KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 37.
W celu wyznaczenia wartości rezystancji jednej fazy uzwojenia stojana silnika trójfazowego skojarzonego w trójkąt należy zmierzyć rezystancję między dwoma dowolnymi zaciskami, np. Ruv, a następnie, zakładając pełną symetrię uzwojeń, obliczyć wartość rezystancji Rf z zależności
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z pomiarem rezystancji w silniku trójfazowym skojarzonym w trójkąt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W połączeniu trójkąt pomiar między dwoma zaciskami (np. U–V) obejmuje dwie ścieżki: jedno uzwojenie Rf oraz szereg dwóch pozostałych 2Rf, połączone równolegle. Zatem RUV = (Rf·2Rf)/(Rf+2Rf) = 2Rf/3, więc po przekształceniu Rf = (3/2)·RUV.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie trójkąt (delta) każde uzwojenie fazowe ma tę samą rezystancję Rf i jest wpięte między dwoma zaciskami. Gdy mierzysz omomierzem rezystancję między dwoma zaciskami, np. U–V, nie "widzisz" tylko jednego uzwojenia, lecz cały fragment obwodu wynikający z geometrii trójkąta.

Między zaciskami U i V istnieją dwie równoległe drogi przepływu prądu pomiarowego:

  • droga 1: bezpośrednio przez uzwojenie między U i V o rezystancji Rf,
  • droga 2: "dookoła trójkąta" przez dwa pozostałe uzwojenia w szeregu, czyli o rezystancji 2Rf.

Oznacza to, że mierzona rezystancja międzyzaciskowa jest równoległym połączeniem Rf || 2Rf:

RUV = (Rf · 2Rf) / (Rf + 2Rf) = 2Rf/3.

Po przekształceniu otrzymujesz zależność na rezystancję jednej fazy uzwojenia:

Rf = (3/2)·RUV = 1,5·RUV.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1/3·RUV – dawałoby Rf mniejsze od wyniku pomiaru, co przeczy temu, że RUV jest rezystancją zastępczą dwóch gałęzi równoległych (zawsze mniejszą od najmniejszej gałęzi, czyli od Rf).
  • 1/2·RUV – to typowa "pół na pół" intuicja bez analizy topologii obwodu; w delcie gałęzie mają wartości Rf oraz 2Rf, więc podział nie jest symetryczny.
  • 2/3·RUV – to odwrócenie relacji; z wyprowadzenia wynika 2Rf/3 = RUV, a nie Rf = 2RUV/3.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj, że w trójkącie mierzona RUV jest mniejsza od rezystancji pojedynczego uzwojenia, bo występuje połączenie równoległe. W gwieździe sytuacja jest odwrotna: między dwoma zaciskami zwykle mierzysz dwa uzwojenia w szeregu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W połączeniu trójkąt między dwoma zaciskami mierzysz rezystancję zastępczą dwóch gałęzi: Rf równolegle z 2Rf. Stąd RUV=2Rf/3, więc Rf=(3/2)·RUV.
Pomiędzy zaciskami U–V istnieją dwie drogi prądu: bezpośrednio przez jedno uzwojenie oraz "dookoła" przez dwa uzwojenia w szeregu. Te drogi są połączone równolegle, więc omomierz widzi rezystancję zastępczą mniejszą niż pojedyncze Rf.
Najczęściej myli się wzory dla gwiazdy i trójkąta, albo zakłada, że RUV=Rf (pomija połączenie równoległe). Błąd powoduje też brak analizy, że jedna gałąź ma Rf, a druga 2Rf, więc wynik nie jest "połową".
Pomiar wykonuje się podczas diagnostyki i odbioru urządzeń, po naprawach, po przeciążeniach lub gdy występuje nierówna praca. Zwykle sprawdza się, czy rezystancje między parami zacisków są jednakowe, co pomaga wykryć przerwy, zwarcia lub złe połączenia.
Nie. Dla oceny symetrii porównuje się trzy pomiary: U–V, V–W i W–U. Przy symetrycznych uzwojeniach wyniki powinny być bardzo zbliżone. Pojedynczy pomiar może nie ujawnić problemu w innym boku trójkąta lub w połączeniach zacisków.
Rezystancja fazowa (Rf) dotyczy jednego uzwojenia. Rezystancja między zaciskami (np. RUV) to wynik pomiaru całego układu widzianego między dwoma węzłami, czyli w trójkącie połączenie równoległe: Rf || 2Rf.
W trójkącie pomiar między zaciskami obejmuje połączenie równoległe, więc RUV musi być mniejsze od Rf. Jeżeli z wybranego wzoru wychodzi, że Rf jest mniejsze od RUV, to wzór jest na pewno błędny.
W gwieździe, mierząc między dwoma zaciskami, prąd przechodzi przez dwa uzwojenia w szeregu, więc mierzona rezystancja jest większa niż pojedyncza faza. W trójkącie jest odwrotnie, bo pojawia się gałąź równoległa. Kluczowa jest topologia połączeń.
Tak. Pomiar rezystancji wykonuje się przy odłączonym zasilaniu i najlepiej po odseparowaniu silnika od elementów, które mogłyby tworzyć dodatkowe ścieżki prądu (np. styczniki, przewody równoległe). W przeciwnym razie wynik może być zaniżony lub niestabilny.
Naucz się schematu: w trójkącie między zaciskami masz Rf || 2Rf, a w gwieździe zwykle 2Rf w szeregu. Następnie przećwicz 3–5 zadań z przekształcaniem równań i zawsze sprawdzaj logiką, czy RUV<Rf w delcie.
info

Statystycznie 32% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W połączeniu trójkąt pomiar między dwoma zaciskami (np. U–V) obejmuje dwie ścieżki: jedno uzwojenie Rf oraz szereg dwóch pozostałych 2Rf, połączone równolegle."

Materiały:

  • Podręczniki do elektrotechniki: obwody rezystancyjne i rezystancja zastępcza
  • Materiały dydaktyczne o maszynach elektrycznych: połączenia uzwojeń stojana (gwiazda/trójkąt)
  • Instrukcje serwisowe producentów silników dotyczące pomiaru rezystancji uzwojeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego