Zużycie gładzi cylindra w praktyce oznacza przede wszystkim zmianę średnicy wewnętrznej oraz odchyłki kształtu, takie jak owalizacja (różne średnice w dwóch prostopadłych kierunkach) i stożkowatość (zmiana średnicy na wysokości cylindra). Żeby to ocenić, wykonuje się pomiary w kilku punktach i na różnych wysokościach, porównując wyniki z wartością odniesienia (np. nominalną lub ustawioną na wzorcu).
Do takiego zadania właściwym przyrządem jest średnicówka czujnikowa, ponieważ jest przeznaczona do pomiaru średnic wewnętrznych otworów i pozwala odczytać niewielkie odchyłki dzięki czujnikowi zegarowemu. Ułatwia też wykrycie maksymalnej średnicy w danym przekroju (pomiar "na kołysanie" w osi otworu), co jest istotne przy ocenie zużycia cylindra.
Dlaczego pozostałe przyrządy nie pasują:
- suwmiarka modułowa (w praktyce suwmiarka jako narzędzie uniwersalne) nie zapewnia typowo wymaganej dokładności i powtarzalności dla diagnostyki zużycia cylindra, a geometria szczęk utrudnia wiarygodny pomiar w głębokim otworze, szczególnie w kilku przekrojach;
- głębokościomierz służy do pomiaru głębokości (np. stopni, rowków, otworów), a nie średnicy wewnętrznej i nie pozwala ocenić owalizacji ani stożkowatości;
- mikrometr w najczęstszym warsztatowym zastosowaniu jest mikrometrem zewnętrznym (do średnic zewnętrznych, np. tłoka czy czopa wału). Do cylindra potrzebny jest przyrząd do średnic wewnętrznych; w praktyce używa się średnicówki lub mikrometru wewnętrznego, ale w tym pytaniu właściwa odpowiedź wskazuje na średnicówkę czujnikową.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy zużycia gładzi cylindra, szukaj przyrządu do średnicy wewnętrznej oraz możliwości oceny odchyłek kształtu w kilku przekrojach.
