KWALIFIKACJA SPC7 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 32.
Zinterpretuj poniższe wyniki badań organoleptycznych surowca do produkcji jogurtu naturalnego.
Parametr Wynik Norma
Barwa Biała Biała
Zapach Charakterystyczny dla mleka Charakterystyczny dla mleka
Smak Lekko słodki Charakterystyczny dla mleka
Czy surowiec spełnia wymagania norm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli barwa i zapach są zgodne z wymaganiami, bo "Wynik" powtarza zapis "Norma". Niezgodność dotyczy smaku: wynik to "lekko słodki", a norma wymaga smaku "charakterystycznego dla mleka". Skoro choć jeden parametr jest niezgodny, surowiec nie spełnia norm.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena organoleptyczna polega na porównaniu cech sensorycznych surowca (np. barwy, zapachu i smaku) z wymaganiami zapisanymi w normie albo specyfikacji. Interpretacja jest zero-jedynkowa: jeśli wszystkie oceniane parametry są zgodne z wymaganiami, partia spełnia normę; jeśli choć jeden parametr odbiega od wymagań, partia nie spełnia norm.

W przedstawionej tabeli:

  • Barwa: wynik "Biała" i norma "Biała" – to zgodność.
  • Zapach: wynik "Charakterystyczny dla mleka" i norma "Charakterystyczny dla mleka" – to zgodność.
  • Smak: wynik "Lekko słodki", natomiast norma wymaga smaku "Charakterystycznego dla mleka" – to niezgodność, bo opisy nie są identyczne.

Dlatego prawidłowa interpretacja brzmi: surowiec nie spełnia wymagań norm, a przyczyną jest niezgodność parametru "smak".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Tak, wszystkie parametry są zgodne z normą." – błędne, bo smak nie spełnia wymagań.
  • "Nie, barwa surowca nie jest zgodna z normą." – błędne, bo barwa jest zgodna (biała = biała).
  • "Nie, zapach surowca nie jest zgodny z normą." – błędne, bo zapach jest zgodny (charakterystyczny dla mleka = charakterystyczny dla mleka).

W praktyce taka rozbieżność w smaku może oznaczać np. zmianę cech surowca w trakcie przechowywania lub niezgodność partii z wymaganiami dostawcy. Na egzaminie kluczowe jest systematyczne porównywanie każdej pozycji tabeli: parametr po parametrze, bez uogólniania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badania organoleptyczne to ocena cech wyczuwalnych zmysłami, np. barwy, zapachu i smaku. W kontroli jakości polegają na porównaniu opisu cech surowca z wymaganiami zapisanymi w normie/specyfikacji.
Porównuj każdy parametr osobno: odczytaj wiersz, zestaw "Wynik" z "Norma" i zaznacz zgodność/niezgodność. Jeśli choć jedna cecha nie spełnia wymagań, cała partia jest uznana za niezgodną.
Norma/specyfikacja jest zwykle warunkiem łącznym: wszystkie wymagania muszą być spełnione. Niezgodność choć jednego parametru (np. smaku) może wpływać na bezpieczeństwo, trwałość lub jakość wyrobu końcowego.
To opis smaku typowego dla świeżego mleka, bez obcych nut (np. kwaśnej, gorzkiej, stęchłej). W zadaniu egzaminacyjnym kluczowe jest jednak porównanie zapisu: jeśli norma wymaga "charakterystycznego", a wynik jest inny, traktuje się to jako niezgodność.
W języku potocznym może się kojarzyć z mlekiem, ale w ocenie zgodności liczy się dokładny zapis normy/specyfikacji. Jeśli norma wymaga "charakterystyczny dla mleka", a wpisano "lekko słodki", to formalnie jest to inny opis i wskazuje na niezgodność.
Najczęstsze błędy to: czytanie tylko pierwszych wierszy, pomijanie jednej cechy (np. smaku), mylenie kolumn "Wynik" i "Norma" oraz uogólnianie typu "prawie pasuje, więc jest dobrze". Na egzaminie zawsze sprawdzaj wszystkie wiersze.
Najczęściej przy przyjęciu dostawy oraz przed użyciem surowca do kremów, mas, nadzień i deserów (np. na bazie nabiału). Szybka ocena barwy, zapachu i smaku pomaga wychwycić partie, które mogą zepsuć wyrób gotowy.
W procedurach jakości zwykle oznacza to odrzucenie partii lub skierowanie do dodatkowej weryfikacji (np. badania laboratoryjne), zależnie od wymagań zakładowych. W zadaniu testowym odpowiedź jest jednoznaczna: partia nie spełnia normy.
Zapach ocenia się wąchając próbkę (nuty obce, np. stęchłe), a smak przez degustację. W tabelach to zwykle osobne pozycje. Na egzaminie kluczowe jest wskazanie wiersza, w którym "Wynik" różni się od "Norma".
Ćwicz czytanie tabel i kart/specyfikacji surowców: wyszukuj słowa-klucze (barwa, zapach, smak) i porównuj zapis wymagania z wynikiem. Pomaga też nauka typowych określeń sensorycznych oraz zasady: jedna niezgodność = brak zgodności całości.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "W tabeli barwa i zapach są zgodne z wymaganiami, bo "Wynik" powtarza zapis "Norma"."

Źródła:

  • Tetra Pak Dairy Processing Handbook – rozdziały dotyczące jakości surowca mlecznego i kontroli sensorycznej, https://dairyprocessinghandbook.tetrapak.com/ (dostęp: 2026-02-18)
  • FAO (Food and Agriculture Organization of the United Nations), Milk and Dairy Products in Human Nutrition – część dot. jakości i cech sensorycznych produktów mlecznych, https://www.fao.org/3/i3396e/i3396e.pdf (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki z technologii mleczarstwa i oceny jakości mleka
  • Materiały z zakresu kontroli jakości w produkcji żywności (HACCP/GHP/GMP) – ujęcie ogólne
  • Instrukcje/specyfikacje zakładowe dotyczące oceny organoleptycznej surowców

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego