Policz R = U/I dla co najmniej dwóch różnych wierszy tabeli. Jeśli otrzymasz identyczny wynik, obliczenia są spójne. Dodatkowo możesz zrobić kontrolę: podstaw R do wzoru I = U/R i sprawdź, czy daje prądy z tabeli.
Om (Ω) to jednostka rezystancji. Wynika bezpośrednio z definicji prawa Ohma: R = U/I, więc 1 Ω = 1 V / 1 A. W zadaniach egzaminacyjnych warto pamiętać, że dzielenie woltów przez ampery zawsze daje omy.
Można szybko zauważyć proporcję (1 V → 2 A, 2 V → 4 A), ale i tak trzeba wykonać choć jedno dzielenie, aby podać wartość w Ω. Sama obserwacja "podwaja się" nie daje liczby rezystancji bez policzenia ilorazu U/I.
Najczęstsze to: odwrócenie wzoru (I/U zamiast U/I), pomylenie jednostek (np. mA z A), wzięcie danych z różnych wierszy (np. U z jednego i I z innego) oraz brak sprawdzenia, czy wynik pasuje do pozostałych par pomiarowych.
Rezystancja może się zmieniać, gdy element nie jest omowy (np. dioda), gdy występuje nagrzewanie i zmiana parametrów, albo gdy pomiary są obarczone błędami. Wtedy iloraz U/I nie będzie stały dla różnych punktów pracy.
W instalacjach i sieciach gazowych spotyka się urządzenia zasilane elektrycznie (automatyka, czujniki, sterowniki). Umiejętność obliczania zależności U–I pomaga ocenić obciążenia, zdiagnozować usterki w obwodach pomocniczych i bezpiecznie wykonywać podstawowe pomiary.
Ćwicz szybkie przekształcenia: U=R·I, I=U/R, R=U/I. Rób krótkie zadania z tabel i wykresów oraz pilnuj jednostek. Na egzaminie zawsze wykonaj kontrolę wyniku, podstawiając go z powrotem do wzoru.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Z tabeli: dla 1 V płynie 2 A (tak samo 2 V i 4 A oraz 3 V i 6 A), więc rezystor ma stałą rezystancję."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Prawo Ohma", https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_Ohma - dostęp 2026-02-07
  • Wikipedia (PL) – "Rezystancja elektryczna", https://pl.wikipedia.org/wiki/Rezystancja_elektryczna - dostęp 2026-02-07
  • Wikipedia (PL) – "Om", https://pl.wikipedia.org/wiki/Om - dostęp 2026-02-07

Materiały:

  • Skrypt lub podręcznik z podstaw elektrotechniki (dział: prawo Ohma i rezystancja).
  • Ćwiczenia rachunkowe z obliczania R, U, I na podstawie tabel i wykresów.
  • Instrukcje obsługi multimetru: pomiar napięcia, prądu i rezystancji (tryb omomierza).

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego