KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 10.
Zużycie otworu tulei cylindrowej mierzy się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zużycie otworu tulei cylindrowej ocenia się przez pomiar średnicy wewnętrznej (często w kilku wysokościach i kierunkach). Do takich pomiarów służy średnicówka mikrometryczna, bo jest przeznaczona do średnic wewnętrznych i zapewnia odpowiednią dokładność. Szczelinomierz, liniał i suwmiarka nie są do tego właściwe.

Pełne wyjaśnienie:

Zużycie tulei cylindrowej w praktyce oznacza odchyłkę rzeczywistej geometrii i wymiaru otworu cylindra od wartości nominalnej. W silniku typowo interesuje nas nie tylko "czy jest większy", ale też czy otwór nie ma owalizacji (różne średnice w dwóch prostopadłych kierunkach) oraz stożkowatości (zmiana średnicy na wysokości cylindra). Żeby to sprawdzić, trzeba wykonać pomiar średnicy wewnętrznej w kilku punktach.

Odpowiedź "średnicówką mikrometryczną" jest właściwa, ponieważ średnicówka jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru średnic wewnętrznych otworów. Pozwala uzyskać wymaganą w takich pracach dokładność i powtarzalność oraz wykonać serię pomiarów w różnych przekrojach cylindra, co jest konieczne do oceny zużycia.

Pozostałe propozycje są niewłaściwe z powodów metrologicznych:

  • "szczelinomierzem" mierzy się szczeliny/luz w postaci przerwy między elementami (np. luz zaworowy), a nie średnicę otworu. Można nim jedynie orientacyjnie sprawdzić szczelinę, gdy jest dostęp z obu stron, ale nie zastępuje to pomiaru średnicy cylindra.
  • "liniałem krawędziowym" służy do kontroli płaskości lub prostoliniowości (np. głowicy), a nie do pomiaru wymiarów średnic wewnętrznych. Nie daje informacji o rzeczywistej średnicy otworu tulei.
  • "suwmiarką" teoretycznie bywa używana do pomiarów wewnętrznych (szczęki wewnętrzne), jednak w kontekście oceny zużycia cylindra jej dokładność i sposób bazowania są zwykle niewystarczające; dodatkowo trudniej nią wiarygodnie ocenić owalizację i stożkowatość. W diagnostyce tulei stosuje się przyrządy dedykowane do średnic wewnętrznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "otwór", "średnica wewnętrzna" albo "cylinder", pierwszym skojarzeniem powinny być przyrządy do średnic wewnętrznych (średnicówki), a nie narzędzia do szczelin czy płaskości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnicówka mikrometryczna to przyrząd do pomiaru średnic wewnętrznych otworów (np. tulei cylindrowych). Umożliwia kontrolę wymiaru otworu z większą dokładnością niż narzędzia ogólne i jest stosowana przy diagnostyce zużycia oraz po obróbce/regeneracji.
Zużycie ocenia się przez pomiar średnicy wewnętrznej w kilku miejscach: na różnych wysokościach cylindra oraz w dwóch prostopadłych kierunkach. Dzięki temu wykrywa się nie tylko powiększenie średnicy, ale też owalizację i stożkowatość, które wpływają na pracę tłoka i pierścieni.
Suwmiarka ma szczęki do pomiarów wewnętrznych, ale w cylindrze łatwo o błąd ustawienia i bazowania, a dokładność bywa niewystarczająca do oceny zużycia. Dodatkowo trudno nią rzetelnie porównać wyniki w różnych przekrojach, co jest kluczowe przy owalizacji i stożkowatości.
Nie. Szczelinomierz służy do pomiaru szczelin/luzów (np. luzu zaworowego), a nie średnicy otworu. Nawet jeśli da się nim gdzieś wsunąć listki, nie daje to informacji o rzeczywistej średnicy cylindra ani o jego kształcie w różnych kierunkach.
Typowe błędy to: pomiar tylko w jednym miejscu (brak informacji o stożkowatości), pomiar tylko w jednym kierunku (brak informacji o owalizacji), zbyt mała liczba punktów pomiarowych oraz nieprawidłowe ustawienie przyrządu w osi otworu. Skutkiem są błędne wnioski o zużyciu.
Szukaj słów-kluczy: otwór, średnica wewnętrzna, tuleja, cylinder. Jeśli mowa o pomiarze wymiaru "wewnątrz", zwykle potrzebny jest przyrząd do średnic wewnętrznych. Narzędzia do szczelin lub płaskości nie pasują do takiego zadania.
Seria pomiarów pozwala wykryć: powiększenie średnicy (zużycie), owalizację (różna średnica w różnych kierunkach) oraz stożkowatość (różna średnica na wysokości cylindra). Te zjawiska wpływają na szczelność układu tłok–pierścienie–cylinder.
Pomiar wykonuje się w diagnostyce silnika (np. przy podejrzeniu spadku kompresji), przed decyzją o honowaniu lub wymianie tulei oraz po regeneracji/obróbce, aby potwierdzić prawidłowy wymiar. To element kontroli jakości i podstaw do dalszego doboru części.
Metrologia pozwala podejmować decyzje naprawcze na podstawie pomiarów, a nie przypuszczeń. W mechatronice i mechanice pojazdowej oznacza to dobór właściwego przyrządu, prawidłową technikę pomiaru i interpretację wyników. Zmniejsza to ryzyko błędnej diagnozy i nieskutecznej naprawy.
Tak, ale do innych zadań. Liniał krawędziowy stosuje się głównie do kontroli płaskości i odkształceń powierzchni (np. głowicy lub bloku). Nie mierzy średnicy wewnętrznej otworów, więc nie służy do bezpośredniej oceny zużycia tulei cylindrowej.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Zużycie otworu tulei cylindrowej ocenia się przez pomiar średnicy wewnętrznej (często w kilku wysokościach i kierunkach)."

Materiały:

  • Podręczniki z metrologii warsztatowej (dział: pomiar średnic wewnętrznych)
  • Materiały szkolne z diagnostyki i naprawy silników spalinowych
  • Instrukcje obsługi przyrządów: średnicówki czujnikowe/mikrometryczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego