KWALIFIKACJA MOT2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Czujnik położenia przepustnicy diagnozuje się w zakresie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik położenia przepustnicy (TPS) informuje sterownik o stopniu otwarcia przepustnicy. W diagnostyce sprawdza się więc zależność sygnału czujnika od kąta uchylenia (płynność, zakres, brak przerw). Pozostałe wielkości pochodzą z innych czujników lub są wyliczane przez ECU.

Pełne wyjaśnienie:

Czujnik położenia przepustnicy ma za zadanie określić położenie klapy przepustnicy, czyli informować sterownik silnika o tym, jak bardzo przepustnica jest otwarta. Jest to wielkość geometryczna opisywana jako kąt uchylenia (lub równoważnie: procent otwarcia). Dlatego diagnostyka tego czujnika dotyczy sprawdzenia, czy sygnał odpowiada zmianom położenia przepustnicy w całym zakresie pracy (od zamknięcia do pełnego otwarcia) oraz czy zmiany są płynne i powtarzalne.

Odpowiedź "prędkości obrotowej silnika" jest nieprawidłowa, ponieważ obroty są mierzone innym czujnikiem (układu zapłonowego/położenia wału lub wałka) i nie opisują położenia przepustnicy. Czujnik TPS może pośrednio wpływać na strategię sterowania (np. reakcję na dodanie gazu), ale nie diagnozuje obrotów.

Odpowiedź "momentu obrotowego" jest nieprawidłowa, bo moment nie jest wielkością bezpośrednio mierzoną przez TPS. W praktyce moment bywa szacowany przez sterownik na podstawie wielu sygnałów (m.in. powietrza, paliwa, obrotów), a nie na podstawie samego położenia przepustnicy.

Odpowiedź "ilości powietrza pobieranego przez silnik" również jest nieprawidłowa: ilość/masa powietrza jest mierzona albo wyznaczana czujnikami układu dolotowego (np. przepływomierzem lub czujnikiem ciśnienia w kolektorze i temperatury), natomiast TPS mówi wyłącznie o położeniu elementu sterującego przepływem. Typowy błąd uczniów polega na utożsamianiu przepustnicy z pomiarem powietrza, podczas gdy przepustnica jest elementem wykonawczym, a TPS – czujnikiem jej położenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie czujnika występuje "położenia", najczęściej poprawną wielkością jest kąt, przesunięcie lub pozycja, a nie parametr energetyczny silnika (obroty, moment) ani bezpośredni pomiar medium (powietrze, paliwo).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
TPS to czujnik, który przekazuje do sterownika silnika informację o położeniu (otwarciu) przepustnicy. Na podstawie jego sygnału ECU rozpoznaje m.in. bieg jałowy, szybkie otwarcie przepustnicy oraz może korygować dawkę paliwa i reakcję na przyspieszanie.
TPS opisuje kąt uchylenia (czyli stopień otwarcia) przepustnicy. W praktyce diagnosta sprawdza, czy sygnał czujnika zmienia się zgodnie z ruchem przepustnicy w całym zakresie oraz czy nie ma przerw, skoków i niestabilności.
Obroty silnika są mierzone przez czujniki położenia wału/wałka lub układ zapłonowy, a nie przez TPS. TPS informuje o położeniu przepustnicy, co może wpływać na zmianę obrotów, ale nie jest czujnikiem obrotów i nie mierzy tej wielkości bezpośrednio.
Nie. Ilość (masa) powietrza jest mierzona lub wyznaczana czujnikami dolotu (np. przepływomierz, czujnik ciśnienia w kolektorze i temperatury). TPS podaje tylko pozycję przepustnicy, czyli informację o tym, jak bardzo otwarty jest element sterujący przepływem.
Typowe objawy to nierówna praca na biegu jałowym, szarpanie przy przyspieszaniu, opóźniona reakcja na pedał gazu, gaśnięcie przy dojeżdżaniu do skrzyżowania lub zapalenie kontrolki silnika. Objawy wynikają z błędnej informacji o otwarciu przepustnicy przekazywanej do ECU.
Ogólna zasada: sprawdza się, czy sygnał czujnika zmienia się płynnie wraz z ruchem przepustnicy. W zależności od konstrukcji mierzy się napięcie wyjściowe lub rezystancję. Ważne jest wykrycie skoków, przerw i "martwych stref" w przebiegu sygnału.
W motoryzacji wiele elementów jest obrotowych (przepustnica, wał, potencjometr), więc ich pozycję opisuje się jako kąt lub procent otwarcia. To pomaga odróżnić czujniki położenia od czujników parametrów procesu (np. ciśnienia, temperatury, przepływu).
Najczęściej uczniowie mylą TPS z czujnikami dolotu i wybierają "ilość powietrza", bo przepustnica kojarzy się z powietrzem. Drugi błąd to automatyczne wskazanie "obrotów", bo to popularny parametr diagnostyczny. Warto czytać nazwę: "położenia" = pozycja/kat.
Sygnał TPS jest istotny m.in. przy rozpoznaniu biegu jałowego, przy gwałtownym otwarciu przepustnicy (reakcja na przyspieszanie) oraz przy strategiach ograniczania emisji. ECU wykorzystuje go jako informację o zamiarze kierowcy oraz o położeniu elementu sterującego dopływem powietrza.
TPS dotyczy położenia przepustnicy (kąt/otwarcie). Przepływomierz dotyczy przepływu/masy powietrza, a MAP dotyczy ciśnienia w kolektorze. Jeśli w treści jest "położenia", najczęściej szukasz odpowiedzi opisującej geometrię (kąt/pozycja), a nie medium.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Czujnik położenia przepustnicy (TPS) informuje sterownik o stopniu otwarcia przepustnicy."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji MOT.2 z działu: czujniki i elementy wykonawcze układów sterowania silnikiem
  • Instrukcje serwisowe producentów (opis TPS, typowe objawy uszkodzeń i procedury testowe)
  • Podstawy elektroniki samochodowej: pomiar napięcia, rezystancji i interpretacja sygnałów czujników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego