KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 32.
Jaką funkcję pełni wejście Cnt w module licznika, którego symbol graficzny w języku FBD przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia symbol graficzny modułu licznika w języku FBD (Function Block Diagram), który jest używany w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wejście "Cnt" w module licznika służy do doprowadzenia sygnału impulsowego, który ma być zliczany. Każdy poprawnie rozpoznany impuls (zwykle zbocze sygnału) zwiększa lub zmienia stan licznika zgodnie z jego typem. Pozostałe wejścia dotyczą zwykle kierunku, zerowania lub nastawy.

Pełne wyjaśnienie:

W blokach/licznikach stosowanych w programowaniu sterowników wejście odpowiedzialne za zliczanie jest tym, na które podaje się sygnał impulsowy pochodzący np. z czujnika, enkodera (w uproszczeniu: kanału impulsowego) albo innego fragmentu programu. W tym zadaniu taką rolę pełni wejście opisane jako "Cnt", czyli wejście zliczanych impulsów.

Dlaczego to jest istotne w praktyce mechatronika? Licznik jest często używany do:

  • liczenia sztuk (impuls z czujnika obecności detalu),
  • liczenia cykli (impuls po zakończeniu ruchu),
  • kontroli zdarzeń (np. ile razy zadziałała krańcówka).

Odpowiedź "Wybór kierunku zliczania." jest typowa dla liczników rewersyjnych, ale jest to funkcja sterująca sposobem zliczania, a nie samo wejście, na które podaje się impulsy do policzenia. Odpowiedź "Zerowanie licznika." dotyczy wejścia kasującego (reset), które ustawia bieżącą wartość licznika na stan początkowy, niezależnie od impulsów. Odpowiedź "Ustawienie wartości początkowej." odnosi się do wejścia nastawy (preset), które ładuje wartość startową lub zadaną, ale nie służy do rejestrowania kolejnych impulsów.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz blok licznika, najpierw rozdziel wejścia na dwie grupy: (1) wejście zdarzeń do policzenia (impulsy), (2) wejścia sterujące (reset, kierunek, nastawa). To pomaga uniknąć mylenia funkcji, zwłaszcza gdy skróty wejść różnią się między środowiskami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wejście, na które podaje się sygnał impulsowy (np. z czujnika), aby licznik mógł rejestrować zdarzenia. Każdy impuls powoduje zmianę wartości licznika zgodnie z jego typem (narastający lub rewersyjny). Wejście zliczające nie służy do resetu ani do nastawy.
Najczęściej jest to wejście opisane skrótem kojarzonym z liczeniem (np. count) i podłączone do sygnału "zdarzeniowego". W praktyce patrzy się też na to, czy obok są osobne wejścia od resetu i nastawy. Jeśli nazwy są nietypowe, pomocna jest dokumentacja bloku.
Reset służy do wyzerowania lub skasowania bieżącej wartości licznika, zwykle niezależnie od liczby impulsów. Wejście Cnt (zliczające) służy do doprowadzenia impulsów, które mają być policzone. Mylenie tych wejść prowadzi do sytuacji, w której licznik nie zlicza albo ciągle się zeruje.
Typowo są to sygnały dwustanowe (0/1) o charakterze impulsowym: z czujnika fotoelektrycznego, indukcyjnego, krańcówki, generatora impulsów lub wyjścia innego bloku. W wielu rozwiązaniach licznik reaguje na zbocze sygnału, więc ważne jest poprawne formowanie impulsów.
Nastawę wartości początkowej (preset) stosuje się, gdy licznik ma startować z określonej wartości albo ma zostać załadowana wartość zadana. To nie jest zliczanie impulsów, tylko jednorazowe ustawienie stanu licznika. Używa się tego np. przy odliczaniu do zera lub przy progach alarmowych.
Nie. Kierunek zliczania występuje głównie w licznikach rewersyjnych, które mogą zwiększać lub zmniejszać wartość w zależności od sygnału sterującego. Licznik narastający zwykle ma tylko wejście impulsów i wejścia sterujące (np. reset). Dlatego nie każdy blok licznika ma wejście kierunku.
Najczęściej: podanie stałej "1" zamiast impulsów (licznik zlicza wtedy inaczej niż oczekiwano), pomylenie wejścia impulsów z resetem, brak filtracji drgań styków (wielokrotne zliczenia), albo użycie sygnału o zbyt długim stanie wysokim, gdy licznik reaguje na zbocze.
Najprościej obserwować online stan sygnału podanego na wejście zliczające i jednocześnie wartość licznika. Jeśli sygnał zmienia stan, a licznik nie reaguje, trzeba sprawdzić, czy licznik zlicza zbocze, czy poziom, oraz czy nie jest aktywny reset lub blokada. Pomaga też test z generatorem impulsów.
W wielu środowiskach automatyki skrót ten jest kojarzony z "count/counter", czyli liczeniem. W praktyce może oznaczać wejście zliczające albo element związany ze zliczaniem. Trzeba jednak pamiętać, że nazwy wejść bywają zależne od producenta, więc ostatecznie decyduje opis bloku w dokumentacji.
Warto przećwiczyć kilka typowych scenariuszy: licznik narastający, licznik rewersyjny, reset, nastawa, próg (porównanie wartości). Ucz się rozpoznawania ról wejść po funkcji, nie tylko po skrócie. Dobrą metodą jest rysowanie krótkich programów i testowanie ich na symulatorze.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wejście "Cnt" w module licznika służy do doprowadzenia sygnału impulsowego, który ma być zliczany.

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw programowania sterowników (bloki, liczniki, przerzutniki)
  • Dokumentacja środowiska używanego na zajęciach (opis bloków licznika i ich wejść/wyjść)
  • Norma IEC dotycząca języków programowania sterowników (dla pojęć i standardowych bloków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego