KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 6.
Złamana symetrycznie na pół ulotka ma format netto 100 x 210 mm. Ile wynosi format brutto rozłożonej ulotki, jeśli spady określono na 3 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ulotka złożona ma format netto 100 × 210 mm, więc po rozłożeniu netto wynosi 200 × 210 mm (podwaja się szerokość). Spad 3 mm dodaje się z każdej strony, czyli w każdym wymiarze +6 mm. Otrzymujemy format brutto 206 × 216 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W poligrafii format netto to wymiar gotowego wyrobu po obcięciu, a format brutto to wymiar pliku/arkusza przed cięciem, powiększony o spady. Spad jest potrzebny, aby po obcięciu (nawet przy drobnych przesunięciach) nie pojawiły się białe, niezalane krawędzie.

Ulotka jest "złamana symetrycznie na pół", czyli format 100 × 210 mm dotyczy ulotki po złożeniu. Po rozłożeniu jeden wymiar się podwaja: szerokość 100 mm przechodzi w 200 mm, a wysokość pozostaje 210 mm. Zatem format netto rozłożonej ulotki to 200 × 210 mm.

Następnie dodajemy spady 3 mm. Kluczowa zasada: spad dolicza się z obu stron danego wymiaru, więc do szerokości dodajemy 2 × 3 mm, i do wysokości także 2 × 3 mm. Otrzymujemy:

  • szerokość brutto: 200 + 6 = 206 mm,
  • wysokość brutto: 210 + 6 = 216 mm.

Dlatego poprawny format brutto rozłożonej ulotki to 206 × 216 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Warianty z 106 mm wynikają z typowej pomyłki: dodaje się spady do formatu pojedynczej strony (100 + 6), ale nie uwzględnia się, że pytanie dotyczy ulotki rozłożonej, czyli 200 mm szerokości. Odpowiedzi z 210 mm w drugim wymiarze pomijają spady na górze i dole (albo sugerują dodanie spadu tylko w jednym kierunku), co jest niezgodne z definicją formatu brutto.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze rozpisz kolejno: (1) czy podany format jest po złożeniu? (2) jaki jest format po rozłożeniu? (3) dodaj spad w obu wymiarach: netto + 2×spad.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Format netto to docelowy wymiar gotowego wydruku po obcięciu w drukarni lub introligatorni. Jest to rozmiar, jaki ma produkt w ręku klienta (np. ulotka po docięciu i ewentualnym złożeniu), bez dodatkowych marginesów technologicznych.
Format brutto to wymiar pliku lub arkusza przed cięciem, uwzględniający spady. Projekt przygotowuje się w brutto, aby po wydruku i obcięciu do netto nie powstały białe krawędzie. To standard w przygotowaniu do druku.
Spad (bleed) to dodatkowy margines obrazu poza formatem netto, np. 3 mm. Dodaje się go z każdej strony projektu (lewa, prawa, góra, dół), aby po docięciu wciąż była "grafika do krawędzi", nawet przy niewielkich przesunięciach cięcia.
Gdy ulotka jest łamana symetrycznie na pół, jeden wymiar po złożeniu odpowiada połowie wymiaru rozłożonego. Najczęściej podwaja się szerokość: jeśli po złożeniu jest 100 mm, to po rozłożeniu będzie 200 mm. Drugi wymiar zwykle pozostaje bez zmian.
Ponieważ spad występuje po obu stronach danego wymiaru. Dla szerokości dochodzi spad z lewej i z prawej, a dla wysokości z góry i z dołu. Dlatego przy spadzie 3 mm do każdego wymiaru dodajesz łącznie 6 mm.
Nie zawsze. 3 mm to częsta wartość, ale drukarnia może wymagać innej (np. większej przy specyficznych pracach lub mniejszej przy niektórych produktach). Na egzaminie przyjmujesz wartość podaną w zadaniu, a w praktyce zawsze sprawdzasz specyfikację drukarni.
Najczęstsze pomyłki to: niepodwojenie wymiaru przy rozłożeniu ulotki łamanej na pół, dodanie spadu tylko z jednej strony (zamiast 2×spad), oraz mylenie brutto pojedynczej strony z brutto całej rozłożonej pracy.
W większości programów DTP spad ustawiasz w parametrach dokumentu lub w oknie eksportu PDF jako "Bleed/Spad" (np. 3 mm). Ważne jest też wyciągnięcie tła i grafiki poza linię cięcia do obszaru spadu, inaczej sam parametr nie wystarczy.
Sprawdzasz to w podglądzie stron (wymiary strony) oraz po włączeniu linii cięcia/znaczników drukarskich. Poprawny plik ma większy rozmiar strony (brutto) niż netto, a grafika "dochodzi" poza obszar netto. W praktyce pomaga też preflight w Acrobat lub narzędziach DTP.
Wskazówką są słowa "złamana/łamana na pół" oraz "format netto". Jeśli podany jest format ulotki po złożeniu, a pytanie dotyczy rozłożonej, musisz najpierw podwoić odpowiedni wymiar. Gdy jest "rozłożona", zwykle nie wykonujesz już tego kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Ulotka złożona ma format netto 100 × 210 mm, więc po rozłożeniu netto wynosi 200 × 210 mm (podwaja się szerokość)."

Źródła:

  • Adobe InDesign User Guide: Bleed and slug (InDesign) – https://helpx.adobe.com/indesign/using/bleeds-slugs-printer-marks.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Affinity Publisher Help: Bleed (przygotowanie dokumentu do druku) – https://affinity.help/publisher2/en-US.lproj/index.html?page=pages/Publishing/bleed.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Scribus Documentation Wiki: Bleeds – https://wiki.scribus.net/canvas/Bleeds (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Dokumentacje programów DTP (InDesign/Affinity/Scribus) w zakresie ustawień bleed/spad
  • Podręczniki i skrypty DTP/poligrafii dotyczące przygotowania do druku i introligatorni
  • Materiały o prepress i kontroli plików PDF (preflight) – rozdziały o spadach i formatach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego