KWALIFIKACJA BUD15 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
Długość łuku kołowego w wierzchołku W – 2, na przedstawionym planie sytuacyjnym, wynosi
Ilustracja przedstawia plan sytuacyjny związany z budową dróg, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość łuku kołowego to długość krzywej odcinka okręgu, a nie odległość "po prostej" między jego końcami. Na planie sytuacyjnym należy wskazać łuk w wierzchołku W–2 i odczytać/wyznaczyć jego długość zgodnie z danymi z rysunku (np. elementami łuku i skalą).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach dotyczących geometrii trasy na planie sytuacyjnym kluczowe jest rozpoznanie, co dokładnie oznacza "łuk kołowy w wierzchołku W–2". Chodzi o fragment trasy poprowadzony po okręgu (łuk), w miejscu wskazanego wierzchołka, a więc o długość krzywej, a nie o długość odcinka prostej.

Długość łuku można uzyskać na dwa typowe sposoby (zależy od tego, jakie dane znajdują się na planie):

  • Odczyt bezpośredni – jeżeli plan zawiera tabelę elementów łuku, opis łuku lub wartość długości łuku podaną przy wierzchołku.
  • Obliczenie – gdy podany jest promień R oraz kąt (np. kąt środkowy). Wtedy korzysta się z zależności: długość łuku jest proporcjonalna do promienia i kąta (dla kąta w radianach: L = R·α). W praktyce na rysunkach drogowych kąty bywają podane w stopniach, więc trzeba uważać na poprawne przeliczenie jednostek.

Odpowiedź "120,457 m" jest poprawna, ponieważ odpowiada długości łuku przypisanego do wierzchołka W–2 na planie (po właściwym odczycie lub wyznaczeniu z danych rysunkowych). Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami, które mogą wynikać z błędów technicznych:

  • "160,000 m" często odpowiada pokusie wybrania liczby "okrągłej" lub może wynikać z błędnego odczytu innego elementu (np. długości odcinka stycznej, innego łuku albo wartości z innego wierzchołka).
  • "63,244 m" może wynikać z pomylenia połowy łuku z całym łukiem albo z błędu w przeliczeniu skali/parametrów.
  • "12,046 m" bywa skutkiem przesunięcia przecinka (błąd rzędu wielkości) albo odczytu długości krótkiego fragmentu pomocniczego, nie zaś całego łuku.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw upewnij się, że identyfikujesz dokładnie ten łuk, o który pyta zadanie (W–2), następnie sprawdź, czy plan podaje długość łuku wprost. Jeśli trzeba liczyć, kontroluj jednostki i sens wyniku (czy jest realistyczny dla skali i promienia łuku).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łuk kołowy to fragment trasy poprowadzony po okręgu (krzywa), zwykle opisany promieniem i innymi elementami geometrycznymi. Na planie sytuacyjnym trzeba go odróżnić od odcinków prostych oraz od cięciwy, czyli prostej łączącej końce łuku.
Długość łuku mierzy się po krzywej, a długość cięciwy to odcinek po prostej między końcami łuku. W zadaniach egzaminacyjnych mylenie tych pojęć daje zbyt mały wynik, bo prosta jest zawsze krótsza od krzywej.
Gdy kąt jest w radianach, stosuje się zależność L = R · α. Jeśli kąt jest w stopniach, trzeba najpierw przeliczyć go na radiany. Na egzaminie warto sprawdzić, czy plan nie podaje długości łuku bezpośrednio, bo wtedy obliczenia nie są potrzebne.
Długość łuku zależy od promienia i kąta, a te wartości w projektach drogowych często mają "nieokrągłe" parametry. Dodatkowo dochodzi zaokrąglanie w tabelach i opisach rysunku. Liczby z trzema miejscami po przecinku są w obmiarach spotykane.
Da się, gdy rysunek zawiera opis elementów łuku (np. przy wierzchołku) albo tabelę z parametrami, w której podana jest długość łuku. Wtedy zadanie sprawdza głównie umiejętność poprawnej identyfikacji łuku i odczytu wartości.
Najczęściej wystarczy promień oraz informacja o kącie/zwrocie albo inne równoważne elementy geometryczne. W praktyce plan może też podawać punkty początkowy i końcowy łuku oraz parametry przejść. Bez takich danych nie da się policzyć długości samego łuku.
Tak, jeśli długość jest wyznaczana z pomiaru na rysunku (np. linijką) i przeliczenia według skali. Jeśli długość jest podana w opisie/tabeli, skala nie zmienia wyniku, ale nadal pomaga ocenić, czy odpowiedź ma realistyczny rząd wielkości.
Na planie może być kilka łuków i podobne oznaczenia wierzchołków. Błąd wynika często z automatycznego "przeskoczenia" wzrokiem na sąsiedni obiekt lub odczytu z niewłaściwej linii opisu. Pomaga sprawdzanie ciągłości trasy i jednoznacznych symboli.
Najczęstsze to przesunięcie przecinka (np. 12,046 zamiast 120,457), błędne zaokrąglenie oraz pomylenie separatora dziesiętnego. W zadaniach w metrach warto zawsze porównać wynik ze skalą i "na oko" ocenić, czy długość łuku mogła być aż tak mała.
Ćwicz na przykładowych planach: identyfikację wierzchołków, odczyt opisów łuków i przeliczanie skali. Powtórz różnicę między łukiem, cięciwą i styczną oraz podstawowe zależności geometryczne. Dobrym treningiem jest też szybka kontrola sensowności wyniku.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że długość łuku kołowego to długość krzywej odcinka okręgu, a nie odległość "po prostej" między jego końcami.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Łuk (geometria)" – opis pojęcia łuku i zależności geometrycznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81uk_(geometria) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Okrąg" – podstawowe własności okręgu i kątów, https://pl.wikipedia.org/wiki/Okr%C4%85g (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Radian" – jednostka miary kąta używana we wzorach na długość łuku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Radian (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiał dydaktyczny z geometrii podstawowej: długość łuku i zależność od promienia oraz kąta
  • Instrukcje/opracowania szkolne dotyczące czytania planu sytuacyjnego i oznaczeń trasy
  • Zbiór zadań z geometrii drogi: łuki poziome, wierzchołki, elementy trasy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego