W chemii koloidów peptyzacja opisuje proces, w którym układ o cząstkach silniej związanych (np. żel lub osad) przechodzi do postaci bardziej zdyspergowanej, czyli do zolu. W praktyce technologicznej (także w przygotowaniu zawiesin i szlikrów ceramicznych) wiąże się to z poprawą rozproszenia cząstek i wzrostem stabilności układu dyspersyjnego.
Zjawiskiem odwrotnym jest koagulacja, czyli destabilizacja układu koloidalnego prowadząca do łączenia się cząstek w większe skupiska (agregaty). W efekcie rośnie "zlepianie" cząstek, mogą powstawać kłaczki, a układ przestaje zachowywać cechy stabilnej dyspersji.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują jako przeciwieństwo peptyzacji?
- Filtracja to operacja rozdzielania faz (oddzielanie cząstek stałych od cieczy przez przegrodę porowatą). Nie jest to zjawisko opisujące przemianę stanu dyspersji w sensie koloidalnym.
- Sedymentacja to opadanie cząstek pod wpływem grawitacji. Może występować w zawiesinach, ale nie stanowi definicyjnego "odwrócenia" peptyzacji; dotyczy ruchu cząstek i rozdziału, a nie samego procesu koagulacji/rozpraszania.
- Mineralizacja odnosi się do przekształceń chemicznych (np. przechodzenie w formy mineralne), a nie do stabilizacji lub destabilizacji układów koloidalnych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "odwrotne" przy procesie koloidalnym, najpierw ustal, czy proces zwiększa dyspersję (rozproszenie) czy ją zmniejsza (agregację). Peptyzacja zwiększa dyspersję, więc przeciwieństwem będzie proces agregacji, czyli koagulacja.
