KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Do ustawiania wartości początkowej licznika góra/dół służy
Ilustracja przedstawia schemat blokowy elementu logicznego lub funkcyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W liczniku góra/dół typu CTUD ustawienie wartości początkowej realizuje wejście ładujące (LPV), które przepisuje wartość PV do CV.
Wejście zerujące (R) jedynie resetuje licznik do 0, a wejścia zliczające w górę/dół (CU/CD) tylko zmieniają CV o 1 na impuls.

Pełne wyjaśnienie:

W liczniku rewersyjnym (góra/dół) kluczowe jest rozróżnienie dwóch różnych operacji: resetu oraz ustawienia presetu.

Poprawna jest odpowiedź "wejście ładujące.", ponieważ wejście ładujące (często opisywane jako LPV – Load Preset Value) służy do ustawienia wartości początkowej licznika przez wpisanie wartości z PV do CV. W praktyce oznacza to, że przed rozpoczęciem zliczania można ustawić licznik na dowolną wartość startową, np. 100, 500 lub inną wymaganą przez proces.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "wejście zerujące." – reset (R) wymusza ustawienie wartości licznika na dokładnie 0. To jest funkcja przydatna do inicjalizacji lub awaryjnego wyzerowania, ale nie pozwala wprowadzić dowolnej wartości początkowej.
  • "wejście zliczające do góry." – wejście zliczania w górę (CU) powoduje inkrementację, czyli zmianę CV o +1 dla impulsu. Nie jest to mechanizm ustawiania wartości początkowej.
  • "wejście zliczające do dołu." – wejście zliczania w dół (CD) powoduje dekrementację, czyli zmianę CV o −1 dla impulsu. Również nie ustawia wartości początkowej.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą regułę R = zawsze 0, a LPV = CV przyjmuje PV. PV jest tylko źródłem liczby (dane), natomiast LPV jest sygnałem, który tę liczbę ładuje do licznika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Licznik góra/dół to blok, który zmienia swoją wartość w górę lub w dół w odpowiedzi na impulsy wejściowe. W typowym rozwiązaniu wejście "góra" zwiększa wartość (inkrementacja), a wejście "dół" ją zmniejsza (dekrementacja). Taki licznik służy np. do liczenia cykli, sztuk lub odliczania.
Wejście ładujące (LPV) służy do ustawienia licznika na zadaną wartość: po aktywacji ładuje wartość z PV do CV. Dzięki temu można rozpocząć zliczanie od dowolnej liczby, a nie tylko od zera. To typowa funkcja "presetu".
Wejście zerujące (reset, R) ma konkretną funkcję: sprowadza wartość licznika do 0 niezależnie od tego, jaka była wcześniej i jaka jest wartość PV. Z definicji jest to narzędzie do wyzerowania lub inicjalizacji, a nie do wprowadzania dowolnego presetu.
PV to wartość zadana (liczba, którą chcemy wprowadzić jako preset lub próg). CV to aktualna wartość licznika, która zmienia się podczas zliczania. PV jest "danymi", a CV jest "stanem" licznika. Samo PV nie zmienia CV bez sygnału ładującego.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie resetu z presetem (uznawanie, że R ustawia wartość początkową), mylenie PV z LPV (traktowanie PV jako sygnału), oraz zakładanie, że CU/CD potrafią "ustawić" wartość zamiast tylko ją zmieniać o 1. Pomaga reguła: R=0, LPV=PV.
Presetu używa się, gdy proces ma startować od zadanej wartości, np. odliczanie sztuk do zera, ustawienie licznika na stan początkowy partii produkcyjnej, testy uruchomieniowe (wymuszenie CV na znaną wartość), albo synchronizacja licznika z innym etapem pracy maszyny.
Nie. Wejście zliczające do góry zmienia CV krokowo (zwykle o +1 na impuls), więc aby dojść do wartości startowej, trzeba by wygenerować wiele impulsów. Ustawienie wartości początkowej ma być operacją bezpośrednią (np. CV=PV), dlatego służy do tego wejście ładujące.
Nie. Wejście zliczające do dołu powoduje dekrementację CV (zwykle o −1 na impuls). To jest funkcja liczenia zdarzeń w dół, a nie wprowadzania presetu. Do ustawienia startu na konkretnej liczbie służy ładowanie wartości (preset), czyli wejście ładujące.
Reset oznacza "wróć do zera" i jest jednoznaczny: wynik to 0. Preset/ładowanie oznacza "ustaw na wartość zadaną", czyli pobierz liczbę z PV i wpisz ją do CV. Jeśli w treści pytania jest "dowolna wartość początkowa", niemal zawsze chodzi o ładowanie/preset.
Przećwicz na prostym programie: ustaw PV na kilka różnych wartości i wymuszaj sygnały LPV, R, CU oraz CD, obserwując CV. Zwracaj uwagę, co zmienia CV natychmiast (LPV, R), a co zmienia je krokowo (CU, CD). Takie ćwiczenia szybko utrwalają różnice funkcji.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • IEC 61131-3, Programmable controllers – Part 3: Programming languages, opis bloku licznika CTUD (wejścia R/LPV oraz relacje CV=0 i CV=PV)
  • Opis ilustracji w zadaniu: blok CTUD z wejściami CU, CD, LPV, R, PV oraz wyjściami QU, QD, CV (analiza obrazu w kontekście pytania)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o blokach funkcyjnych PLC (liczniki, timery) używane na zajęciach zawodowych
  • Dokumentacja środowiska PLC używanego w pracowni (opis bloku CTUD i jego pinów)
  • Ćwiczenia praktyczne: program z CTUD i ręczne wymuszanie sygnałów CU/CD/LPV/R

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego