KWALIFIKACJA OGR3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 17.
Długość trawnika wynosi 18 m. Ile wyniesie jego długość na planie sporządzonym w skali 1:200?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:200 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 200 jednostkom w terenie.
18 m = 1800 cm. Długość na planie: 1800 cm / 200 = 9 cm, czyli 9,0 cm. Pozostałe odpowiedzi wynikają zwykle z pomylenia dzielenia z mnożeniem lub braku zamiany metrów na centymetry.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:200 informuje o proporcji między wymiarem rzeczywistym (w terenie) a wymiarem na rysunku. Zapis 1:200 czytamy: 1 jednostka na planie odpowiada 200 takim samym jednostkom w rzeczywistości. Dlatego, aby obliczyć długość na planie, dzielimy długość rzeczywistą przez 200.

Krok 1. Zamiana jednostek
W odpowiedziach podano centymetry, więc najpierw zamieniamy metry na centymetry:
18 m = 18 × 100 cm = 1800 cm.

Krok 2. Zastosowanie skali
Długość na planie = 1800 cm / 200 = 9 cm, czyli 9,0 cm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 1,8 cm – często pochodzi z mechanicznego "skrócenia" 18 do 1,8 bez poprawnego zastosowania skali albo z błędnego dzielenia (np. przez 1000 zamiast 200 po przeliczeniu jednostek).
  • 3,6 cm – typowy wynik pomyłki w rachunku lub błędnego przyjęcia innej skali (np. 1:500) albo niewłaściwego operowania jednostkami.
  • 0,9 cm – zwykle wynika z braku kontroli sensu wyniku i zbyt dużego "zmniejszenia" odcinka (np. dodatkowego, nieuzasadnionego podzielenia przez 10).

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź, czy wynik jest logiczny. Skala 1:200 oznacza duże zmniejszenie, ale 18 m to dość długi odcinek, więc kilka centymetrów na planie jest spodziewane (a nie ułamki centymetra).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Skala 1:200 znaczy, że 1 jednostka na rysunku odpowiada 200 takim samym jednostkom w terenie. Czyli długości na planie są 200 razy mniejsze niż w rzeczywistości. Aby policzyć wymiar na planie, zwykle dzielisz wymiar rzeczywisty przez 200.
Najpierw ujednolić jednostki (np. wszystko w cm), a potem zastosować zależność: długość na planie = długość w terenie / 200. Na końcu podaj wynik w jednostce wymaganej w odpowiedziach (często cm lub mm).
Bo skala działa na tych samych jednostkach po obu stronach proporcji. Jeśli odpowiedzi są w centymetrach, to długość rzeczywistą też najlepiej przeliczyć na cm. Wtedy dzielenie przez mianownik skali daje od razu wynik w cm.
Najczęściej: (1) pomylenie dzielenia z mnożeniem (zamiast zmniejszyć, ktoś powiększa), (2) brak zamiany jednostek (mieszanie m i cm), (3) błędne przesuwanie przecinka bez sprawdzenia sensu wyniku. Pomaga zapisanie proporcji i kontrola jednostek.
Gdy liczysz wymiar na planie z wymiaru rzeczywistego – tak, dzielisz przez 200. Odwrotnie, gdy z planu chcesz policzyć rzeczywistość, wtedy mnożysz przez 200. Kluczowe jest pytanie: "plan z terenu" czy "teren z planu?".
Zrób ocenę rzędu wielkości: skala 1:200 to duże zmniejszenie, więc 10 m w terenie to około 5 cm na planie (bo 1000 cm / 200 = 5 cm). Dzięki temu łatwo wychwycić wyniki typu 0,1 cm lub 50 cm jako podejrzane.
Kroki:
(1) 18 m = 1800 cm.
(2) 1800 cm / 200 = 9 cm.
(3) Zapis wyniku: 9,0 cm (jeśli w odpowiedziach jest jedno miejsce po przecinku). To standardowy schemat liczenia długości na planie.
W praktyce spotyka się głównie metry (wymiarowanie na rzutach) oraz centymetry lub milimetry (dokładne rysunki detali). W zadaniach egzaminacyjnych jednostka wyniku jest zwykle narzucona przez odpowiedzi, więc warto zawsze dopasować do niej obliczenia.
Przydaje się przy przenoszeniu pomiarów z terenu na rysunek (np. długość trawnika, szerokość ścieżki, wymiary rabat) oraz przy odczytywaniu projektu w terenie. Umiejętność skali pomaga uniknąć błędów wykonawczych i złego rozmieszczenia elementów.
Ćwicz stały schemat: ujednolicenie jednostek → zastosowanie skali → kontrola sensu. Rozwiązuj krótkie serie z różnymi skalami (np. 1:50, 1:100, 1:200, 1:500). Zawsze dopisuj jednostki w obliczeniach, bo to ogranicza typowe pomyłki.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Skala (rysunek techniczny)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_(rysunek_techniczny) (dostęp: 2026-02-18)
  • Serwis edukacyjny Matzoo: "Skala" – https://www.matzoo.pl/klasa6/skala_31_178 (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z matematyki (dział: skala, proporcje, jednostki)
  • Materiały do rysunku technicznego/mapowego (pojęcie skali i wymiarowania)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących skali i obliczeń w dokumentacji projektowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego